به گزارش جهان صنعت نیوز:   در این خصوص عضو هیات نمایندگان اتاق ایران تاکید کرد: عرضه در بورس خوب است، اما این عرضه نیازمند سازوکار منطقی است تا دچار بازار سیاه نشود. چه تضمینی برای جلوگیری از این مساله وجود دارد؟ امروز مصرف‌کننده نهایی قادر به خرید سیمان در بورس نیست. همین وضعیت را در پتروشیمی‌ها، فولاد و مواد پلیمتری شاهد هستیم. اگر مکانیسمی طراحی شود تا منافع پیمانکاران و مصرف‌‎کننده واقعی حفظ شود، عرضه در بورس بسیار مناسب است در غیر این صورت مشکلات از این که هست بیشتر می‌شود.

به گفته عباس جبال‌بارزی، این موضوع تک‌بعدی نیست و باید از جنبه‌های مختلف به این موضوع توجه کنیم. باید منافع همه ذی‌نفعان حفظ شود و لازمه آن، طراحی مکانیسم منطقی و بدون دخالت نهادهای دولتی و غیره بر عرضه و تقاضاست. در این خصوص همچنین یک کارشناس صنعت سیمان از نحوه اطلاع‌رسانی روش خرید از بورس کالا ایراد گرفت و گفت: این روند یک کار جمعی است و نباید به این شکل باشد که فقط عده‌ای که آگاهی دارند، خرید کنند.

نظم گرفتن عرضه سیمان و ورود کارخانجات تولیدی به بورس کالا، قیمت‌ها را به سمت تعادل کشانده است. چیزی که تا پیش از این نگرانی‌های زیادی را در برداشت و مدام از ساختار و قیمت‌های ناعادلانه این صنعت خاکستری گله می‌شد. حالا گفته می‌شود با تمرکز بر مکانیسم بازار و اعتماد به روند طبیعی عرضه و تقاضا و ورود به بورس کالا،  نتیجه تعادل بازار خواهد بود.

پیش‌تر رییس انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان از این خبر داده بود که در یک سال گذشته ۷۰درصد سیمان خریداری‌شده تنها در اختیار ۱۵ نفر بوده است. رضا جمارانیان تاکید کرده بود که هرجا از نظام عرضه و تقاضا خارج شدیم و قوانین دستوری را جایگزین کردیم، به‌غیر از رانت و فساد برای عده خاص، هیچ عایدی نه برای تولیدکننده و نه برای مصرف‌کننده نداشته است. متاسفانه قبل از ورود سیمان به بورس کالا، دلالان از شرایط موجود استفاده کرده و این محصول را پاکتی ۲۲ هزار تومان از درب کارخانه خریده و سپس ۶۰ هزار تومان در بازار می‌فروختند!

بر همین اساس به تازگی پیمانکاران و فعالان حوزه ساختمان با هدف رسیدن به مجموعه‌ای یکپارچه از مطالبات بخش خصوصی درباره عرضه سیمان در بورس کالا اعلام کرده‌اند که عرضه منطقی سیمان با قیمت متعارف و بر اساس نیاز در راستای مقابله با بروز انحصار مجدد در بورس کالا را پیگیری می‌کنند. اتخاذ سازوکار بهینه برای عرضه منطقی سیمان با قیمت متعارف از جمله موارد مورد تاکید این فعالان اقتصادی بوده است. بر این اساس پیشنهاد شده که با پذیرش منطق عرضه سیمان در بورس کالا، اصلاح روند کار در دستور قرار بگیرد.

محدودیت صادرات، جایگزین ممنوعیت

درباره اهمیت تمرکز بر مکانیسم بازار به تازگی حسن هراتی معاون مالی و اقتصادی شرکت سیمان هرمزگان گفته است: بازار چیزی جز عرضه و تقاضا نیست و این مکانیسم عرضه و تقاضاست که باید قیمت‌ها را مشخص کند، اما تجربه نشان داده که هر زمان در طرف عرضه یا تقاضا مداخله صورت گیرد، زمینه‌های بروز آشفتگی در بازار فراهم می‌شود.

