به گزارش جهان صنعت نیوز:  سال ۲۰۱۰ کشور قطر با رأی اعضای فیفا به عنوان اولین کشور خاورمیانه به عنوان میزبان جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ انتخاب شد که این رویداد نه تنها توجه کل جهان را به این کشور جلب می‌کند بلکه برای کشورهای همسایه‌اش مانند ایران نیز فرصت‌های بسیاری را در عرصه‌های گوناگون ایجاد می‌کند. حالا نبود تفریحات و جاذبه‌های متنوع و عدم برخورداری از تنوع آب‌وهوایی در قطر، فرصت مناسبی را برای جذب تماشاگران جام جهانی به ایران ایجاد می‌کند.

چراکه ایران از حیث برخورداری از تنوع و جاذبه‌های ممتاز گردشگری و همچنین فاصله اندکی که با قطر دارد، به‌نظر می‌رسد اقبال بیشتری در جذب تماشاگران این رویداد نسبت به سایر کشورهای همسایه قطر داشته باشد. حضور مسافران از سراسر جهان در ایران جدا از ایجاد تصویری خوب از این کشور، توجهات بسیاری را نیز جلب می‌کند که می‌تواند تاثیرات مثبتی در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و حتی مذاکرات سیاسی ایران برجا بگذارد. منتها این اتفاق به اقدامات مسوولان در جهت فراهم‌سازی امکانات و جذب مسافران بستگی دارد. در واقع رقابت شدیدی میان کشورهای همسایه قطر ایجاد شده است. مثلا یکی از رقیب‌های ایران، امارات است ولی همان‌طورکه بسیاری از کارشناسان معتقدند، مسوولان ایران باید ضمن رایزنی‌های گسترده با مقامات دوحه برای گرفتن بیشترین سهم از فرصت‌های موجود، اقدامات لازم برای توسعه زیرساخت‌های مناسب و با هدف ارائه خدمات به مسافران و برپایی اردوهای تیم‌های ملی کشورهای مختلف برای جام جهانی را انجام دهند. بنابراین ایران درصورت استفاده درست از این فرصت‌ها می‌تواند جایگاه خود در منطقه و جهان را ارتقا بخشد و از نتایج به دست آمده در جهت تحقق منافع مختلف کشور استفاده کند.

لزوم استفاده از فرصت‌های فعلی در کنار امضای برجام در آینده

گروهی از کارشناسان معتقدند که باتوجه به نقش‌آفرینی قطر در منطقه، بازی‌های جام جهانی فرصتی برای روابط سه‌جانبه ایران، قطر و عربستان خواهد بود. ولی در نقطه مقابل آنها، برخی از کارشناسان مانند محمدعلی سبحانی بر این باورند که اختلاف‌نظرات شدید و عدم اعتماد میان قطر و عربستان به گونه‌ای است که قطر نمی‌تواند میان ایران و عربستان میانجی‌گری کند. سفیر سابق ایران در قطر درباره فرصت‌هایی که بازی‌های جام جهانی برای کشورها ایجاد می‌کند به «جهان‌صنعت» گفت: جام جهانی متعلق به یک منطقه نیست و متعلق به همه جهان است ولی برگزاری آن در یک منطقه توجه تمام دنیا را به آن منطقه جلب می‌کند. اکنون نیز کشور قطر با اخذ آرای اعضای فیفا توانست جام جهانی ۲۰۲۲ را از آن خود کند و برای اولین بار در خاورمیانه فرصت مناسبی را هم برای خود و هم برای کشورهای همسایه مثل ایران ایجاد کند تا بتوانند فرهنگ، صنعت، تمدن و امکانات خود را عرضه کنند. البته همه اینها به توانایی‌های ما در ایجاد جذابیت برای مسافران بستگی دارد.

سفیر سابق ایران در قطر درخصوص فرصت‌ها در عرصه‌های سیاسی و روابط بین‌المللی برای ایران بیان کرد: از جمله فرصت‌های سیاسی و بین‌المللی می‌توان به شرکت برخی از رییس‌جمهور‌ها و مسوولان عالی‌رتبه کشورها در بازی‌های جام جهانی اشاره کرد. مقامات بالای ایران نیز می‌توانند در این بازی‌ها شرکت کنند تا توجه خود به فوتبال را در سراسر جهان مطرح کنند؛ همان‌طورکه حضور زنان در استادیوم فوتبال تصویر ایران را بهبود بخشید.
سبحانی درباره اقدامات لازم ایران برای استفاده از فرصت‌ها افزود: شرط حضور تماشاگران جام جهانی در ایران، ایجاد امکانات در جاذبه‌های توریستی و مهم‌تر معرفی آنها است. بنابراین ابتدا باید به طور جدی دستگاه‌هایی به ایجاد و تشکیل سایت‌ها و امکانات تبلیغاتی گسترده‌ای بپردازند و مهمانان جام جهانی را به دیدار از اصفهان، کیش، قشم و سایر مناطق ایران دعوت کنند.
وی با اشاره به موضوع برجام اظهار کرد: فرصت‌های منطقه‌ای جام جهانی فعلی برای ایران در کنار رفع مشکلات برجام، امضای آن و ایجاد شرایط بهتری در ارتباطات جهانی ایران در آینده، می‌تواند به صورت چشمگیری زمینه‌ساز حضور بیشتر ایران در جهان و منطقه شود. همچنین باتوجه به اینکه احتمال برگزاری مجدد جام جهانی در منطقه خاورمیانه کم و بسیار دور از دسترس است، ایران به عنوان کشوری که ریشه فرهنگی، ادبیات نمایشی و هنری در منطقه است باید در همه زمینه‌ها با تلاش زیاد از این فرصت‌ها استفاده کند تا نام ایران در زمره کشورهای تاثیرگذار قرار گیرد.

