به گزارش جهان صنعت نیوز:   این در حالی بود که هفته گذشته پس از جلسه رییس‌جمهوری با فعالان صنعت فولاد ، این شایعه به کلی رد شده بود. کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که صنایع فولادی به عنوان یکی از جذاب‌ترین سهم‌های بورسی، ممکن است نوساناتی را در معاملات سهام این محصول ایجاد کنند. در همین حال کارشناسان بازار فولاد نیز خروج معاملات فولاد از بورس کالا را رانت‌زا و موجب ایجاد سهمیه‌های خاص می‌دانند.

در ماه‌های گذشته قیمت فولاد- که محصولی صادرات‌محور است- طبق مکانیسم بازار، به دلیل افزایش نرخ ارز بالا رفته است. این روند موجب نارضایتی برخی صنایع بزرگ که مشتریان اصلی ورق‌های فولادی یا میلگرد هستند، شده است. بر همین اساس برخی تحلیل‌ها حاکی از آن است که می‌توان دست صنایع را پشت فشارها برای خروج فولاد از بورس کالا مشاهده کرد؛ صنایعی نظیر خودروسازی و همچنین مسکن از مشتریان مهم صنعت فولاد هستند.

با این حال روز گذشته سرپرست وزارت صمت اصلاح ساز‌و‌کارهای عرضه کالا در بورس را از جمله سیاست‌های مقابله با گران‌فروشی و برخی جریانات برهم‌زننده بازار دانسته و گفته بود: برخی ساز‌و‌کارها در بورس کالا اصلاح شده تا مکانیسم عرضه و تقاضای مواد اولیه در بورس را دارای حساب و کتاب بیشتری کند. حسین مدرس‌خیابانی افزوده بود: بر این اساس اصلاحات در حوزه عرضه و تقاضای محصولات پتروشیمی و نیز محصولات فولادی قابل پیگیری است چراکه پاشنه آشیل بورس این است که عرضه فولاد و پتروشیمی در آن، اتصال قوی با مصرف‌کنندگان و تقاضای واقعی ندارد.

بنابراین ساز‌و‌کارها باید به گونه‌ای تدارک دیده شود که تقاضای کاذب در بخش خریداران از بین برود و تقاضاهای موجود از طریق سامانه بهین‌یاب، مجدد مورد بررسی قرار گیرد تا تقاضای غیرواقعی را مدیریت کند. به گفته او چنانچه تقاضای کاذب در بورس کالا پاسخ داده شود، آنگاه محصول خریداری‌شده در بازار آزاد عرضه می‌شود و قیمت را تا چند برابر افزایش می‌دهد. این در حالی است که در بخش عرضه نیز باید عرضه محصولات به نحوی صورت گیرد که کارخانجات بدون مواد اولیه باقی نمانند. در حالی که برخی توزیع‌کنندگان در کنار صنایع موافق خروج فولاد از بورس کالا هستند، رییس سندیکای فولاد، چنین اقدامی را برای بازار خطرناک قلمداد می‌کند.

مصطفی عبداللهی در گفت‌و‌گو با «جهان‌ صنعت نیوز» حواشی پیش آمده را تکذیب کرده و می‌گوید: در جلسه با رییس‌جمهوری اصلا صحبتی مبنی بر خروج فولاد از بورس کالا نشده است. او می‌افزاید: در آن جلسه آقای دکتر رضوی رییس هیات‌مدیره انجمن نیز حضور داشتند و هیچ تاکیدی بر خروج فولاد از بورس کالا نشده است. عبداللهی ادامه می‌دهد: امیدواریم این اتفاق رخ ندهد زیرا در غیر این صورت، بازار فولاد کاملا از کنترل خارج می‌شود.

خروج توزیع فولاد از ریل قانونی

در همین حال توزیع‌کنندگان فولاد نیز برای خروج این کالا از بورس دلایل خود را عنوان می‌کنند. رییس اتحادیه صنف آهن، فولاد و فلزات تهران درباره این خبر می‌گوید: بحث خروج فولاد و بقیه اقلام از بورس کالا صرفا یک برداشت از حرف رییس‌جمهوری بود. در حالی که روحانی در جلسه مشترک چنین امری را نه بازگو کرد و نه بر آن تاکید کرده بود. حمیدرضا رستگار البته تصریح می‌کند: اساسا نظر من این است که عملکرد بورس در حوزه اقتصاد شفافیت ندارد و بورس ما آن رویه‌ای را که در تمام جهان از آن صحبت می‌شود، دارا نیست.

