نادر کریمی‌جونی *

با اینکه سیدابراهم رییسی در هر یک از سفرهای استانی و نیز دیدارهایش با مقامات هم‌رده خارجی و در سفرهای خارجی، در جمع خبرنگاران حضور پیدا می‌کند و به سوال‌هایی پاسخ می‌دهد اما هیچ‌یک از اینها مانند کنفرانس خبری عمومی که روسای جمهور کشورمان سالانه، یکی دو بار برگزار می‌کنند، نیست. در این نشست خبری که معمولا ده‌ها و گاهی بیش از 100 نفر از روزنامه‌نگاران و خبرنگاران حضور پیدا می‌کنند تعدادی از این خبرنگاران حاضر فرصت پرسیدن سوال‌های‌شان را پیدا می‌کنند. در کنفرانس خبری دیروز سیدابراهیم رییسی 19 نفر از 120 خبرنگار- جمعا 250 نفر عکاس، تصویربردار و خبرنگار- توانستند سوال خود را از رییس‌جمهور بپرسند. به جز 8 خبرنگار رسانه‌های غیرایرانی، سایر خبرنگاران داخلی اکثرا به رسانه‌های همسو با دولت تعلق داشتند و از 5 خبرنگار روزنامه، تنها دو نفر از ایشان به نشریات غیرهمسو با دولت وابسته بودند. البته این که هر یک از دولت‌ها، اولویت پرسش از رییس‌جمهور را به رسانه‌های وابسته یا همسو با جناح دولت اختصاص می‌دهند، امری رایج و تکراری است. اما در روزهای گذشته برخی اصحاب رسانه از دولت خواسته بودند که در این رویه، بدعت بگذارد و نه فقط زمان زیادتری برای پاسخ دادن به سوال خبرنگاران اختصاص دهد بلکه عمده این زمان را به رسانه‌های غیرهمسو با دولت اختصاص دهد که آمار پیش‌گفته و اختصاص حدود دو ساعت به این نشست خبری که 45 دقیقه آن را رییس‌جمهور صرف بیان مقدمه کرد، نشان می‌دهد که آن خواسته پیش‌گفته، چندان مورد اقبال و توافق برنامه‌ریزان این نشست خبری قرار نگرفته بود و در بقیه زمان نشست، تنها 19 خبرنگار اجازه یافتند که سوال خود را مطرح کنند.

اما در محتوای نشست بارزترین نکته، بی‌توجهی خبرنگاران به ملاحظات و مواضع ایران در گفت‌وگوهای برجام بود که سرانجام رییسی وادار شد در پایان کنفرانس خبری و به عنوان توضیح پایانی، مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره وضعیت گفت‌وگوها و شرایط حصول نتیجه در گفت‌وگوهای وین را در چند جمله توضیح دهد. البته پیش از آن و در اشاره تلویحی به مذاکرات احیای برجام، خبرنگار AFP پرسید که آیا رفع تحریم‌ها در کاهش تورم و بهبود شرایط اقتصادی ایران تاثیر داشته یا نه، که رییسی ترجیح داد به صورت دوپهلو پاسخ دهد و بر گره نزدن اقتصاد ایران به مذاکرات برجام تاکید کند. رییس‌جمهور همچنین از دادن پاسخ به این سوال که ارزش‌افزوده مذاکرات هسته‌ای در دولت شما، چه بوده است امتناع کرد. او همچنین مشخص نکرد که آیا بهتر بوده مذاکرات هسته‌ای و احیای برجام، بیش از آغاز دولت سیزدهم به نتیجه برسد یا خیر؟

در مورد سرعت اینترنت و انتقادهایی که در مورد آن وجود دارد اگرچه رییس‌جمهور این مشکل را ناشی از عقب‌ماندگی در توسعه زیرساخت‌ها دانست اما وعده داد که با استفاده از فیبرنوری این مشکل برطرف شود و سرعت اینترنت به ده برابر سرعت فعلی برسد. البته همین چند روز پیش وزیر ارتباطات وعده داده بود که در صورت استفاده از فیبرنوری، سرعت اینترنت در ایران به چند صدبرابر سرعت فعلی خواهد رسید که البته وعده رییس‌جمهور معقول‌تر به نظر می‌رسد. اما براساس دیده‌بان‌های مستقل در حوزه سرعت اینترنت، هم‌اکنون این سرعت در مورد اینترنت ثابت ایران، حدود 20 گیگابیت بر ثانیه است اما متوسط این سرعت در جهان حدود 150 گیگابیت بر ثانیه است حال اگر وعده رییس‌جمهور محقق شود آیا سرعت اینترنت به 200 گیگابیت بر ثانیه خواهد رسید؟ اگرچه این چشم‌انداز و حصول آن غیرممکن نیست، ولی گمان نمی‌رود که این هدف و مشخصا رسیدن به سرعت 200 گیگابیت بر ثانیه به این زودی‌ها محقق شود و شهروندان ایرانی بتوانند از این سرعت، حتی در اینترنت ثابت و خانگی بهره ببرند. در این صورت رسیدن ایران به ایجاد سرعت‌های 2000 گیگابیت بر ثانیه، آن‌گونه که آقای وزیر بیان کرده، دور از ذهن به نظر می‌رسد.

ابراهیم رییسی در پاسخ به سوال خبرنگار شین‌هوا (چین) عبارتی به کار برد که بهتر است رییس‌جمهور در مورد مفهوم آن ابهام‌زدایی کند. او گفت که موضوع عضویت ایران در نشست بعدی سازمان شانگهای، رسمی‌تر خواهد شد. در این‌باره نکته مهم آن است که عضویت یک کشور در یک پیمان یا عضویت کامل و با حق رای است، یا این عضویت ناظر و بدون حق رای است. هم‌اکنون کشورمان در پیمان شانگهای از حق رای برخوردار نیست. در پاسخ خود، سیدابراهیم رییسی توضیح نداد که عضویت ایران در پیمان شانگهای، چه موقع دارای حق رای خواهد شد. اما گفت که در نشست بعدی عضویت ایران، رسمی‌تر می‌شود. رییس‌جمهور بهتر است توضیح دهد که رسمی‌تر شدن عضویت ایران در پیمان شانگهای، وقتی این عضویت دارای حق رای نیست، اصولا چه کارکردی دارد و آیا مزیتی بر وضعیت فعلی عضویت ایران در این پیمان دارد یا خیر؟