به گزارش جهان صنعت نیوز: از سوی دیگر کاهش بارندگی و نبود منابع کافی آب سبب شده تا دولت و بخش اعظمی از کشاورزان در استان‌های مختلف کشور همچون قزوین از ابتدای سال جاری تاکنون تمام هم و غم خودشان را روی کنترل سن گندم و حتی مبارزه با آفات متمرکز کنند. این در حالی است که بدون شک افزایش قیمت سموم کشاورزی برای بهره‌برداران با هزینه‌های سنگین تولید همراه بوده و در این شرایط ممکن است به علت صرفه‌جویی در هزینه‌ها همانند سنوات گذشته نتوانند به شکل مناسب و مستمر به سمپاشی مزارع و باغ‌ها اقدام کنند. زمانی که آفات افزایش یابد و بیماری‌های کشاورزی روند رو به فزاینده‌ای داشته باشند، به طور حتم کیفیت محصولات کاهش یافته و کشاورز در نهایت با محصولاتی که امکان صادرات آن پایین رفته مواجه می‌شود. اما سوالی که در این میان مطرح می‌شود این است که در چنین شرایطی باید چه کارهایی انجام داد تا میزان خسارات کاهش یابد.

در همین خصوص یک کارشناس و پژوهشگر بخش کشاورزی اظهار کرد: خیلی راحت می‌توان گفت که بیشتر سموم بین دو تا سه برابر با افزایش قیمت مواجه بوده‌اند و این موضوع باعث شده تا کشاورزان در مضیقه باشند و این کالاها را به سختی تهیه کنند.

مریم کشاورز  گفت: برخی برندها متعلق به کشورهای اروپایی که بسیار قدرتمند تلقی می‌شوند و نفوذپذیری و اثر بالایی دارند این روزها کمیاب شده‌اند و عده‌ای از سم‌فروشان با انبار کردن، قیمت آنها را افزایش می‌دهند، البته این موضوع تازه‌ای نیست چون به طور کلی سموم شیمیایی تاریخ انقضای بالایی دارند و این باعث شده عده‌ای با واردات این محصولات و انبار کردن آنها به احتکار و افزایش قیمت آن در بازار اقدام کنند.

وی ادامه داد: در حال حاضر مدتی است که قیمت سموم از سوی مغازه‌داران به صورت غیرواقعی اعلام می‌شود و تقریبا منصفانه نیست؛ به عنوان مثال برخی مغازه‌دارها سم‌هایی را که از دو سال قبل با ارز چهار هزار تومانی دولت تهیه می‌کردند اکنون آن را با قیمت آزاد در بازار عرضه می‌کنند؛ این سم‌های یک لیتری با قیمت ۹۰ هزار تومان فروش می‌رفت و اکنون به ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.

به گفته کشاورز،  برخی سم‌های موجود در بازار نیز بسیار کاربرد داشته و برای دفع آفات مورد استفاده قرار می‌گیرد که با چند برابر قیمت روبه‌رو شده، همچنین برخی سم‌ها که در ظروف ۲۵۰ سی‌سی با قیمت ۳۵۰ هزارتومان به فروش می‌رفت، اکنون قیمت آن به یک میلیون تومان رسیده و برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد که بخواهد زمین و باغات کوچک خود را با آن سمپاشی کند.

آفات مضر باعث بروز برخی بیماری‌ها

این پژوهشگر بخش کشاورزی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه کمبود سم تا چه اندازه می‌تواند روی کیفیت محصولات اثرگذار باشد، بیان کرد: کشاورزان قبلا با توجه به آفات خود و برای پیشگیری از گسترش بیماری، به خرید سم اقدام می‌کردند، حتی زمانی که مزرعه آنها درگیر آفات نبود، باز هم سمپاشی صورت می‌گرفت. از آنجایی که برخی از سم‌پاشی‌ها به منظور حفظ تعادل بین آفات مفید و مضر در مزرعه صورت می‌گیرد، اگر به درستی و به موقع انجام نشود، چرخه طبیعی مزرعه را مختل کرده و باعث تقویت آفات مضر می‌شود. این مساله در نهایت کشاورز را مجبور می‌کند تا از سموم قوی‌تری استفاده کند که ادامه این روند به مراتب برای انسان مضر بوده و باعث بروز برخی بیماری‌ها خواهد شد.

کشاورز اظهار کرد:  در گذشته کشاورزان با شخم زدن پاییزی و زمستانی از گسترش آفات جلوگیری می‌کردند، اما اکنون چنین کاری دیگر انجام نمی‌شود که شاید یکی از دلایل آن افزایش هزینه نیروی انسانی باشد و یا ادوات مورد نیاز و ارزان‌قیمت برای این کار وجود ندارد.

