به گزارش جهان صنعت نیوز:   ند پرایس در نشست خبری هفتگی خود در واکنش به اظهارات امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان درباره اینکه گفته است «مذاکرات وین به زودی از سرگرفته می‌شود» گفت: «این حرفی است که در هفته گذشته بارها شنیده‌ایم اما هنوز به طور دقیق متوجه نشده‌ایم که معنی آن چیست. ما به نوبه خود آماده بازگشت به وین و به نتیجه رساندن مذاکرات‌مان هستیم؛ مذاکراتی که باید به سرعت پیش از بسته شدن پنجره فرصت بازگشت به برجام به نتیجه برسد.» سخنگوی دستگاه دیپلماسی آمریکا خاطرنشان کرد: «ما کاملا آشکارا اعلام کرده‌ایم که آماده انجام این کار هستیم. تمام اعضای گروه ۱+۵ نیز این هفته و هفته‌های اخیر بر لزوم ازسرگیری هر چه سریع‌تر مذاکرات توافق داشته‌اند و مهم است که این مذاکرات از جایی که در ماه ژوئن متوقف شد، از سرگرفته شود. اگر می‌خواهیم مذاکرات وین از سرگرفته شود و اگر تمام تلاش خود را برای به نتیجه رساندن مذاکرات در اسرع وقت انجام دهیم، باید مدنظر داشته باشیم که نقطه شروع باید بازگشت متقابل به پایبندی به برجام باشد.»

اراده بازگشت به مذاکره را داریم اما…

حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در واکنش به این اظهارنظر به سیمانیوز گفت: «برخی در ملاقات‌ها دوست دارند مدام بگویند اینکه شما می‌گویید به زودی این «به زودی» یعنی چند روز، چند هفته یا چند ماه؟ به زودی یعنی به محض کامل شدن بررسی‌های ما، این اقدام را انجام خواهیم داد.»

 وزیر امور خارجه کشورمان در اقدامی تلافی‌جویانه وعده‌های توخالی اروپایی‌ها مبنی بر وعده راه‌اندازی کانال مالی، در شرایط خروج آمریکا از برجام را یادآور شد و گفت: «البته من به طرف‌های اروپایی درباره وعده‌هایشان از جمله اینستکس یادآوری می‌کنم که مدام می‌گفتند ظرف چند ماه آینده و یا به زودی انجام می‌شود. تفاوت بین به زودی ایرانی و به زودی غربی خیلی زیاد است. به زودی از نظر ما یعنی واقعا در اولین فرصتی که بررسی‌هایمان تکمیل شود. مهم این است که ما اراده بازگشت به مذاکره را داریم، اما مذاکره‌ای جدی و تامین‌کننده حقوق و منافع ملت ایران.»

وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در گفت‌وگو با ایرانا گفته است: «ما حتما زمانی بررسی‌هایمان تکمیل می‌شود و در اولین فرصت ممکن مذاکرات از سر گرفته می‌شود اما مذاکره برای مذاکره فایده‌ای برای کشور و ملت ما نخواهد داشت و مذاکره‌ای که دستاورد ملموس داشته باشد، مدنظر است.»

او در ادامه افزود: «ما فعلا با اعضای ۱+۴ مذاکره نخواهیم داشت و به صورت فردی و دوطرفه با طرف‌های مختلف گفت‌وگو کرده‌ایم. زمانی که بررسی‌ها در جمهوری اسلامی ایران و مطالعه پرونده برجام به نتیجه برسد، در میز مذاکره مطالب و دیدگاه‌ها تبادل خواهد شد.»

این در حالی است که آمریکا می‌گوید، فرصت برای بازگشت به پایبندی کامل به برجام برای همیشه پا برجا نخواهد بود و تداوم گسترش فعالیت‌های هسته‌ای ایران فراتر از محدودیت‌های تعیین‌شده در توافق هسته‌ای باعث می‌شود تا واشنگتن از نقطه بازگشت به برجام دور شود.

