نادر کریمی‌جونی *

 
با افزایش احتمال حصول توافق هسته‌ای و نزدیک شدن به زمان امضای توافق بر سر احیای برجام، حالا مخالفانی که یا به خواب زمستانی ناشی از اعمال تحریم‌های ترامپ علیه ایران رفته بودند و یا آنان که در ماه‌ها و سال‌های گذشت، با خرسندی تداوم منازعه تهران- واشنگتن را تماشا می‌کردند، فعال شدند و با نگرانی بر تلاش‌های خود برای جلوگیری از امضای این توافق افزوده‌اند. جالب است که برخی از همین مخالفان در ایران، که در جبهه دلواپسان و محافظه‌کاران افراطی قرار دارند، با افزایش احتمال حصول توافق و امضای نقشه راه احیای برجام، اکنون می‌خواهند از این نمد برای خود کلاه بدوزند و در محافل گوناگون اظهار می‌دارند که برای امضای توافق احیای برجام باید از ایشان کسب تکلیف و نظر مثبت‌شان تامین شود؛ بزرگ‌ترین گروهی که در ایران بر سر مسیر توافق و احیای برجام مانع ایجاد می‌کنند، یا در مجلس شورای اسلامی سکونت دارند و یا با ساکنان بهارستان ارتباط برقرار می‌کنند طی هفته‌های اخیر برخی نماینده‌های مجلس که سابقه مخالفت شدید و موثر با توافق هسته‌ای را داشته‌اند و برای عدم امضای آن در زمان روحانی و ظریف، تلاش ناکامی داشتند، دوباره به میدان آمده‌اند و از آمادگی برای آتش زدن این توافق خبر داده‌اند. جالب است که برخی از همین نمایندگان اصرار دارند که توافق احیای برجام، باید به تصویب مجلس برسد. این اصرار نه از آن‌رو است که مصوبه مجلس می‌تواند بر استحکام و پایداری توافق مذکور بیفزاید بلکه این نمایندگان می‌خواهند با عدم تصویب، امکان نهایی شدن و امضای توافق مذکور را از میان ببرند و مذاکرات حاضر که حدود دو سال به طول انجامیده را ناکام بگذارند.

جالب است که برخی اصلاح‌طلبان و یا مدعی اصلاح‌طلبی که در گذشته از حامیان جدی برجام به حساب می‌آمدند و در مواردی اعتراض می‌کردند که وقتی ایران مخزن بزرگ انرژی‌های متنوع فسیلی و طبیعی است چه نیازی به انرژی و توانایی‌های هسته‌ای دارد حالا به جبهه مخالفان برجام و توافق احیای برجام پیوسته‌اند و می‌گویند که با احیای برجام هیچ چیز برای ایران حاصل نمی‌شود، همان‌طور که با امضای توافق برنامه جامع مشترک یا همان برجام، هیچ نفعی برای کشورمان حاصل نشد! مخالفان داشتن فعالیت‌های هسته‌ای اکنون توصیه می‌کنند که برای داشتن بمب اتمی و یا دست‌کم حصول توانایی ساختن آن هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی شود؛ امری که تعجب بسیاری از ناظران و تحلیلگران را برانگیخته است.
در توجیه این توصیه افراد مذکور می‌گویند که امنیت فقط از لوله تفنگ و توپ حاصل می‌شود و به جز تقویت تفنگ و توپ هیچ امنیت و آرامشی حاصل نمی‌شود. جالب است که پیش از امضای توافق هسته‌ای از سوی محمدجواد ظریف، همین افراد با بیان اینکه پول‌های حاصل از اجرای توافق هسته‌ای عمدتا به نظامیان و توانایی تسلیحاتی ایران اختصاص پیدا خواهد کرد، آن زمان اعتراض می‌کردند که توافق هسته‌ای منفعت چندانی برای شهروندان ایرانی ندارد و به همین دلیل برقراری و اجرای توافق هسته‌ای میان ایران و ۱+۵ حاصلی برای شهروندان و اقتصاد کشورمان نخواهد داشت.
به نظر می‌رسد کسانی که در موقعیت حاضر ایران را به توقف مذاکرات توافق برای احیای برجام و توسل به لوله توپ تشویق می‌کنند و مقامات کشور را به ساخت سلاح هسته‌ای و یا دست‌کم تحصیل توانایی ساخت سلاح هسته‌ای ترغیب می‌کنند، به سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران فکر می‌کنند چراکه همه می‌دانند که رفتارهای ماجراجویانه و رادیکالیزه در همه موارد و همه کشورها به کاهش اعتبار و امنیت جوامع و کشورها منجر خواهد شد.
بهترین نمونه در این باره کره شمالی است که علاوه بر داشتن سلاح هسته‌ای، انواع موشک‌های دوربرد بالستیک را دارد ولی با همه ماجراجویی‌هایی که کرده و می‌کند، بدون حمایت روسیه و چین به سرعت نابود می‌شود و فرو می‌پاشد. افرادی که به داشتن سلاح یا توانایی ساخت سلاح هسته‌ای توصیه می‌کنند، حتما نمونه کره‌شمالی را مشاهده و درک کرده‌اند و به همین دلیل و با توجه به تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه کشورمان در دوره محمود احمدی‌نژاد، به احتمال زیاد آگاهانه یا ناآگاهانه جمهوری اسلامی را تشویق به خودکشی می‌کنند.
نکته قابل توجه درباره این مخالفت‌ها، آن است که مخالفت‌های ابراز شده، همسو و یا دست‌کم مکمل مخالفت‌های معارضان جمهوری اسلامی ایران در منطقه خاورمیانه است. چنانکه تل‌آویو هم برای اثبات حرکت ایران به سوی ساخت سلاح هسته‌ای می‌کوشد. حال در تهران عده‌ای می‌گویند که ایران به طور رسمی و آشکار به سوی ساخت سلاح هسته‌ای حرکت و از آن حرکت برای قدرت‌نمایی و هماوردطلبی استفاده کند. همچنین معارضان ایران در حوزه خلیج‌فارس تلاش می‌کنند تا اثبات کنند که ایران کشوری ماجراجو و عامل بی‌ثباتی در منطقه و جهان است و این بی‌ثبات‌سازی را با بی‌اعتبار کردن توافق‌ها، همکاری‌ها، توسل به نظامی‌گری و دخالت در امور کشورها انجام می‌دهند. حال برخی نمایندگان مجلس و متحدان معنوی ایشان در جناح‌های گوناگون سیاسی، همین اتهام‌ها را به عنوان نقشه راه قرار داده و سعی می‌کنند اثبات کنند که آنچه معارضان ایران به عنوان اتهام به جمهوری اسلامی منتسب می‌سازند درست است. گام تکمیلی در این باره آن است که همه مخالفان داخلی احیای برجام نه فقط خود برای اثبات این اتهام‌ها علیه کشورمان تلاش می‌کنند بلکه می‌کوشند مقامات ایرانی را به اجرای همین اتهام‌ها و… ترغیب کنند تا آنچه مخالفان خارجی جمهوری اسلامی در ایران می‌گویند، در داخل کشور ما‌به‌ازا و مصداق پیدا کند.
نگارنده نمی‌تواند درباره نیت مخالفان داخلی احیای برجام گمانه‌زنی کند اما این همسویی آنان با معارضان خارجی حاکمیت ایران سوال پرابهامی است که سوءظن ناظران را برمی‌انگیزد.