به گزارش جهان صنعت نیوز: پیش از این محمدباقر قالیباف رییس فعلی مجلس و از نظامیان سال‌های نه‌چندان دور با همه رفتار و کردار خود اعم از سفرهای استانی، بازدیدهای سرزده و سرنزده به روستاها و بیمارستان‌ها و بخش‌های مخصوص بیماران کرونایی به همراه خبرنگاران و دوربین‌های صداوسیما و دعواهای لفظی با رییس‌جمهوری از طریق تریبون مجلس، هرچند نه به صورت رسمی ولی تلویحی تمایل خود را برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰نشان داده بود. البته کمتر کسی است که از علاقه و تمایل قلبی او و محسن رضایی‌میرقائد و علی شمخانی که اتفاقا آنها هم از گزینه‌های نظامی علاقه‌مند به کرسی ریاست‌جمهوری هستند، بی‌خبر باشد.

از این رو اعلام کاندیداتوری رسمی سردار حسین دهقان برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ احتمال نظامی بودن رییس‌جمهوری آینده را تقویت کرد. هرچند برخی تا پیش از روشن شدن نتیجه انتخابات آمریکا و پیروزی بایدن و احتمال بر قدرت ماندن ترامپ، رییس‌جمهوری نظامی ایران را محتمل‌تر می‌دانستند ولی با برگشتن ورق و پیروزی بایدن این احتمال کمرنگ‌تر شده بود. به هر حال باید منتظر بود و دید تصمیمات در سطح کلان به چه نحو رقم می‌خورد.

هر چند صحبت‌های اخیر سردار اسماعیل کوثری نماینده پیشین مجلس درباره رییس‌جمهوری نظامی و تاکید بر اینکه «برخی با این زمینه‌سازی‌ها دنبال جنگ روانی علیه بچه‌های سپاه هستند چون می‌دانند آنها می‌توانند با اقدامات‌شان محبوب باشند» زمینه را برای پذیرش جامعه آماده می‌کند. او همچنین گفته بود: «برخی مردم را از رییس‌جمهوری نظامی می‌ترسانند.» ولی صادق زیباکلام فعال سیاسی اصلاح‌طلب و استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در یادداشتی خطاب به او موضوع جنگ روانی علیه «بچه‌های سپاه» را رد کرد و گفت: آنچه باعث نگرانی رییس‌جمهوری نظامی کشور می‌شود، «عدم تمکین نظامی‌ها به قانون است».

مردم در پذیرش رییس‌جمهوری نظامی سخت‌گیرتر هستند

اگرچه برخی در تلاشند رییس‌جمهوری نظامی را در جامعه قابل پذیرش نشان دهند ولی تجربه‌های پیش از این بارها نشان داده است که مردم اقبال خوبی نسبت به کاندیدای نظامی برای ریاست‌جمهوری نشان نمی‌دهند و در این باره سخت‌گیرانه‌تر عمل می‌کنند، خصوصا که این گزینه‌ها در حال حاضر همچنان چهره‌های نظامی باشند.

ولی اگر واقع‌بینانه به مسائل نگاه کنیم، نوع فعالیت چهره‌های نظامی و تعدد حضور و ابراز تمایل‌شان برای وارد شدن در این عرصه نشان می‌دهد با وجود همه این مسائل خبری در راه است.

البته علی مطهری نماینده سه دوره مجلس در گفت‌و‌گویی، رییس‌جمهوری نظامی را به صلاح کشور نمی‌داند و تاکید می‌کند: «اینکه ما یک رییس‌جمهور نظامی داشته باشیم به معنی قحط‌‌‌الرجال است و اینکه ما نیروی غیرنظامی در حد ریاست‌جمهوری نداریم و مجبور شده‌ایم از میان نظامی‌ها رییس‌جمهور انتخاب کنیم.» امام خمینی بنیانگذار انقلاب هم پیش از این ورود نظامی‌ها به قدرت را منع کرده بودند ولی برخی معتقدند اگر فرد نظامی چند ماه قبل از ثبت‌نام در انتخابات، از مسوولیت نظامی خود استعفا دهد این مشکل که علاوه بر تاکید امام راحل، در قانون اساسی هم منع شده رفع می‌شود. در حالی که مطهری نظر دیگری دارد و معتقد است: «اگر یک فرد نظامی بخواهد کاندیدای ریاست‌جمهوری شود باید پیش از آن از سپاه یا ارتش خارج شود و عضو رسمی نیروهای مسلح نباشد یعنی مانند یک فرد عادی خود را در معرض انتخاب قرار دهد نه اینکه از سمت خود استعفا دهد در حالی که هنوز نظامی است. این مانند مناصب دیگر می‌شود که افراد از سمت خود استعفا می‌دهند و اگر رای نیاوردند به شغل خود بازمی‌گردند. نظامی‌ها اگر تصمیم دارند وارد انتخابات شوند باید به طور کلی از ارتش یا سپاه خارج شوند.»

این نماینده مردم تهران در مجلس دهم تاکید دارد: «اگر گزینه نظامی در حالی که عضو رسمی نیروهای مسلح است کاندیدای ریاست‌جمهوری شود و رای بیاورد، اینکه ما رییس‌جمهور نظامی داشته باشیم، صورت خوشی برای کشور ندارد. حکومت‌های گذشته ترکیه و پاکستان را تداعی می‌کند که آنها با زحمت زیاد توانستند از سلطه نظامی‌ها خارج شوند. با توجه به این مطلب باید گفت حضور نظامیان در عرصه سیاست خصوصا در منصب ریاست‌جمهوری به صلاح کشور نیست.»