توقف مذاکرات از خرداد

خرداد ماه بود که جمهوری اسلامی ایران به دلیل برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری، خواستار توقف دور هفتم مذاکرات وین تا روی کار آمدن و استقرار دولت جدید شد. اما با وجودی که بیش از یک ماه از استقرار کابینه جدید می‌گذرد، اما همچنان تهران زمانی برای ازسرگیری دور جدید مذاکرات به طرف‌های برجامی اعلام نکرده است. موضوعی که از سوی مقامات آمریکایی و اروپایی بارها مورد انتقاد و اعتراض قرار گرفته و خواستار از سرگیری مجدد و فوری دور جدید مذاکرات از سوی تهران شده‌اند. اما مسوولان و مقامات کشورمان ترجیح می‌دهند عجله‌ای برای آغاز دور جدید نشان ندهند. چرا که این نگاه غالب برخی سیاست‌ورزان دولت جدید است که با افزایش میزان غنی‌سازی، می‌توانیم دست پرتری در مقابل آمریکا و پشت میز مذاکره داشته باشیم. به همین دلیل به نظر می‌رسد امیرعبداللهیان زمانی برای از سرگیری دور جدید مذاکرات اعلام نکرده و تنها به گفتن عبارت «به زودی» اکتفا کرده است.

«برجام» اوایل آبان احیا می‌شود!

مرتضی مکی کارشناس مسائل سیاست خارجی در تحلیل عبارت «به زودی» وزیر امور خارجه کشورمان برای از سرگیری دور جدید مذاکرات به «جهان‌صنعت» گفت: «اظهارات آقای امیرعبداللهیان درباره بازگشت ایران به مذاکرات وین، می‌تواند پذیرش شش دور مذاکرات پیشین باشد. اما با توجه به شرایط اقتصادی کشور برای ایجاد کوچک‌ترین نشانه ثبات اقتصادی، انجام مذاکرات و احیای برجام از ضروریات است و هرروز که در انجام مذاکرات تاخیربیفتد، شرایط برای مردم ایران سخت‌تر خواهد شد.»

او ادامه داد: «از آنجا که هنوز تیمی برای مذاکرات وین تعیین نشده است، مقامات کشورمان سعی دارند زمان شروع مذاکرات را در ابهام نگه دارند. اما آمریکا و اروپا سعی دارند با اعمال فشار، ایران را مجبور به آغاز هر چه سریع‌تر دور جدید مذاکرات کنند.»

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با اشاره به نگاه غالب در دولت فعلی به مذاکرات گفت: «در ایران این تصور وجود دارد که با پیشرفت هسته‌ای و غنی‌سازی درصد بالاتر می‌توان از آمریکایی‌ها امتیازی پای میز مذاکره گرفت. احتمال دارد سخنان بلینکن وزیر خارجه ناشی از این موضوع باشد که گفته: اگر پیشرفت‌های هسته‌ای ایران ادامه داشته باشد قطعا احیا و ادامه این برجام دیگر در منافع مورد نظر آمریکا نیست.»

او درباره ابهام در زمان بازگشت ایران به دور جدید مذاکرات که توسط امیرعبداللهیان بیان شد، تصریح کرد: «امیرعبداللهیان یک ماه پیش که از مجلس رای اعتماد گرفت گفت وزارت خارجه بین دو تا سه ماه زمان نیاز دارد تا متن مذاکرات گذشته را بازخوانی کند و آماده بازگشت به مذاکرات شود. تاکنون یک ماه از این زمان گذشته و حداقل دو ماه دیگر زمان نیاز هست تا حرف آقای عبداللهیان محقق شود و مذاکرات از سرگرفته شود.»

مکی تاکید کرد: «اما فشارها از سوی آمریکا و اروپا به این امر استوار است که تا پایان سال میلادی این مذاکرات از سرگرفته شود.»

این کارشناس سیاست خارجی درباره اینکه آمریکایی‌ها می‌خواهند مذاکرات از مقطعی که قطع شده ادامه یابد، توضیح داد: «در ایران اظهارنظرات متناقضی در این باره وجود دارد. مثلا آقای مالکی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس اعلام کرده چنین چیزی نخواهد بود و اگر بخواهند مذاکرات ادامه یابد، قرار نیست از ادامه مذاکرات قبلی باشد. اما باید بدانیم که مذاکرات یک مساله فراجناحی است و البته احتمال بازگشت پرونده هسته‌ای ما به شورای امنیت هم گواه این ادعا است. مسوولان کشورمان هم به خوبی به ضرورت احیای برجام آگاهند. بنابراین با توجه به سخنان امیرعبداللهیان اینکه چه زمانی ایران به میز مذاکره برگردد، تصور می‌کنم این زمان اواخر مهر یا اوایل آبان ماه باشد.»

