رضا صادقیان * بحران و چالش تحریم‌ها به عنوان یک مانع پیشرفت برای کشور آنقدر بزرگ و فرسایشی شده است که هر مقام مسوولی از رفع آن سخن می‌گوید.

رییس‌جمهور دولت سیزدهم در مجلس شورای اسلامی به صورت مشخص سه بار درباره «رفع تحریم‌ها» و یک‌بار مرتبط با این موضوع اساسی سخن گفت. 1-تحریم‌ها علیه ملت ایران باید لغو شود. 2- از هر طرح دیپلماتیک برای رفع تحریم‌ها حمایت می‌کنیم. 3- سیاست خارجی متوازن خواهد بود. 4- مردم می‌خواهند که با رفع تنگناها، معیشت و سفره آنها بهبود بخشیده شود.

چنانچه در میان گفت‌وگو‌ها و مواضع مدیران اقتصادی و غیر اقتصادی دولت‌های سابق و حتی مدیران ارشد دولت فعلی در روزها و ماه‌های آینده جست‌وجو کنیم با کلیدواژه تحریم، تحریم‌های ظالمانه، رفع تحریم، زیان‌هایی که کشور از تحریم‌ها خورده است و عبارت‌های مشابه روبه‌رو می‌شویم. تکرار همین عبارت در سخنان مدیران نشان از آن دارد که امروز کشورمان با مساله‌ تحریم روبه‌رو نیست، بلکه تحریم‌ها از مساله‌ای اقتصادی، سیاسی و حتی بین‌المللی به یک بحران تبدیل شده است. بحرانی که در سفره مردم نقش مستقیم داشته است، بخشی از پروژه‌های عمرانی به دلیل جذب نشدن سرمایه‌گذار خارجی را منتفی کرده، زمینه کاهش تولید صنایع مختلف از جمله صنعت نفت، گاز و پتروشیمی را به دنبال داشته است، مانع از توسعه اقتصادی شده ، هزینه تبادلات مالی بازرگانان و تجار را ایجاد کرده ، چرخیدن چرخ اقتصاد را با مشکلات متعدد روبه‌رو کرده است و…

واقعیت آن است که رییس دولت جدید نیز تحریم‌ها را به عنوان یک بحران و ابرچالش می‌نگرد. با اینکه هنوز دولت جدید به معنای واقعی کلمه شکل نگرفته و رییس‌جمهور با مشکلات اقتصادی مرتبط با تحریم‌ها روبه‌رو نشده است، سخن گفتن از تحریم‌ها و رفع آن به مثابه مهم بودن و تاثیرگذاری تحریم‌ها در توسعه و آبادانی کشور شناخته شده است، موانعی که مسائل امروز را به بحران‌های فردا تبدیل می‌کند و به غیر از زیان و فشارهای بیشتر به سیاستگذاران و شهروندان دستاوردی را برای کشور به همراه نداشته است. بنابراین می‌توان امید داشت که دولت جدید نگاه غیرواقعی به مشکلات جاری و بنیادین کشور ندارد و قبل از آنکه در دام «ما می‌توانیم» قرار بگیرد به دنبال شناخت و رفع موانع است.

تجربه سال‌های گذشته بیانگر آن است که موانع تحریم در دوره‌های مختلف بیش از آنکه آورده‌ای قابل لمس برای کشور داشته باشد، زمینه‌ساز دشواری‌های جدید بوده است، مشکلاتی که گاه آنقدر بزرگ و نمایان می‌شود که انکار تاثیرات منفی تحریم از سوی هیچ سیاستمداری صورت نمی‌پذیرد.