به گزارش جهان صنعت نیوز:  گفتنی است نویسنده مطلب «جای خالی تخصص‌گرایی» نقدهای تخصصی و فنی در خصوص نبود برنامه در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و متخصص نبودن برخی از معاونان وزارتخانه از جمله معاونت میراث فرهنگی که فارغ‌التحصیل علوم سیاسی است و سابقه فعالیت او بیشتر در صدا و سیما بوده و معاون صنایع‌دستی که او هم سابقه صداوسیمایی دارد و معاون امور مجلس، حقوقی و استان‌ها وزارتخانه مطرح کرده بود.

در جوابیه وزارت میراث فرهنگی اما اصولا پاسخی به نامرتبط بودن زمینه فعالیت معاونان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی داده نشده است. در این جوابیه که بیشتر حکم یک گزارش عملکرد را دارد در پاسخ بی‌برنامگی وزارتخانه، نگارنده به بی‌راهه رفته است و پرداختن به مسائلی نظیر تفویض اختیار و یا توجه به اقتصاد مقاومتی را نشان از وجود برنامه دانسته است. این در حالی است که تفویض اختیار برای انجام امور جاری و اداری صورت می‌گیرد و ارتباطی با داشتن یا نداشتن برنامه ندارد و مقوله اقتصاد مقاومتی نیز یک برنامه نبوده بلکه یک رویکرد است.
ضمنا خاطرنشان می‌شود جهت روشن شدن افکار عمومی روزنامه «جهان‌صنعت» آماده است که میان نگارنده مطلب که خود از افراد باسابقه و بادانش در حوزه میراث فرهنگی کشور است و مدیران وزارت میراث فرهنگی، مناظره‌ای برگزار و داوری را به مردم ایران واگذار کند.
با این توضیحات پاسخ وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به مطلب منتشرشده در روزنامه «جهان‌صنعت» در پی می‌آید.

۳۰ اقدام تخصصی در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور

* وجود یک برنامه اثربخش و رسیدن به راهکار‌ها و راهبرد‌های تحول‌آفرین برای به ثمر نشستن ماموریت‌های سه‌گانه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی حاصل شناخت دقیق از نظام مسائلی است که این وزارتخانه نوتاسیس با آن روبه‌رو است. نظام مسائلی که پس از ساعت‌ها مداقه و نشست با صاحبنظران، کارشناسان، پیشکسوتان و دلسوزان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور احصا‌شده و امروز در شرایطی نگارنده «جای خالی تخصصی‌گرایی»، به زعم مدیران ارشد وزارتخانه را متهم به نداشتن برنامه مدون کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت کرده که در اقدامی بی‌سابقه ۲۰ مساله اصلی و مهم این وزارتخانه احصا و همزمان با یک‌سالگی دولت ۳۰ اقدام نیز بر این اساس انجام شده و در اختیار افکار عمومی قرار گرفته است. در رویکرد یادشده، تحول‌آفرینی طلایه‌دار اقدامات وزارت میراث فرهنگی بوده است که نمونه بارز آن را می‌توان در اجرای نهضت تفویض اختیار مشاهده کرد. نهضتی که با تکیه بر شفافیت و پرهیز از بوروکراسی‌های رایج راه را برای از میان‌برداشتن موانعی نظیر امضاهای طلایی ‌هموار ساخته است. در همین راستا برداشته شدن و تسهیل فرآیند صدور مجوز‌ها به عنوان دیگر نقطه‌ تحول‌آفرین برای پاسداری از حقوق عامه مورد توجه قرار گرفت که سبب تحرک و پویایی هر چه بیشتر بخش‌هایی نظیر صنایع‌دستی به عنوان مصداق بارز اقتصاد مقاومتی خواهد شد. اقدامی درخور توجه برمبنای این باور که هر خانه‌ می‌تواند یک کارگاه صنایع‌دستی باشد، شکل گرفته است. در گام‌های بعدی به منظور ارتقای سطح کارآمدی و چالاکی مدیران وزارتی، سلسله نشست‌هایی تحت عنوان افق تحول برای انتقال موضوعات مهم احصا‌شده، برگزار شد، سلسله نشست‌هایی که با تکیه بر نگاه مساله محور موجب ترویج شجاعت در تصمیم‌گیری و روحیه انقلابی‌گری در مدیران وزارتخانه شده و مسیر را برای ارتقای هر چه بیشتر نیروی انسانی هموار ساخته است.
در ادامه‌ مطلب منتشره نقد‌ غیرمنصفانه‌‌ای به انتصاب معاونان وزارت میراث فرهنگی شده است. جهت آگاه‌سازی افکار عمومی باید یادآور شد آنچه در این وزارتخانه محقق شده پازلی از تجربه، تخصص، کارآمدی و جوانگرایی بوده است که می‌تواند به مثابه نقشه راهی برای سایر حوزه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. در واقع تجارب ارزنده، کارنامه منحصر‌به‌فرد و اقدامات قابل اتکای معاون میراث فرهنگی در حوزه فرهنگ، تجربه بالا، ارتباطات خوب و شناخت دقیق معاون توسعه مدیریت از سیستم مالی و اعتباری کشور، تخصص یک مدیر دهه شصتی درجه اول و شناخته شده در حوزه گردشگری و به‌کارگیری یکی از زنان مدیر و متبحر در شناساندن ظرفیت‌های بی‌بدیل صنایع‌دستی کشور و حمایت از هنرمندان و شاغلان این عرصه در کنار استمرار فعالیت‌های مثبت معاون امور مجلس و استان‌ها در گذشته، در کنار یکدیگر نویدبخش آینده‌ای روشن برای میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور است.
در حوزه معاونت حقوقی و امور مجلس اقداماتی نظیر ورود اثربخش برای جلوگیری از تصویب طرح «استفاده از اشیای باستانی و گنج‌ها» و آسیب‌شناسی این موضوع، برگزاری جلسات مستمر با نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای افزایش بودجه‌ مرتبط با ماموریت‌های وزارتخانه و همچنین برگزاری جلسات کارشناسی با نمایندگان محترم به منظور پیشبرد اهداف ترسیمی از جمله اقداماتی است که اگر با نگاه منصفانه یا حتی بی‌طرفانه به آن نگریسته شود، نتایج ملموسی را نشان می‌دهد.