معاون مالی و اقتصادی شرکت سیمان هرمزگان افزود: هرچند، طی ماه‌های گذشته بازار سیمان به دلیل مشکلات برق و کاهش تولید، دچار التهاب و افزایش قیمت شد اما با نظم گرفتن عرضه در بورس و ورود کارخانجات سیمان به این بازار، قیمت‌ها به سمت تعادل رفت که تاکید می‌شود نباید هیچ مداخله‌ای بازار شود تا بازار براساس واقعیت پیش رود.

امروز که بالغ ‌بر ۸۰ درصد از تولیدکنندگان سیمان محصول خود را به بورس آورده‌اند، بهتر است اجازه داده شود عرضه و تقاضا بر اساس مکانیسم طبیعی خود عمل کرده و دستکاری در طرف عرضه یا تقاضا صورت نگیرد. هراتی با بیان این مطلب توضیح داد: درصورتی‌که اولویت با تامین نیاز داخل باشد، می‌توان محدودیت‌هایی برای صادرات تعیین کرد اما این محدودیت نباید تبدیل به ممنوعیت شود. به‌طور مثال، می‌توان با فرمول‌هایی مانند عرضه بخش مشخصی از تولید در بورس، اجازه صادرات داده شود.

رضایتمندی مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان

ابوالقاسم محمدزاده معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر نیز در این خصوص گفت: شفافیت قیمت‌ها از طریق عرضه سیمان در بورس کالا، عامل کاهش التهاب در بازار و زمینه‌ساز رضایتمندی مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان شده و سیمان در زمان حاضر به قیمتی رسیده که هم تولیدکننده و هم مصرف‌کننده از آن راضی هستند.

محمدزاده افزود: در این راستا کارگروه رصد سیمان در استان بوشهر تشکیل شده و همه فعالان صنعت سیمان نیز مکلف به ثبت‌نام در سامانه جامع تجارت و ثبت اطلاعات فروش هستند. وی بیان کرد: مصرف‌کنندگان سیمان به سه بخش شامل طرح‌های بزرگ عمرانی، صنایع سیمان‌بر و عاملان فروش تقسیم می‌شوند که تاکنون بیشتر مصرف‌کنندگان سیمان، کد بورسی دریافت کرده‌اند.

محمدزاده اضافه کرد: وزارت صنعت، معدن و تجارت با رصد و پایش بازار تولید و عرضه سیمان در کشور به دنبال ساماندهی و تنظیم شبکه‌های توزیع سیمان در کشور است که با مجموعه اقدام‎‌های وزارت صمت در ساماندهی بازار سیمان طی یک ماه اخیر کاهش قیمت محسوس این محصول در بازار به چشم آمده است.

آموزش و اطلاع‌رسانی بورس کالا مناسب نیست

در ادامه یک کارشناس صنعت سیمان از نحوه اطلاع‌رسانی روش خرید از بورس کالا ایراد گرفت و گفت: این روند یک کار جمعی است و نباید به این شکل باشد که فقط عده‌ای که آگاهی دارند، خرید کنند.

علی محمد بُد در خصوص ورود سیمان به بورس کالا، گفت: درزمینه بورس کالا به خوبی اطلاع‌رسانی و آموزش داده نشده و برای مصرف‌کنندگان مشخص نیست که به چه صورت می‌توانند کد دریافت کنند.  همچنین گروهی که سیمان را تزریق می‌کردند و پوشش‌های مالیاتی مختلف داشتن تقاضا را کاهش دادند و کسانی که خریدار سیمان هستند‌، می‌خواهند که قیمت سیمان کاهش پیدا کند؛ بنابراین در نحوه تقاضای سیمان مشکل‌ داریم.

این کارشناس صنعت سیمان گفت: اگرچه دانش در بورس نسبت به گذشته افزایش پیداکرده، ولی هنوز هم ممکن است یک مصالح‌فروش آگاهی کامل را نداشته باشد.

وی افزود: با توجه به اینکه اقتصاد کشور حالت تورمی دارد و هزینه‌های تولید به‌شدت افزایش پیداکرده است باید بتوانیم با تعامل، قیمت پایه سیمان را حفظ کنیم. این کارشناس صنعت سیمان بیان کرد: حتی در زمینه عرضه از طریق بورس کالا از جانب کارگزاران نیز مشکل‌ داریم، زیرا اگر میزان خرید سیمان مقدار کمی باشد کارگزاران نسبت به ارائه آن رغبتی نشان نمی‌دهند.

