محمدصادق جنان‌صفت * گردانندگان ایران نیک می‌دانند که دیر یا زود کسب‌وکار شهروندان ایران با پیامدهای ادامه تحریم به بن‌بست می‌رسد و باید برای دور کردن ایرانیان از رفتارهای ناشناس هرچه زودتر این داستان را در جایی تمام کنند. این یک نیاز حیاتی برای کلیت نظام سیاسی و نیز جامعه ایرانی است و به همین دلیل است که اصولا دور تازه گفت‌وگوهای ایران با گروه کشورهای ۱+۴ به طور مستقیم و با آمریکا به طور غیر‌مستقیم آغاز شده و ادامه دارد.

واقعیت این است که نرخ شتابان تورم و کاهش قدرت خرید شهروندان به اقتصاد کلان و بنیان خانواده‌ها و نیز بنگاه‌ها آسیب جدی زده و ادامه فعالیت‌ها را وارد دوره تاریکی کرده است. در شرایطی که گفت‌وگوها دست‌کم از نظر نماینده نظام سیاسی ایران و تا اندازه‌ای کشورهای ذی‌نفع در مسیر صلح افتاده بود اما دو رویداد تازه رخ داده شاید ورق را برگرداند. رخداد تلخی که چند روزی است با نبرد بزرگ فلسطینی‌ها و اسراییل شروع شده است می‌تواند در صورت تشدید و ادامه توجه جهان را به خود جلب کند و تندروهای آمریکایی به بهانه دوستی ایران و حماس دولت را زیر فشار قرار دهند که گفت‌وگو با ایران را تعلیق کند.

این داستان را باید جدی گرفت زیرا رسانه‌های منتقد روحانی نیز با پوشش گسترده و جانبدارانه می‌توانند در مسیر نشست وین سد بگذارند. از سوی دیگر انتخابات ریاست‌جمهوری که کمی بیشتر از یک ماه دیگر برگزار می‌شود نیز بدون تردید از سوی نظام سیاسی ایران و نظام سیاسی آمریکا یک داستان برای چانه‌زنی و امتیاز دادن و امتیاز گرفتن است. آمریکایی‌ها امیدوارند که با سختگیری‌هایی که احتمالا در انتخاب نهایی کاندیداها می‌شود درصد مشارکت شهروندان کاهش یابد و نظام سیاسی ایران قدرت چانه‌زنی کمتری داشته باشد.

از سوی دیگر نزدیک شدن به انتخابات ممکن است آمریکایی‌ها را به این فکر بیندازد که بهتر است با دولت بعدی گفت‌وگو کنند. این مساله با توجه به وضعیت وزیر امور خارجه طردشده ایران جدی است. از سوی دیگر در ایران نیز این امیدواری نزد هسته مرکزی قدرت وجود دارد که بتوانند با کشاندن شهروندان بیشتر به پای صندوق‌های رای به آمریکایی‌ها فشار بیشتری وارد کنند. علاوه بر این در درون هسته مرکزی قدرت این تصور وجود دارد که یک دولت غیرمیانه‌رو و سرسخت‌تر شدن این نهاد فشار بر آمریکا را افزایش دهد. به این ترتیب نشست وین در وضعیت شکننده‌ای قرار گرفته است جز اینکه تصور کنیم حساب و کتاب‌های این گفت‌وگوها پیش از این بسته شده و غزه و انتخابات سیزدهم بر آن حساب و کتاب‌ها سایه نخواهند انداخت. تجربه نشان می‌دهد هرگاه ایران و غرب در مسیر مصالحه قرار می‌گیرند رخدادهای پیش‌بینی نشده اتفاق می‌افتد و از صلح دور می‌شویم.