او می‌افزاید: بورس ما بر اساس شرایط و بخشنامه‌ها اداره می‌شود و همین امر باعث شده جایگاه شفاف و خوبی در میان فعالان اقتصادی نداشته باشد. رییس اتحادیه صنف آهن، فولاد و فلزات تهران عنوان می‌کند: فولاد یک ماده اولیه پرکاربرد است و در تمام صنایع هم از آن استفاده می‌شود اما با این حال از جهت قیمت‌گذاری و توزیع شرایط خیلی خوبی ندارد. رستگار ادامه می‌دهد: من پیشنهادهایی ارائه و صحبت کردم که اگر قرار باشد بورس ما شفاف باشد باید عملکرد آن صددرصد تغییر کند. متاسفانه ما بعضا از تصمیم‌گیری‌هایی که در بورس می‌شود بی‌اطلاع هستیم.

یعنی نوع کشف قیمت‌ها، مقدار توزیع و افرادی که این کالاها را توزیع می‌کنند برای ما شفاف نیست؛ در صورتی که مسوول توزیع فولاد در کشور ما هستیم! یعنی اگر کسی در کار توزیع دخالت کند، غیرقانونی عمل کرده است. هر مرجعی هم که به اینها مجوز دهد کار فراقانونی انجام داده است. حالا اینکه واقعا این اختیار را دارند که انجام دهند جای سوال است. اکثر توزیع‌کنندگان فولاد در تهران و اقصی نقاط کشور این سوال را می‌پرسند.

او در ادامه اضافه می‌کند: متاسفانه قیمتی هم که به دست مصرف‌کننده می‌رسد با چند واسطه است. یعنی خود بورس به نحوی بازارسازی و قیمت‌گذاری می‌کند که اینها از نظر ما مورد تایید نیست. حالا ما خواسته‌ایم که این را اصلاح کنند. رییس اتحادیه صنف آهن، فولاد اعلام می‌کند: با این حال بحثی که دوباره پیرامون خروج فولاد از بورس کالا مطرح شده از سوی مسوولان و ناظران بورس یا وزارت صمت رسما تایید نشده و از مراجع رسمی هم به ما اعلام نشده است. او همچنین درباره امکان کوپنی شدن فولاد در صورت خروج از بورس و رانت‌زا شدن این کالا تاکید می‌کند: بر اساس آمارهای موجود ما کمبود تولید نداریم. وقتی کمبود تولید باشد، بحث کوپنی جای صحبت دارد و توجیه دارد. اما وقتی که ما مازاد تولید داریم چه لزومی دارد که بخواهد کوپنی بشود یا اینکه به یک عده سهمیه بدهند؟ رستگار اضافه می‌کند: چنین امری را من به صلاح نمی‌دانم؛ غیر از اینکه در بازار چندنرخی رخ دهد و یکسری رانت داشته باشد نتیجه دیگری از آن حاصل نمی‌شود. او اظهار می‌کند: ما باید به قانون احترام بگذاریم و مسیر قانونی را طی کنیم. یعنی توزیع را به دست توزیع‌کننده بسپاریم. وقتی که خودمان توزیع کنیم، پاسخگو هم هستیم! اما متاسفانه توزیع دارد خارج از ریل اصلی انجام می‌شود و افرادی هستند که بیش از نیازی که دارند سهمیه می‌گیرند و در بازار عرضه می‌کنند که خود باعث چندبازاری و چندنرخی می‌شود.

بیشتر بخوانید...
رانت مستتر در بخش صنعت

ردپای صنایع در فشار برای خروج فولاد از بورس

در حالی که بحث‌ها میان تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان فولاد بر سر خروج این کالا از بورس بالا گرفته است، یک عضو هیات‌مدیره انجمن فولاد نقش صنایع را در انتشار حواشی خروج پررنگ می‌داند. سیدرضا شهرستانی می‌گوید: مشکل اساسی این است که در شرایط فعلی که فولاد از طریق بورس معامله می‌شود هم آمده‌اند و برای نرخ فولاد سقف گذاشته‌اند! او با بیان اینکه همین امر هم باعث ایجاد رانت شده است می‌افزاید: چه رسد به اینکه کلا معاملات فولاد از بورس خارج شود و قرار باشد دستوری قیمت‌گذاری شود و به فروش برسد! بنابراین به نظر ما این اشتباه محض است.

شهرستانی تاکید می‌کند: در جلسه‌ای هم که با رییس‌جمهوری داشتیم، ایشان بر اینکه باید معاملات فولاد از طریق بورس انجام شود و شفاف‌سازی صورت بگیرد تاکید کردند و بر این باور بودند که قیمت‌ها باید واقعی باشد. بنابراین این ضد‌و‌نقیض‌گویی‌هایی که دارد انجام می‌شود به نظر می‌رسد از سوی خودروسازان و انبوه‌سازان صورت می‌گیرد. این عضو هیات‌مدیره انجمن فولاد در واکنش به تمایل فروشندگان بازار آزاد برای خروج فولاد از بورس عنوان می‌کند: این امر اتفاقا سبب تشدید گرانفروشی می‌شود. به همین علت هم رانتی ایجاد می‌شود که به تعدادی که واجد شرایط آنها باشند، با قیمت متفاوتی فروخته شود.