از دیگر سو مشکل هزاران بنای تاریخی به عنوان یک دغدغه جدی مورد توجه مسوولان ارشد وزارتخانه قرار گرفت، دغدغه جدی که منتج به گام برداشتن در راستای تصویب نهایی اساسنامه صندوق توسعه صنایع‌دستی، فرش دستباف و احیای بناهای تاریخی، تغییر رویکرد مدیریتی در صندوق توسعه و احیا و تسهیل سرمایه‌گذاری و اصلاح فرآیندهای مشارکت بخش خصوص در باززنده‌سازی بناهای تاریخی خواهد شد.
بر این اساس تدقیق در گزاره‌هایی نظیر «افزایش ۷۷ درصدی اعتبارات عمرانی میراث فرهنگی» خود مبین این مهم است که طرح‌های مرمتی، بافت‌های تاریخی و سایر زیر‌مجموعه‌های این وزارت از ذیل کم‌توجهی ادوار گذشته خارج شده‌اند و به سوی روز‌های خوش آتیه‌ گام برمی‌دارند، هر چند که تلاش‌ها برای رسیدگی به موضوعات مبتلابه، در همین میزان نیز متوقف نشده و جذب کمک‌های داخلی و خارجی در این زمینه به جد در دستور کار قرار گرفته است.
آنچه درباره حضور نیافتن وزیر یا معاون میراث فرهنگی در جلسات کمیته‌های زیربنایی دولت بیان شد را می‌توان پای کم‌اطلاعی نگارنده مطلب از مشارکت مسوولان ارشد وزارتخانه در این جلسات دانست که جای امیدواری دارد با مطالعه دقیق‌تر و پیگیری اخبار مربوطه، این نقیصه نیز به نحو شایسته برطرف شود.
این وزارتخانه ضمن استقبال از نقد‌های سازنده همچنان امید دارد با بهره‌مندی از نگرش منصفانه، در ارائه خدمت به پیشگاه ملت غیور و عزیز ایران اسلامی پیشرو باشد.

