به گزارش جهان صنعت نیوز:  برخی از کارشناسان مطرح می‌کنند بیشترین عرضه میلگرد از سوی شرکت‌هایی صورت گرفته که در شمش خودمصرف هستند و شمش مورد نیاز را خود تولید می‌کنند. در واقع گاهی شرکت نوردکار، شرکت بازرگانی می‌زند و میلگرد را خود خریداری و در نتیجه بازار غیرواقعی ایجاد می‌کند. به عبارت دیگر به جای اینکه تولید‌کننده مجبور به تفکر برای افزایش  بهره‌وری باشد، شرایط طوری برایش فراهم می‌شود که فکر خود را معطوف به چگونگی فرار از بازار کند.

این در حالی است که گروهی دیگر از کارشناسان ضمن اینکه رانت میلگرد را دروغی بزرگ می‌دانند، باور دارند دلایل تفاوت عرضه و معامله  شمش و حجم کم عرضه میلگرد را باید در نقش منفی بورس کالا و نگاه یکجانبه آن به فولادی‌ها بررسی کرد. در واقع این گروه از کارشناسان باور دارند رانت را باید در میان فولادی‌ها و بورس کالا جست‌وجو کرد نه میان فعالانی همچون نوردکاران!

این کارشناسان تاکید دارند بورس کالا عمدا از عرضه میلگرد جلوگیری کرده و آمارها را پایین نگه می‌دارد تا به اهداف خود در راستای منافع فولادی‌ها دست یابد. شاهد آنها عرضه شمش غیراستاندارد در بورس‌، قیمت‌گذاری بالای شمش و در نهایت دور کردن نوردکاران از عرصه اقتصادی برای دستیابی به توسعه صادرات از سوی فولاد‌سازان است.

عمدا نمی‌گذارند میلگرد در بورس معامله شود

در همین خصوص رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران با بیان اینکه بحث رانت میلگرد یک  دروغ بزرگ است به «جهان‌صنعت» گفت: هر کس این بحث را مطرح کرده، منافع خود را مورد توجه قرار داده است. حجم معاملات شمش در بورس از ابتدای سال جاری تا دی‌ماه نزدیک به دو میلیون و ۶۰۰ هزار تن بوده است. جالب اینکه حجم عرضه شمش در ماه‌های اخیر نسبت به ماه‌های اولیه سال بیشتر هم شده اما معامله چندانی صورت نگرفته است.

سیداحمد رضوی‌نیک، با اشاره به نقش منفی بورس کالا در این زمینه گفت: به نظر می‌رسد بورس کالا عمدا از عرضه میلگرد جلوگیری کرده تا به اهداف خود در راستای منافع فولادی‌ها برسد. سوالی که در این خصوص مطرح می‌شود، این است که چرا شمش غیراستاندارد در بورس عرضه می‌شود؟ چرا قیمت‌گذاری شمش بالاست؟ آیا به دنبال آن هستند که کسی شمش را نخرد تا دست به صادرات بزنند؟!

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران با بیان اینکه به عنوان نماینده نوردکاران کشور به شرکت بورس کالا و داریوش اسماعیلی معاون معدنی اسبق وزارت صمت نامه زده  و اعتراض خود را به طور مفصل مطرح کرده است، تصریح کرد: رانت آن اتفاقی است که در بورس کالا شاهدش هستیم. بورس کالا با چه مجوزی قیمت میلگرد را افزایش داده است! میلگرد در بازار ۱۲ هزار و ۲۰۰ تومان بوده اما بورس کالا پایه قیمت‌گذاری آن را به ۱۲ هزار تومان رسانده که با ارزش‌افزوده به ۱۳ هزار و ۲۰۰ تومان می‌رسد.

رضوی‌نیک با اشاره به کارشکنی‌های بورس کالا برای نوردکاران گفت: نوردکاران در هفته‌های گذشته حدود ۲۷۰ تا ۴۳۰ هزار تن میلگرد عرضه کردند اما بورس کالا به عناوین مختلف از عرضه آنها جلوگیری کرد! به این ترتیب از حجم ۲۰ هزار تن عرضه تنها شش هزار تن را پذیرفت. همچنین از حجم ۴۲۰ هزار تن عرضه، ۱۹۰هزار تن را پذیرفت. به این ترتیب بورس کالا عمدا نمی‌گذارد میلگرد در بورس معامله شود و در مقابل به بحث رانت بزرگ میلگرد اشاره می‌کنند!

