جمشید عدالتیان‌شهریاری *

 از میان شاخص‌های عملکردی اقتصاد، تغییر و تحولات بازار ارز اهمیت قابل‌توجهی برای کلیت اقتصادی کشور دارد. کافی است قیمت دلار اندکی بالا و پایین شود تا همه چیز در بازارهای اقتصادی رنگ دیگری به خود بگیرد. اهمیت این بازار اما در مواقعی که اقتصاد در معرض اخبار سیاسی قرار می‌گیرد دوچندان می‌شود به طوری که هر خبری که از سوی سیاستمداران دست به دست شود بر قیمت ارز در بازار اثر می‌گذارد و به شکل‌گیری تحرکات جدید در میان معامله‌گران می‌انجامد.

به نظر می‌رسد نشانه‌های نفوذ اخبار سیاسی به عمق بازار ارز طی مدت اخیر نیز بر همگان روشن شده است. آن‌طور که از فضای معاملات ارزی برمی‌آید، بازار این روزها در وضعیت نوسان آزمون و خطا به سر می‌برد و در حال سنجش آینده مذاکرات است. در صورتی که اخبار مثبتی از روند مذاکرات به گوش برسد و نتایج نهایی در خصوص برجام از سوی طرفین مذاکره‌کننده اعلام شود قیمت واقعی دلار مشخص خواهد شد. اما تا زمانی که فضای بازار ارز گرگ و میش باشد و آینده برجام برای معامله‌گران بازار روشن نباشد، بالا و پایین شدن قیمت‌ها طی چند هفته پیش رو نیز ادامه پیدا می‌کند.

طی چند روز اخیر و به دلیل خبرهای مثبتی که از مذاکرات به گوش رسیده، محدوده نوسان قیمت دلار بین 3 تا 5 درصد بوده است. پیش‌بینی‌ها نیز نشان می‌دهد که دلار تا زمان اعلام نتایج قطعی مذاکرات به نوسان قیمتی خود در محدوده یادشده ادامه خواهد داد. نکته‌ای که نباید از نگاه سیاستگذار دور بماند این است که افزایش و یا کاهش یک باره دلار و سقوط ناگهانی ارزش پول ملی ضربه شدیدی به کلیت اقتصادی کشور می‌زند و فعالان اقتصادی و بازیگران عرصه تجارت را در معرض آسیب‌های جدید قرار می‌دهد. بنابراین یکی از نکاتی که باید مورد توجه بازارساز قرار گیرد، اعمال مدیریت آرام ارزی در بازار است نه ارسال سیگنال‌های خبری برای ریزش ناگهانی دلار.

در مجموع اگر فرض بر این باشد که مذاکرات به نتیجه برسد و برجام احیا شود، اینکه دلار به چه قیمتی برسد بستگی زیادی به شیوه مدیریتی دولت دارد. با توجه به اینکه نرخ دلار در بودجه 23 هزار تومان تعیین شده است می‌توان حداکثر کاهش قیمت دلار را 25 تا 26 هزار تومان دانست. با این حال این که دلار در چه نرخی تثبیت شود تنها بستگی به عملکرد دولت در حوزه‌های اقتصادی خواهد داشت.

* اقتصاددان و عضو سابق اتاق بازرگانی ایران