نادر نینوایی *

از روزی که پای ضرغامی به وزارتخانه میراث فرهنگی باز شد بسیاری با ذکر این نکته که او تجربیاتش معطوف به صدا و سیما بوده است، انتخاب وی را به عنوان وزیر میراث فرهنگی اشتباه ارزیابی کردند. با گذشت زمان نامطلع بودن ضرغامی در حوزه میراث روشن‌تر شد و استفاده از عبارت «بافت فرسوده» به جای «بافت تاریخی» نشان داد که او با ادبیات جاری حوزه میراث فرهنگی آشنایی کافی ندارد.

در سفر ضرغامی به آرامگاه کوروش نیز او صحبت‌هایی غیرکارشناسانه مطرح کرد که باعث شکل‌گیری موجی دیگر از انتقادات شد. وی در میان روستاییان مستقر در نزدیکی مقبره کوروش گفت: «مردم شهر پاسارگاد به‌خاطر مقبره کوروش و قوانین ما نمی‌توانند ساختمان دوطبقه بسازند، درست کشاورزی کنند، چاه بزنند، دکل بزنند. من باید این مشکل را حل کنم. یک مقدار انقباض قوانین حریم‌ها را بردارم و انبساطی کنم. از جناب آقای رییسی هم خواهش می‌کنم اجازه بدهند هم در شورای عالی انقلاب فرهنگی و هم در دولت این موضوع را با اولویت مطرح کنیم، چون این تصمیم یک تصمیم ویژه و مثل حرکت روی لبه تیغ است.»

ضرغامی با شکل گرفتن موج انتقادات صاحب‌نظران و فعالان حوزه میراث در خصوص این صحبت‌هایش بعدتر مواضعش را به کلی تغییر داد و گفت: «وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به ‌دنبال حفر چاه در کنار مقبره کوروش نیست. تعجب می‌کنم از این تحریف و احساس کردم که به پاسخ نیازی نیست و نمی‌توان گفت که وزیر میراث می‌تواند ادعا کند که می‌خواهم در کنار مقبره کوروش چاه حفر کنم.»

اگرچه انتظار می‌رفت پس از این حواشی ضرغامی مطرح کردن صحبت‌های حاشیه‌ساز خود را متوقف کند اما این اتفاق نیفتاد و او با انتشار مجموعه کلیپ‌هایی در صفحه شخصی اینستاگرامش هر روز حاشیه‌ای جدید ایجاد کرد.

ویدئوی منتشرشده از حضور ضرغامی در مخزن موزه ملی ایران و جابه‌جا کردن غیرمحتاطانه و بی‌دلیل اشیای تاریخی 4500ساله توسط وزیر میراث فرهنگی نیز موج بعدی انتقادات را شکل داد.

پس از آن انتشار فیلمی از ضرغامی در یکی از شهرستان‌ها که در آن پای درد دل مردم نشسته و مدعی می‌شود قصد دارد مشکلات آنها را حل کند باعث شد که برخی این نقد را مطرح کنند که این کار ضرغامی اقدامی پوپولیستی بوده و هیچ ارتباطی با حوزه کاری وی نداشته است. خود ضرغامی اما معتقد است که وزرا در هنگام سفرهای استانی نماینده دولت هستند و می‌توانند در خصوص همه مسائل رسیدگی لازم را انجام دهند.

کمی بعد از این حواشی اما استفاده از واژه‌های «کازینو» و «شیره‌کش خانه» از سوی ضرغامی در جمع هتلداران جنجال‌برانگیز شد.

ضرغامی در بخشی از ویدئویی که از صحبت‌هایش در جمع هتلداران منتشر کرده می‌گوید: «حالا چهار تا عرب این گوشه می‌خواهند قلیان بکشند، چه اشکالی دارد، بکشند و نکشند، کجا بروند. این زیر میز زدن‌ها همین است. منطق ندارد. ببخشید ما نمی‌خواهیم هتل‌ها را شیره‌کش خانه کنیم، اگر با یک منطقی کاری انجام می‌شود باید درک شود…»

به دنبال مطرح شدن این اظهارات از سوی ضرغامی بسیاری استفاده از این واژه‌ها و ادبیات را برای وزیر میراث فرهنگی نامناسب ارزیابی کردند.

این نیز گذشت و ضرغامی در ادامه سفرهای استانی خود به کرمانشاه رفت. وی در این سفر در مشایعت مسوولان استانی به مجسمه هرکول در نزدیکی بیستون اشاره کرد و گفت: «اومده اینجا، لشگر اسکندر، دیده کرمانشاه همه پهلوانن، اینم برا اینکه کم نیاره یه مجسمه «هرکول» زده گفته آقا ماهم هستیم؛ اینو راهنماهای ما باید بگن که عمرا این چیزا رو بلد نیستن بگن.»

این سخنان ضرغامی اما بلافاصله با موجی دیگر از انتقادات مواجه شد و بسیاری از چهره‌های دانشگاهی و صاحب نام از جمله دکتر حامد وحدتی‌نسب استاد تمام باستان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس به اشتباه بودن نکات مطرح‌شده از سوی ضرغامی اشاره داشتند. وحدتی‌نسب در صفحه خود در اینستاگرام خطاب به ضرغامی نوشت: «عزیزدل با یک سرچ ساده هم می‌توانستید متوجه شوید مجسمه هرکول ده‌ها سال پس از حمله اسکندر ساخته شده است.» براساس اعلام صاحب‌نظران این مجسمه برای دوره سلوکی- اشکانی‌ است و حدودا ۱۵۰ سال بعد از حمله اسکندر ساخته شده است.

در پی مرمت نامناسب و حاشیه‌برانگیز مسجد جامع عباسی نیز ضرغامی یک‌بار دیگر کم‌اطلاعی خود را در خصوص حوزه میراث فرهنگی نشان داد و با اشتباه گرفتن این مسجد با مسجد شیخ‌لطف‌الله نشان داد که در خصوص این موضوع نیز اطلاعات دقیق و کاملی ندارد.

مجموع آنچه از زمان آغاز وزارت ضرغامی تا به امروز گذشته نشان می‌دهد که وی از سویی با کمبود اطلاعات و دانش در حوزه میراث فرهنگی مواجه است و از سوی دیگر مطرح شدن اظهارات نسنجیده و انتشار ویدئوهای متعدد در فضای مجازی باعث شده که حواشی وزیر میراث فرهنگی پررنگ‌تر از متن اقدامات او در قامت وزیر میراث فرهنگی باشد.