او  به‌عنوان ‌مثال گفت: زمانی که شخصی برای خرید ماهی ۲۰ تن سیمان به کارگزاری مراجعه می‌کند به علت کارمزد پایین کارگزاران ترجیح می‌دهند در سهام معامله بزرگ‌تری انجام دهد. بنابراین هم از جهت کارگزاران و هم از جهت اطلاع‌رسانی مشکل‌داریم که باید این دو به تعادل برسند.

بُد اذعان کرد: اگر در شرکت سیمانی مدیر فروش و قسمت فروش برای خریداران و مصرف‌کنندگان کد دریافت کرده و آن‌ها را راهنمایی کند که چگونه خرید خود را انجام دهند واسطه‌ها نیز حذف می‌شود و با وجود این سیستم بازار سیاه و فرار مالیاتی نیز از بین می‌رود. او تصریح کرد: این کار باید تداوم داشته باشد تا در جامعه تثبیت شود.

لزوم پیگیری اصلاح سازوکار عرضه

به تازگی همچنین  وضعیت عرضه سیمان در بورس کالا در نشست شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی بررسی شده است. پیمان‌کاران و فعالان حوزه ساختمان در این نشست عرضه منطقی سیمان با قیمت متعارف و بر اساس نیاز در راستای مقابله با بروز انحصار مجدد در بورس کالا را خواستار شدند.

عبدالرضا شیخان، نماینده کارخانه‌های تولیدکننده سیمان، موافق عرضه سیمان در بورس کالا بوده و این شیوه را نسبت به گذشته و فروش سنتی سیمان، مناسب‌تر می‌داند. به اعتقاد این فعال اقتصادی، بورس، خرید و فروش‌ها را شفاف می‌کند. فقط برای رسیدن به شرایط ایده‌آل به گذشت زمان نیاز داریم.

این در حالی است که گفته می‌شود که زمان‌بر بودن ورود دریافت کد بورسی اشخاص حقوقی و عدم‌توجه به اهلیت خریداران از بورس موجب شده تا شرایط عرضه سیمان در بورس کالا مورد تایید پیمانکاران و مصرف‌کنندگان نهایی این محصول نباشد. محسن عامری، مدیر اجرایی شورای گفت‌وگوی دولت و بخش‌خصوصی با بیان این مطلب که در خرداد سال جاری عرضه سیمان در بورس کالا آغاز شد، تشریح کرد: از این تاریخ مصرف‌کنندگان سیمان باید از بورس کالا کد مربوطه را دریافت و نسبت به ثبت سفارش از طریق کارگزاری اقدام و از انبار کارخانه، محصول مورد نظر را دریافت کنند.

او تصریح کرد: بورس کالا شفافیت بین عرضه و تقاضا و قیمت‌گذاری بدون دخالت واسطه‌ها را دنبال می‌کند. البته برای حضور موفق باید زیرساخت‌های لازم را فراهم کنیم، متاسفانه در ارتباط با سیمان شرایط مهیا نبود و بدون اطلاع‌رسانی قبلی این روند آغاز شد تا آنجا که بسیاری از شرکت‌ها برای حضور در این بازار آمادگی لازم را نداشتند.

در این رابطه علی آزاد، دبیر انجمن شرکت‌های راهسازی ایران ورود محصولاتی چون قیر، سیمان و غیره به بورس را همراه با افزایش چند برابری قیمت این محصولات عنوان و تاکید کرد: نفس بورسی شدن این محصولات خوب است اما زمانی که در کل کشور و در همه بخش‌ها همین سیاست پیاده شود. در واقع  نمی‌توان بخشی از اقتصاد را آزاد کنیم و بخش دیگر را دولتی نگه داریم.

گفتنی است نماینده مردم کهگیلویه در مجلس اعلام کرد: کارخانه‌های راکد سیمان سپوی دهدشت و فسفات چرام با تعیین‌تکلیف در انتخاب پیمانکار دوباره احیا خواهند شد. سیدمحمد موحد اظهار کرد: کارخانه سیمان سپو بعد از یک دهه خواب با پیگیری‌های انجام شده وارد فاز اجرایی خواهد شد. وی بیان کرد:  با توجه به اشتغالزایی خوب این طرح و با تامین فاینانس روند اجرایی این طرح متوقف نخواهد داشت.