رانت ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران خاطرنشان کرد: در حال حاضر قیمت میلگرد در بازار آزاد حدود ۱۲ هزار و ۸۰۰ تومان است اما در بورس کالا ۱۴ هزار و ۱۰۰ تومان است. به این ترتیب وقتی میلگرد نوردکاران و کارخانجات از بورس کالا ارزان‌تر است آیا از آن باید به عنوان رانت یاد کرد؟

رضوی‌نیک ادامه داد: رانت آنجاست که شمش ۳۸۰۰ تومانی را ۱۳ هزار و ۴۵۰ تومان در بورس به فروش می‌رسانند! به این ترتیب کیلویی ۹۵۰۰ تومان و حدود ۱۸۰ هزار میلیارد تومان سود به دست می‌آورند.

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران با بیان اینکه نوردکاران اعتراض خود را نسبت به قیمت‌گذاری دستوری بورس اعلام کرده‌اند، ادامه داد: چندین بار نامه کتبی ارائه کردیم در رابطه با اینکه چرا بورس کالا از پذیرش محصولات نهایی خودداری می‌کند. آنها عرضه کم را نپذیرفته و به طور مثال کمتر از ۵۰۰ تن را نمی‌پذیرند. این مهم را با جهرمی معاون نظارت و بازرسی بورس کالا  مطرح کردیم که چه منطقی منع قانونی گذاشته‌اید و زیر ۵۰۰ تن را نمی‌پذیرید؟!

به گفته وی، خیلی از واحدها کوچک هستند و نمی‌توانند عرضه بالایی داشته باشند. او ادامه داد: جالب اینکه در جایی بیش از ۶۰۰ هزار تن را نپذیرفتند. به این ترتیب مخاطبان خود باید قضاوت کنند که چه کسانی اعمال رانت می‌کنند!

مهندسی قیمت در بورس کالا

رضوی‌نیک با بیان اینکه از پذیرش محصول نهایی در بورس خودداری می‌شود، گفت: بورس کالا مواد اولیه را مهندسی قیمت می‌کند. به طور مثال قیمت میلگرد که در بازار آهن‌فروش‌ها ۱۲ هزار و ۶۰۰ تومان است در بورس کالا ۱۴ هزار تومان گذاشته می‌شود. درنتیجه به دلیل گرانی بازار هم آن را نمی‌خرد.

به گفته وی، رانت آنجایی است که ۳۳۷ هزار تن شمش را آنقدر قیمت بالا اعلام می‌کنند که خریدار نداشته باشد و بتواند مجوز صادرات بگیرد. رانت آنجایی است که در بورس قیمت سی‌آی‌اس در دریای سیاه را به نوردکار می‌فروشند و از او پول زور می‌گیرند. از طرفی هم هزینه بالایی را صرف تبلیغات کرده تا اعلام کنند که نوردکاران دست به رانت زده‌اند.

دلال بورس خود فولادسازان هستند

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران با بیان اینکه دلال بورس خود فولادسازان هستند، گفت: فولادسازان ۸۳ درصد سهام بورس کالا را در اختیار دارند و به این ترتیب نظرات خود را تحمیل می‌کنند. در این روند فولاد مبارکه، ذوب آهن و خوزستان در بورس نقش کلیدی دارند.

رضوی‌نیک تصریح کرد: شمشی که پایه قیمتی ۳۸۰۰ تومان دارد در بورس ۱۳ هزار و ۴۵۰ تومان به فروش می‌رسد. با این وضعیت دیگر به دلال نیازی نیست! او با اشاره به آمار تولید شمش کشور گفت: از ابتدای سال تا دی ماه ۲۰ میلیون تن شمش تولید شده اما سوال این است که چرا فقط دو میلیون و ۵۰۰ تن در بورس وارد شده است؟! مابقی تولید را چه کرده‌اند؟

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران با اشاره به وضعیت ذوب‌آهن اصفهان گفت: این مجموعه میلگرد خود را به افغان‌ها ۴۶۰ دلار و شمش را ۵۳۰ دلار می‌فروشد. در حالی که میلگرد را در بازار داخلی طوری به فروش می‌رساند  که نوردکاران نتوانند محصول نهایی خود را بفروشند. به این ترتیب می‌توان گفت که شرکت‌هایی مثل ذوب‌آهن اصفهان عمدا بازار را خراب می‌کنند تا نوردکاران نتوانند محصول نهایی خود را به فروش برسانند. خود نیز محصول نهایی تولید نمی‌کند و شمش را در نهایت صادر می‌کند.

