محمد بهشتی‌وند *

سازمان تامین اجتماعی نهادی است که منابع آن را کارگران و کارفرمایان تامین می‌کنند اما در رخدادی شگفت‌انگیز سکان هدایت آن در اختیار دولت قرار دارد. دولت‌های ایران بر اساس قانون نه تنها برای این سازمان از بالای سر مالکان اصلی رییس تعیین می‌کنند بلکه برای چگونگی هزینه‌کرد منابع آن به ویژه برای تعیین مزد بازنشستگان که مالکان اصلی صندوق بازنشستگی به حساب می‌آیند تعیین‌تکلیف می‌کنند‌.

در حالی که دولت‌های پیشین دست‌کم درباره افزایش مزد بازنشستگان حساسیت داشته و در آخرین روزهای اسفند سال پیش و یا در نخستین روزهای سال تازه میزان افزایش مزد‌های بازنشستگان را مشخص و آن را اعلام و معمولا در همان ماه فروردین پرداخت می‌کردند. دولت سیزدهم در درنگ تعیین مزد بازنشستگان رکوردشکنی کرده و در رفتاری شگفت‌انگیز و سکوتی سهمگین چیزی درباره این مقوله اعلام نمی‌کند. این سکوت و بی‌تصمیمی عجیب در حالی رخ داده که مردم با اقدام دولت در افزایش ناگهانی قیمت کالاهای اساسی بخش قابل اعتنایی از قدرت خریدشان را از دست داده و مستاصل و سردرگم مانده‌اند. چرا این اتفاق افتاده است؟ بدترین نگاه این است که نهاد دولت و سایر نهادها در این درنگ تاریخی چیزی ناشناس را دنبال می‌کنند و این رفتار شگفت‌انگیز با پیامدهایی ناشناس روبه‌رو خواهد شد. آیا بازنشستگان زحمتکش که به چشم می‌بینند بخشی از قدرت خریدشان در همین دو ماه کاهش شدید یافته و دولت نیز برای تعیین‌تکلیف افزایش مزد آنها اقدامی نمی‌کند چاره‌ای دارند جز اینکه به شکلی خارج از عرف اعتراض خود را نشان دهند‌؟ آیا بخشی از دولت همین را می‌خواهد‌؟ در این هفته‌های تازه‌سپری‌شده در سطحی محدود اما در شهرهای گوناگون شماری از بازنشستگان به شکلی ویژه اعتراض خود را نشان داده‌اند.

شاید این فریادها در عمل آنقدر نیرومند نبوده‌اند که دولت را وادار به تصمیم‌گیری درباره حقوق حقه بازنشستگان سازمان تامین ‌اجتماعی کنند اما آیا این انصاف است که یکی از محروم‌ترین قشرهای اجتماعی این سرزمین چشم به راه این باشند که گروهی در دولت هرگاه تمایل پیدا کردند برای دادن حق آنها تصمیم بگیرند درحالی که دولت به لحاظ شرعی حقی برای اعمال قدرت بر اموال آنها را ندارد. دولتی که می‌تواند در یک چشم‌برهم‌زدن قدرت خرید شهروندان را به سوی دره مرگ راهنمایی کند چرا نمی‌تواند درباره پرداخت حق و حقوق بازنشستگان تصمیم بگیرد. آیا دولت برای پرداخت منابع یارانه‌ای تازه واریزشده به حساب شهروندان از سازمان بازنشستگی وام گرفته است‌؟