به گزارش جهان صنعت نیوز: طبق صحبت‌های علی رسولیان مابقی واحدهای راکد و نیمه‌تعطیل قرار است همزمان با پایش‌های صورت گرفته در قالب کلینیک‌های کسب‌وکار و تزریق منابع بر مبنای طرح تام و تبصره 18 به چرخه تولید بازگردند. همچنین معاون وزیر صمت اعلام کرده که برآوردها حاکی از افزایش سطح بهره‌برداری از واحدهای تولیدی است، چرا که این واحدها در ابتدای امسال 3200 مورد بودند و امروز پس از گذشت شش ماه از سال به 4300 واحد در شهرک‌ها و نواحی صنعتی رسیده‌اند.

نکته قابل توجه در صحبت‌های معاون وزیر صمت این است که اغلب 4300 واحد ذکرشده در مرحله نصب ماشین‌آلات هستند و امید می‌رود حداقل 70 درصد آنها تا پایان سال به بهره‌برداری برسند. علاوه بر این رسولیان تاکید کرده که تمامی این واحدها نیازمند اخذ تسهیلات نیستند و تنها 10 درصد آنها نیاز به تسهیلات مالی دارند.

هدف‌گذاری تکراری

اکنون چند سال است که از سوی وزارت صمت هدف‌گذاری برای احیای واحدهای تولیدی راکد مطرح‌شده و دست آخر نیز در پایان هر سال آماری مبنی بر بازگشت بیش از هزار واحد به چرخه تولید مطرح می‌شود. به عنوان مثال ابتدای سال گذشته هدف‌گذاری برای بازگشت 1500 واحد به چرخه تولید مطرح شد که پس از چند ماه این رقم به دو هزار واحد افزایش یافت و در پایان سال نیز اعلام شد که با احیای 1530 واحد راکد و نیمه‌تعطیل برای بیش از 20 هزار نفر فرصت شغلی ایجاد شده است. بررسی اخبار برای هدف‌گذاری امسال نیز نشان می‌دهد که در اردیبهشت ماه امسال سعید زرندی معاون سابق طرح و برنامه وزارت صمت هدف‌گذاری احیای دو هزار واحد راکد صنعتی در سال جاری را مورد تاکید قرار داده و اعلام کرد که مقرر شده است 1600 واحد راکد در داخل شهرک‌های صنعتی و 400 واحد تعطیل خارج از شهرک‌ها راه‌اندازی شوند.

در همین رابطه علی رسولیان نیز مرداد ماه امسال در سفری که به استان گلستان داشت، اعلام کرد در سال جدید 1600 واحد صنعتی راکد را شناسایی کرده‌ایم و در مدت چهار ماه توانسته‌ایم در حدود 322 واحد راکد و نیمه‌تعطیل را به چرخه تولید بازگردانیم. امری که موجب شده تعداد واحدهای تعطیل 13 درصد در کل کشور کاهش یابد.

چند سوال مهم

در همین راستا چند سوال و ابهام از سوی کارشناسان در خصوص نهضت احیای واحدهای راکد مطرح می‌شود. نخستین سوال و شاید اساسی‌ترین آن، این باشد که چرا همه‌ساله آمارهایی مبنی بر بازگشت واحدهای تعطیل عنوان می‌شود، اما این موضوع تاثیر چندانی در رشد اقتصادی و اشتغال کشور نداشته است؟

از سوی دیگر مگر چه میزان واحد تعطیل در کشور وجود داشته یا در سال چه مقدار از این واحدها دچار رکود می‌شوندکه در طول سالیان اخیر همه ساله بیش از هزار واحد تولیدی به چرخه تولید باز می‌گردند، اما باز هم اثر کاهشی محسوسی از تعداد آنها مشاهده نمی‌شود؟

موضوع بعدی این است که هر سال تنها به بازگشت واحدهای راکد به چرخه تولید اشاره می‌شود؛ در صورتی که مشخصات واحدهای احیاء‌شده، پراکندگی جغرافیایی، علت تعطیلی، زمان تعطیلی و نیز میزان ظرفیت تولیدی آنها به محض احیا اعلام نمی‌شود. امری که به گفته کارشناسان موجب شده تا نتوان ارزیابی دقیقی از میزان اثرگذاری آنها در بازگشت به چرخه اقتصادی و صنعتی کشور داشت.

همچنین به گفته همین کارشناسان از آنجا که بسیاری از واحدهای تولیدی تعطیل شده در کشور از نوع کوچک و متوسط بوده و اغلب آنها از مشکل سرمایه در گردش رنج می‌برند، چه تضمیمی وجود دارد که با تزریق منابع مالی دوباره این واحدها پس از مدتی دچار رکود نشده و تسهیلات ارائه شده را هدر ندهند؟

این در حالی است که سال گذشته معاون وزیر صمت تعداد واحدهای راکد در کشور را چیزی در حدود 9 هزار واحد اعلام کرده و برآوردها حاکی از آن است که بیش از دو هزار واحد تولیدی نیز در تملک بانک‌ها قرار دارند.

در همین راستا و در شرایطی به راحتی آمار احیای 1500 واحد راکد در سال مطرح می‌شود که بررسی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از این واحدهای تولیدی و صنعتی یکی از مشکلاتشان برطرف شده، اما سایر مشکلات برای ادامه فعالیت‌های آنها هنوز باقی مانده است. به عنوان مثال با حمایت‌های صورت گرفته ممکن است یک واحد تولیدی مشکلاتش با بانک حل‌و‌فصل شده باشد، اما مشکلاتی از قبیل مالیات، تامین اجتماعی و سرمایه ثابت و در گردش و سایر مسائل برای آنها همچنان باقی مانده است.

از طرف دیگر در حالی لیست واحدهای بازگشته به چرخه تولید اعلام نمی‌شود که ناظران معتقدند، روند بازگشت یک واحد تولیدی- صنعتی پس از احیای آن به سادگی و در مدت کم وجود نداشته و برای رسیدن این واحد به ظرفیت مطلوب جهت تولید، زمانی حداقل بین یک تا دو سال لازم است.

نتیجه اشتغالزایی

همچنین در مورد میزان اشتغالزایی بازگشت واحدهای صنعتی به چرخه تولید بررسی‌ها نشان می‌دهد، میزان اشتغالزایی از این رهگذر چندان تاثیر قابل‌ملاحظه‌ای بر معضل بیکاری در کشور نخواهد داشت. چراکه اگر صحبت‌های سه روز قبل علی رسولیان معاون وزیر صمت را در این خصوص مبنا قرار دهیم، میانگین اشتغال هر واحد تولیدی 20 نفر خواهد بود و به فرض اینکه تمامی 1600 واحد احیا شده تا پایان سال به همین میزان فرصت شغلی ایجاد کنند؛ به رقمی معادل 32 هزار نفر خواهیم رسید. این در شرایطی است که طبق آمارهای موجود حدود دو میلیون نفر از زمان همه‌گیری کرونا شغل خود را از دست داده‌اند که در این میان 500 هزار نفر آنها در سال گذشته از بخش صنعت‌ بوده‌اند.

  • نویسنده : محمدرضا ستاری