چرا آمارها ارائه نمی‌شوند

وی ادامه داد: جالب است ذوب‌آهن اصفهان در این شرایط فولاد خام صادر می‌کند و تندیس صادرات نیز دریافت می‌کند! او همچنین گفت: ذوب‌آهن اصفهان حدود ۲۰ میلیارد تومان به نوردکاران خسارت زده و شمشی هم که در بورس ارائه می‌دهد به دلیل عدم تطبیق با استانداردها خریداری ندارد.

رضوی‌نیک به طور مثال بیان کرد: ذوب‌آهن اصفهان در ۴ آذر ۹۹  دو شناور حامل ۵۵  هزار و ۱۶۰ تن شمش بارگیری کرده و بعد مجوز دستوری زده که هر چه سریع‌تر شمش آزاد شود. به این ترتیب به وزارت صمت دستور می‌دهد شمش را آزاد کند! با اینکه حدود ۱۱۰ هزار تن در آذرماه شمش صادر شده اما محصول نوردکاران عرضه نمی‌شود.

رییس هیات‌مدیره انجمن نوردکاران فولادی ایران همچنین خاطرنشان کرد: سوال مهم این است که شرکت‌های دولتی که شمش و میلگرد تولید می‌کنند چرا آمار عرضه را فاش نمی‌کنند؟! چرا گناه خود را گردن بخش خصوصی می‌اندازند؟ این در حالی است که در شرایط فعلی شاهد این هستیم که جلوی نوردکاران خصوصی که قصد عرضه در بورس را دارند گرفته می‌شود. در نهایت ذوب‌آهنی که در بورس عرضه نداشته دست به صادرات  شمش می‌زند!

رضوی‌نیک اظهار کرد: ۱۸۰ هزار میلیارد تومان از فولاد رانت تولید شده است و در نهایت شاهد شکل گیری یک  مافیای قدرتمند هستیم.

ادعای عرضه کم میلگرد

در مقابل احسان دشتیانه، عضو هیات‌مدیره ذوب آهن اصفهان نظر دیگری دارد. او که با اقتصادآنلاین درباره بحث رانت بزرگ میلگرد در کشور اخیرا گفت‌وگو کرده بود، بیان کرد: میانگین حجم عرضه شمش بورس کالا در فصل پاییز، ماهانه ۵۱۰ هزار تن و حجم معامله ۳۲۸ هزارتن بوده است.

عضو هیات‌مدیره ذوب آهن اصفهان با بیان اینکه بسیاری از کارخانجات در بورس فعال نیستند، تصریح کرد: بسیاری از کارخانجات ذوب القایی در بورس فعال نبوده و تازه‌وارد هستند. به این معنی که فروش زیادی در بازار داخل وجود دارد که در بورس فعال نیستند و باید این مهم را در نظر گرفت.

دشتیانه تصریح کرد: حجم عرضه میلگرد در فصل پاییز ماهانه ۳۸۹ هزار تن بوده که عدد کمی است. سوال این است که چرا حجم عرضه تا این میزان کم بوده است؟ مگر ۵۱۰ هزارتن شمش عرضه نشده است پس مابقی کجا رفته است؟! او خاطرنشان کرد: نکته جالب این است که بیشترین عرضه میلگرد از سوی شرکت‌هایی صورت گرفته که در شمش خود مصرف‌کننده هستند و شمش مورد نیاز را خود تولید می‌کنند.

عضو هیات‌مدیره ذوب آهن اصفهان با بیان اینکه حجم عرضه میلگرد از خرید شمش در فصل پاییز ۳۲ درصد بوده ‌است، تصریح کرد: این در حالی است که گاهی دیده می‌شود که به طور مثال شرکت‌های بازرگانی که خود تولید‌کننده هستند، دست به خرید هم می‌زنند.

دشتیانه با بیان اینکه تولید نورد میلگرد حاشیه سود پایینی دارد‌، گفت: گاهی شرکت نوردکار مجبور می‌شود شرکت بازرگانی بزند و میلگرد را خودش خریداری کند در نتیجه بازار غیرواقعی ایجاد می‌شود.  او تصریح کرد: به جای اینکه تولید‌کننده را مجبور به تفکر برای افزایش و  بهره‌وری کنیم شرایط طوری فراهم می‌شود که فکر خود را معطوف به چگونگی فرار از بازار کند.