رییس‌جمهوری نظامی مردم را ناامید می‌کند

جلال جلالی‌زاده، فعالی سیاسی اصلاح‌طلب هم درباره اعلام کاندیداتوری حسین دهقان، به عنوان یک نظامی برای حضور در رقابت انتخاباتی ۱۴۰۰ به «جهان‌صنعت» گفت: «کسی که در گذشته نظامی بوده و از سمت خود کناره‌گیری کرده و سال‌ها فعالیت‌های حزبی و سیاسی داشته است و مردم او را به عنوان یک فعال سیاسی بشناسند، مشکلی برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری و رییس‌جمهوری شدن ندارد. ولی کسی که همچنان یک نظامی است و مردم او را به عنوان یک نظامی می‌شناسند، این کار وجهه خوشایندی ندارد.»

این نماینده پیشین مجلس ادامه داد: «بعد از ورود آقای قالیباف به مجلس به عنوان کسی که نظامی بود، اگر یک نظامی دیگر رییس‌جمهوری شود، کشور به سمت نظامی‌گری پیش می‌رود و این اتفاق در دل مردم ناامیدی ایجاد می‌کند و با خود می‌گویند، با وجود این همه حزب و گروه و شخصیت‌های سیاسی، چرا یک نظامی باید رییس‌جمهوری شود؟»

این استاد دانشگاه تاکید کرد: «همچنین از نظر مناسبات خارجی هم تاثیر منفی بر روابط سایر کشور‌ها با جمهوری اسلامی خواهد داشت و در خارج از کشور بازتاب مثبتی ندارد که یک نظامی، رییس‌جمهوری ایران شود.»

جلالی‌زاده در ادامه توضیح داد: «درباره اینکه حتما یک نظامی رییس‌جمهوری ایران شود یا خیر، یک انتخابات آزاد می‌تواند تعیین‌کننده باشد. یعنی به جای پشتوانه نظامی یا پشتوانه نهادهای دیگر یا امکانات مالی و حمایتی گروهی و حذف رقبا، انتخابات آزاد تعیین‌کننده باشد.»

انتخابات آزاد برگزار شود مردم تمایلشان را برای رییس‌جمهوری نظامی یا غیر‌نظامی نشان می‌دهند

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب خاطرنشان کرد: «اگر انتخابات آزاد برگزار شود و هیچ مانعی بر سر راه احزاب سیاسی اصلاح‌طلب و اصولگرا نباشد و افراد شاخص خودشان را کاندیدا کنند، مردم نشان می‌دهند که تمایل دارند یک نظامی، رییس‌جمهوری آنها باشد یا غیرنظامی.»

جلالی‌زاده درباره اعلام کاندیداتوری رسمی حسین دهقان به عنوان یک نظامی برای انتخابات ۱۴۰۰ و احتمال موفقیت او در این رقابت گفت: «اگر اصولگرایان تصمیم گرفته باشند یک نظامی رییس‌جمهوری شود، قطعا لابی و رایزنی‌های لازم را انجام خواهند داد ولی اگر این اقدام به صورت تشکیلاتی نباشد و هر یک از کاندیداها به صورت انفرادی قصد ورود به انتخابات را داشته باشند و در کنار افراد غیرنظامی وارد عرصه رقابت شوند و ائتلافی بین آنها شکل نگیرد، بحث دیگری است.»

او افزود: «باید دید آیا تصمیم گرفته شده رقابت صرفا بین نظامی‌ها باشد یا غیرنظامی‌ها هم حضور دارند و این رقابت بین همه آنها شکل می‌گیرد یا در نهایت به نفع یکی از آنها که شاخص‌تر است ائتلاف می‌کنند. به هر حال انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ هم برای مردم و هم برای سیاسی‌ها انتخابات مهم و دشوار خواهد بود و آینده این مسائل را روشن می‌کند.»

این نماینده ادوار در توضیح اینکه آیا ائتلاف بین چهره‌های اصولگرا اعم از نظامیان یا غیرنظامیان شکل می‌گیرد یا خیر پیش‌بینی کرد: «باید دید کاندیداها به تنهایی قادرند صاحب رای باشند و حمایت‌هایی را جلب کنند یا خیر. تاکنون که اصولگرایان تجربه ائتلاف موفقی نداشته‌اند و خود قالیباف و محسن رضایی و شمخانی که برای رقابت ریاست‌جمهوری آمدند، شکست خوردند. اگر این تجربه را تکرار کنند موفق نمی‌شوند ولی اگر تشکیلات اصولگرا پشت سر یک نظامی باشند و شورای نگهبان هم اصلاح‌طلبان را رد صلاحیت کند، با این اوصاف رییس‌جمهوری شدن یک نظامی قطعی است.»

به گفته کارشناسان اگر تصمیم در سطح کلان بر این باشد که یک نظامی رییس‌جمهوری ۱۴۰۰ باشد، همه چینش‌ها به این سمت خواهد رفت و اصولگرایان بالاخره مجبور می‌شوند از میان نظامیان قدیم یا فعلی برای حمایت به جمع‌بندی برسند. ناظران آگاه می‌گویند برخی نظامیانی که برای انتخابات ۱۴۰۰ اعلام موضع رسمی می‌کنند خودشان هم می‌دانند در اندازه و استانداردهای این منصب نیستند ولی به منظور سهم‌خواهی و مطرح شدنشان در ابتدا اعلام حضور خواهند کرد تا در نهایت به نفع کسی که گزینه جدی‌تری خواهد بود، کنار بروند و سهم شان را از قدرت بگیرند و به جایگاه بالاتری در دولت آینده برسند.

  • نویسنده : معصومه معظمی