همین الآن هم در این روند بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد رانت وجود دارد و در بخش تولید میلگرد هم یک زمانی ۳۰ درصد رانت وجود داشت و اکنون روی ۱۰ درصد است؛ بنابراین یکی از دلایلی که می‌خواهند آن را از بورس خارج کنند این است که اختلاف و رانت ۱۰ درصدی دیگر خیلی کم شده است! شهرستانی در ادامه می‌افزاید: دولت اگر بخواهد سالم کار کند باید عرضه و تقاضا را آزاد و شفاف کند و فروش از طریق همین بورس صورت بگیرد که در آن مشخص می‌شود دقیقا چه قیمت‌هایی رسمی خواهد بود. اشتباه محض است که بخواهند این کالا را از بورس خارج کنند. او همچنین تاکید می‌کند که در جلسه با رییس‌جمهوری این شایعه به کلی رد شد و به هیچ عنوان قرار نیست قیمت‌گذاری را دستوری کنند؛ مگر اینکه تغییراتی در این دو سه روز اخیر انجام شده باشد.

افزایش نرخ سیمان خارج از بورس کالا

شایعات روز گذشته تنها دامن فولادی‌ها را نگرفته بود بلکه گریزی هم به سیمانی‌ها زد. با این حال یک کارشناس صنعت سیمان اعلام کرد که این کالا اصلا در بورس معامله نمی‌شده که اکنون اخباری مبنی بر خروج آن صحت داشته باشد! علی محمدبد تاکید کرد: این قسمتی که در مورد سیمان صحبت کرده‌اند به هیچ وجه صحت و موضوعیت ندارد. در مورد فولاد هم شنیده‌های ما در محافل صنعتی حاکی از عدم خروج این کالا از بورس است. آن هم بیش از شایعه نبوده است. اکثر فولادی‌ها هم آن را تکذیب کرده‌اند. شرکت‌های فولادی هم اطلاعیه‌هایی در کدال بورس منتشر کرده‌اند که قرار نیست از بورس خارج شوند. او عنوان می‌کند: تنها امری که در مورد سیمان رخ داده این است که سازمان حمایت با صنف سیمان توافق کرده و حدود ۲۰ درصد قیمت را افزایش داده است که این هم مورد تایید آنهاست و قرار است بر همین مبنا عمل شود.

اثرگذاری کوتاه‌مدت بر ارزش سهام شرکت‌ها در بازار

اما آنچه مورد توجه فعالان بازار سرمایه قرار می‌گیرد، نوع اثرگذاری این اخبار و شایعات بر بازار سرمایه است. یک کارشناس بازار سرمایه اعلام می‌کند که این اخبار می‌تواند آثار مقطعی کوتاه‌مدت بر معاملات شرکت‌های فولادی و سیمانی داشته باشد. حمیدمیرمعینی با اشاره به شایعه خروج فولاد از بورس کالا می‌افزاید: به دلیل اینکه معامله این کالاها از شفافیت خارج می‌شود روند فروش آنها شاید با ابهامات جدی‌تری مواجه شود. او ادامه می‌دهد: هرگونه قیمت‌گذاری دستوری یا ایجاد محدودیت در آن یا دستکاری در قیمت‌ها و جلوگیری از نوسانات قیمتی بر اساس مکانیسم بازار، طبعا ایجاد اشکال می‌کند و انتظار رشد سودآوری و انتظاراتی که بازار می‌تواند نسبت به اوضاع و شرایط داشته باشد را از تحلیلگران و فعالان بازار می‌گیرد.

میرمعینی اضافه می‌کند: بر این مبنا، می‌تواند عامل اثرگذار بر قیمت سهام این شرکت‌ها باشد. شرکت‌هایی که به نوعی محصولات آنها در بورس کالا دارد عرضه می‌شود و تمام تحلیل‌ها مبتنی بر بحث مکانیسم عرضه و تقاضا در بورس کالاست. بنابراین مقداری تاثیر می‌گذارد اما این اثرگذاری مقطعی خواهد بود. زیرا دلیل رشد سهام شرکت‌ها از جمله شرکت‌های فولادی و… که محصولاتشان در بورس کالا عرضه می‌شود مبتنی بر رشد دارایی‌های آنهاست. یعنی نگاه دارایی‌محور برای ارزش‌گذاری سهام شرکت حاکم شده است تا نگاه سودآوری و تغییرات در سودآور. این کارشناس بازار سرمایه تاکید می‌کند: الآن پارادایم و الگوی تصمیم‌گیری در بازر عمدتا مبتنی بر ارزش دارایی‌هاست و آنها بیشتر تاثیرگذار هستند.

۰/۵ ( ۰ نظر )
  • نویسنده : زینب مختاری