استفاده از فرصت‌ها در عرصه دیپلماسی عمومی

جعفر قنادباشی کارشناس مسائل آسیای غربی نیز ضمن بیان اینکه قبل از دولت سیزدهم نیز روابط خوبی با قطر داشتیم، به «جهان‌صنعت» گفت: در دولت سیزدهم شاهد رفت و آمدهایی در سطح عالی میان ۲ کشور ایران و قطر و همچنین ارتقا روابط آنها بودیم. درحال حاضر نیز با توجه به بازی‌های جام جهانی شرایطی فراهم شده که می‌توانیم وارد همکاری‌های بهتر گردشگری، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و استفاده بهتر از امکانات ترانزیتی شویم. شاید بازی‌های جام جهانی فرصت برقراری رابطه برای بسیاری از کشورها را با قطر ایجاد می‌کند ولی مسیر روابط ما با قطر بسیار هموارتر است، منتها به تلاش بخش خصوصی و دولتی ما بستگی دارد. همچنین قطر به دلیل عدم توانایی تامین نیازهای کشاورزی، صنعتی و غیره همواره در لیست علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در ایران بوده و برای ما نیز سرمایه‌گذاری در قطر به دلیل قابلیت‌ها و امکاناتمان جذاب است.
کارشناس مسائل آسیای غربی در ادامه با تاکید بر اینکه همه راه‌ها باز و موانع برداشته شده است و این بازی‌ها فرصتی برای گسترش روابط ایران و قطر و سایر کشورهاست افزود: البته قطری‌ها مشغولیت‌های بسیاری مربوط به بازی‌های جهانی دارند و شاید فرصت کار کردن در مساله سیاست خارجی را نداشته باشند ولی با توجه به اینکه یکی از راه‌های مهم درآمدزایی ما در آینده گاز است، باید جدا از مصرف داخلی خود بکاهیم و صادراتمان را گسترش دهیم که یکی از راه‌های گسترش آن سرمایه‌گذاری‌های مشترک با قطر است. چراکه باتوجه به بحران فعلی انرژی، اشتراکات ما در موضوع گاز که هر ۲ کشور به عنوان تولید‌کننده، فروشنده و صادرکننده منافع مشترکی داریم، بسیار حائز اهمیت است. جدا از این مسائل، ایران و قطر مخازن و منابع گازی مشترکی دارند که ادامه استخراج از این مخازن و بهره‌برداری از آنها فقط با همکاری طرفین امکان‌پذیر است. بنابراین در میان تمامی مواضع مشترک ما و قطر، بیش از همه در راستای مساله گاز می‌توانیم گام‌های جدی و خوبی برداریم.قنادباشی درخصوص استفاده از فرصت‌ها در عرصه سیاسی گفت: در عرصه سیاسی موضوع دیپلماسی عمومی مطرح است. در واقع در عرصه‌های مختلف ورزشی، گردشگری، هنری و جشنواره‌های گوناگون می‌توانیم در قالب دیپلماسی عمومی عمل کنیم که در ارائه نما و تصویر خوب از ایران بسیار اهمیت دارد. بنابراین باید در عرصه دیپلماسی عمومی راهبردی را برای بهره‌برداری از این فرصت اتخاذ و سازمان‌های مردم‌نهاد را با بخش‌های مختلف ورزشی و هنری خود آشنا کنیم. این قضیه از این جهت دارای اهمیت است که در زمان داعش، خشونت‌ها و کشتارهای آنها باعث شد نگاه جهان به کشورهای اسلامی تغییر کند و اکثریت جامعه ورزشی جهان نسبت به مسلمانان بدبین شوند و برخی نیز نفرت پیدا کنند. به همین دلیل ما به عنوان یکی از کشورهای اسلامی باید از این فرصت برای از بین بردن بخشی از دیدگاه‌های منفی ناشی از رفتارهای داعش، بهره‌برداری کنیم.

  • نویسنده : هستی عبادی