وی با بیان اینکه گرانی روی همه فرآیندهای کشاورزی اثر گذاشته است، افزود:  یخ آب‌هایی که در زمستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت اکنون حذف شده و استفاده از آبیاری قطره‌ای جایگزین آن شده که همین مساله، یعنی آبیاری قطره‌ای تا حدودی برای درختان مضر بوده و باعث می‌شود ریشه‌ها هنگام رشد در سطح قرار گرفته و استحکام درخت ضعیف شود. آبیاری قطره‌ای حتی رشد علف‌های هرز را کاهش داده، درحالی که برخی از علف‌های هرز برای باغداری مفید است. به عنوان مثال در آفت زنجره یک سری از علف‌ها وجود دارند که دارای منفعت هستند و آفت‌ها را دور می‌کنند، اما اگر درصد استفاده از سموم افزایش یابد و از علف‌کش‌های بسیاری استفاده کنیم، این علف‌ها به کلی از بین رفته و موجب گسترش جمعیت آفات خواهد شد.

این کارشناس در پاسخ به اینکه کدام محصولات بیشتر به سمپاشی نیاز دارند، گفت:  باید بگوییم کدام یک از آفات نیاز بیشتری به سمپاشی دارند؛ مهم‌ترین آن سن غلات بوده که با آن درگیر هستیم؛ همچنین آفت زنجره در درخت مو، آتشک در هسته‌دارها مانند هلو و انواع بیماری‌های قارچی، لب‌شتری و سفیدک سطحی که بسیار مهم بوده و نیاز به سمپاشی دارند. در واقع کشاورز باید سمپاشی را در زمان مناسب و به موقع جدی بگیرد و هرگونه اهمال و سستی می‌تواند به ضرر کشاورز و محصولات او تمام شود.

افزایش قیمت ۵ برابری قیمت کود

پژوهشگر بخش کشاورزی در قزوین اظهار کرد: در استان قزوین از کودهای گوگردی و اسید هیومیک استفاده می‌کنیم تا PH خاک را کنترل کنیم. برای یک باغ بانشاط باید کنترل PH آن به صورت مرتب انجام شود.  برخی برندهای خارجی از کشورهایی نظیر ترکیه یا هند نیز افزایش قیمت داشته تا جایی که در گذشته کود ۱۴۰ هزار تومان بود که ۷۰۰ هزار تومان شده، برخی کودها نیز با افزایش قیمت‌های سرسام‌آوری روبه‌رو شده‌اند که برای کشاورز به هیچ عنوان صرفه اقتصادی ندارد.

وی افزود: زمانی می‌توانیم از سموم کمتری استفاده کنیم که کوددهی مناسب باشد. عقیده من این است که در کنار هر کشاورز باید یک کارشناس حضور داشته باشد و این موضوع باید از سوی نظام مهندسی کشاورزی تقریبا ضروری تلقی شود، چراکه تغذیه زمین و باغ بنیه درختان و گیاهان را تقویت کرده و از آنها در مقابل آفات محافظت می‌کند.

به عنوان مثال کمبود عناصری مانند بور، روی، آهن و کلسیم درخت را ضعیف می‌کند و باعث حمله آفات می‌شود، چون در چنین شرایطی شیره پرورده درون درخت کمتر شده و آفات به سمت درخت کشیده می‌شوند؛ کرم خراط که این روزها به درختان آسیب می‌زند، در مقابل شیره پرورده درختان ضعیف است، تجربه هم ثابت کرده که درختان با بنیه قوی از هرگونه آفات مصون هستند. البته باید دقت داشته باشیم که میزان کوددهی در کشاورزی بیش از اندازه افزایش پیدا نکند، چراکه این موضوع به افزایش نیترات درون میوه‌ها منجر شده و بیماری سرطان را در بین مردم افزایش می‌دهد؛ یک اتفاق خوبی که بعد از گران شدن کالاهای کشاورزی افتاد، حرکت کشاورزان به سمت مبارزه بیولوژیک بوده که استفاده از شکارگرهای طبیعی باعث می‌شود تا خسارت کاهش پیدا کند.

کشاورز بیان کرد:  مدیریت کشاورز مهم‌تر از سم و کود است، وجود کارشناس در کنار یک کشاورز ضروری است؛ وقتی کارشناسی کنار کشاورز حضور داشته باشد و به او مشاوره بدهد، هزینه‌های کشاورز به صرفه خواهد شد و شکل ظاهری محصولات نیز بهبود پیدا می‌کند؛ بنابراین اعتقاد ما این است که هزینه داشتن کارشناس یک سرمایه‌گذاری محسوب شده و به نفع خود کشاورزان است.