مذاکرات، اولویت اول دولت جدید نیست

اما برخلاف مرتضی مکی، جلیل رحیمی جهان‌آبادی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یازدهم، زمان احتمالی بازگشت ایران به میز مذاکره را تا پایان سال ۱۴۰۰ هجری شمسی پیش‌بینی کرد و با اشاره به ابهام‌افکنی امیرعبداللهیان درباره زمان بازگشت ایران به مذاکرات، به «جهان‌صنعت» گفت: «فرآیند مذاکرات به دلیل رفتار غیرمسوولانه غرب و آمریکایی‌ها دچار مشکل شده است. قرارداد برجام با توافق طرف‌های درگیر در پرونده اتمی به امضا رسید، اما آمریکایی‌ها برخلاف همه موازین عقلی، منطقی و حقوقی و برخلاف منافع جهانی و کشورهای درگیر این پرونده، به تعهدات خود بی‌توجهی کردند. حالا هم از طریق ایجاد جنگ روانی و فشار، قصد دارند به سرعت ما را پای میز مذاکره بازگردانند. اما قطعا این خواست آنها محقق نمی‌شود.»

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یازدهم در توضیح عبارت «به زودی» امیرعبداللهیان بیان کرد: «به زودی یعنی اینکه ما بررسی کنیم و تشخیص بدهیم این مذاکرات آیا حاصلی خواهد داشت و به یک نتیجه منطقی خواهد رسید؟»

او افزود: «اینکه آمریکایی‌ها هم شرایط، هم زمان و هم نتیجه مذاکره را تعیین کنند نشان‌دهنده عدم درک درست آنها از مفهوم مذاکره بین‌المللی است. آمریکایی‌ها مثل رومی‌های قدیم هستند. آنها هم تا جایی که زورشان می‌رسید می‌جنگیدند و زمانی که توان جنگیدن و زورگویی نداشتند به مذاکره روی می‌آوردند و قصد آنها از مذاکره این بود که از طریق مذاکره به هدفی که در جنگ نرسیدند، برسند.»

رحیمی جهان‌آبادی تاکید کرد: «اما آنها باید بدانند در یک جنگ امنیتی، سیاسی، اقتصادی و تحریم علیه ملت شکست خورده‌اند و حالا اگر بخواهند این شکست را از طریق مذاکره جبران کنند و در مذاکرات بخواهند نوع و نتیجه و محتوای مذاکره را مشخص کنند، سخت در اشتباهند و به نتیجه‌ای نخواهند رسید.»

این نماینده فعلی مجلس ادامه داد: «ایران در حال بررسی است و باید بداند در این مذاکره بر چه مبنا، اصول و چارچوبی قرار است مذاکره کند. بنابراین دستگاه سیاست خارجی و تصمیم‌گیر و نظارتی ما در حال بررسی هستند تا در زمان مناسب وارد مذاکره شوند و آنها باید بدانند اعمال فشار بر ما برای از سرگیری مذاکرات نتیجه‌ای ندارد.»

این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس همچنین تاکید کرد که آمریکایی‌ها علیه ما جنگ روانی راه انداخته‌اند و می‌خواهند القا کنند که ایران چاره‌ای جز مذاکره ندارد، اما باید بدانند که مذاکره از اولویت اول دولت جدید ایران خارج شده و با تکیه بر سیاستگذاری درست منطقه‌ای نیازی به مذاکرات این‌چنینی ندارد.

این در حالی است که اخیرا یک مقام ارشد آمریکایی با اشاره به اینکه صبر آمریکا نامحدود نیست، از یک «طرح جایگزین» برجام سخن گفته است. او اعلام کرده که در صورت خودداری ایران از بازگشت به مذاکرات جدی، واشنگتن طرح «ب» را در دسترس دارد. این مقام آمریکایی توضیحی در خصوص «طرح ب» یا «جایگزین» نداده است. اما با توجه به گزارش‌های منتشره از سوی صهیونیست‌ها به نظر می‌رسد، «طرح ب» می‌تواند افزایش تحریم‌های آمریکا علیه ایران باشد. به همین دلیل انتظار می‌رود مقامات کشورمان با نگاه دوراندیشانه‌تری به موضوع برجام و ادامه مذاکرات و سنجش واقعی آستانه تحمل جامعه در برابر ادامه تحریم‌های احتمالی بنگرند و سپس تصمیم‌گیری کنند.

  • نویسنده : معصومه معظمی