در پایان به منظور آگاهی‌بخشی در مورد اقدامات این وزارتخانه به ۳۰ مورد از اقدامات صدرالاشاره همزمان با یک‌سالگی دولت اشاره می‌شود. بی‌تردید با نگاه دقیق‌تر به این اقدامات پاسخ بسیاری از شبهات مطروحه روشن خواهد شد.
۱- اخذ مصوبه ستاد کرونا برای بازگشایی مرزهای ورودی و صدور روادید به گردشگران با هدف حمایت از بخش خصوصی و رونق صنعت گردشگری با ورود ۹/۲ میلیون نفر گردشگر خارجی به کشور و هزینه‌کرد ۵/۲ میلیارد دلاری آنان.
۲- الکترونیکی کردن فرآیند صدور مجوزهای صنایع‌دستی به منظور شتاب‌دهی و تسهیل امور جاری که براساس این اقدام راهبردی ۲۶۰ رشته از ۲۹۹ رشته صنایع‌دستی صرفا با ثبت‌نام و اعلام در سامانه مربوط، مجوز فعالیت خواهند داشت.
۳- احیای ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفرهای نوروزی با عضویت ۲۳ دستگاه مرتبط و مدیریت یکپارچه که منجر به افزایش ۴۰ درصدی سفرهای داخلی نسبت به دوره‌ مشابه قبل از کرونا شد.
۴- کسب رتبه دومین دستگاه برتر کشور در جذب منابع با پرداخت ۳۷۰۰ میلیارد تومان تسهیلات از محل تبصره ۱۸ (افزایش ۹۵۰ درصدی) و ایجاد بیش از ۶۰ هزار شغل از محل تبصره فوق‌الذکر.
۵- صدور تعداد ۲۹۷۷ مجوز موافقت اصولی در حوزه گردشگری با پتانسیل اشتغالزایی بیش از ۸۲ هزار شغل.
۶- تدوین ۱۸۰ مورد از فرصت‌ها و بسته‌های سرمایه‌گذاری بخش گردشگری به منظور جذب سرمایه‌گذاران این حوزه با همکاری دستگاه‌های مربوطه (وزارت نیرو، شهرداری‌ها، سازمان جنگل‌ها و سازمان حفاظت محیط‌زیست).
۷- فعال کردن ظرفیت دیپلماسی گردشگری با اولویت کشورهای همسایه و شرکای راهبردی و امضای تفاهمنامه همکاری با کشورهای نیجریه، عراق، پاکستان، تاجیکستان، آذربایجان، قزاقستان، ارمنستان.
۸- برگزاری اولین دوره تجلیل از چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی با هدف تکریم پیشکسوتان، ایجاد انگیزه برای دانشجویان و فعالان این حوزه، تبیین جایگاه تمدنی تاریخی کشور، ترویج فرهنگ قدرشناسی، تدوین تاریخ شفاهی میراث فرهنگی و بهره بردن از ظرفیت‌های سرمایه‌های انسان.
۹- حل معضل زمین‌های کشاورزی داخل حریم میراث با زمین مشابه معوض که با پیشنهاد وزارتخانه و دستور رییس‌جمهور، وزارت جهاد کشاورزی موظف به انجام این ماموریت جدید شد.
۱۰- تحول در ارتباط مردم با مسوولان ارشد وزارتخانه از طریق رسانه‌های اجتماعی، برقراری رابطه دوسویه و بهره‌گیری از نظرات مشورتی و دلسوزانه و پاسخگویی در سطوح مختلف وزارتخانه، ارتباط مستقیم وزیر با بدنه مردمی در سفرهای استانی.
۱۱- آغاز اصلاحات در روایتگری تاریخی براساس واقعیات با هدف جلوگیری از روایات ناقص، نادرست و مغرضانه در بیان مسلمات تاریخی با تشکیل شوراهای اندیشه‌ورزی کاخ موزه‌ها و پایگاه‌های مهم تاریخی و تولید متون جدید.
۱۲- تبدیل نظام اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارتخانه به سامانه‌ای پرتحرک و فعال به ویژه در فضای مجازی به منظور جهاد تبیین و ترویج ماموریت‌های سازمانی.
۱۳- راه‌اندازی آزمایشی شبکه تلویزیون اینترنتی «میراث» و آماده‌سازی زیرساخت‌های تولید و انتشار محتوا و تولید چندرسانه‌ای در حوزه‌های گردشگری، صنایع‌دستی و میراث فرهنگی.
۱۴- تحول در نگاه راهبردی بدنه مدیریتی وزارتخانه در راستای تغییر از رویکرد کارمندی و روزمرگی به نظام خلاق، باانگیزه و کارآمد بر اساس شاخص‌های تعریف شده در نشست‌های سراسری «افق تحول» و کارگاه‌های آموزشی تخصصی.
۱۵- برگزاری رویدادهای مرتبط با ماموریت‌های وزارتخانه شامل: نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع‌دستی و دیگر نمایشگاه‌های بزرگ استانی، ایجاد بخش‌های ویژه کارهای فاخر هنرمندان ممتاز صنایع‌دستی برای اولین بار، ۴۴۳ جشنواره نوروزگاهی در سراسر کشور، ۳۵۶ رویداد گردشگری، رویداد بین‌المللی ساری ۲۰۲۲ و برگزاری متفاوت و گسترده هفته «میراث فرهنگی» و هفته «صنایع‌دستی» با تحول در رویکرد و اقدامات متنوع در سراسر کشور به منظور ایجاد انگیزه در فعالان این حوزه‌ها.
۱۶- تغییرات مدیریتی با هدف جوانگرایی و استفاده بهتر از انباشت تجارب ارزشمند مدیران و کارشناسان با سابقه انتصاب بیش از ۲۰ مدیر دهه ۶۰ در سطح معاونان و مدیران ارشد وزارتخانه.
۱۷- تمرکززدایی در سطوح مختلف با نهضت «تفویض اختیار» به مدیران استانی با هدف تسهیل و تسریع در فرآیندهای مدیریتی و رفع موانع دست‌وپاگیر نظام اداری متمرکز (۲۶ مورد)
۱۸- توسعه زیرساخت‌های اجرایی دولت الکترونیک و استفاده گسترده از سامانه‌های اطلاعاتی که منجر به کسب رتبه‌های برتر دولت الکترونیک در ارزیابی سازمان اداری و استخدامی و سازمان فناوری اطلاعات شده است.
۱۹- رفع مشکل تبدیل وضعیت استخدامی ۸۵ درصد از ایثارگران وزارتخانه و کسب رتبه اول در بین دستگاه‌های اجرایی و ساماندهی و حل مشکل تاریخی حدود ۱۴۰۰ نیروی طرحی در سراسر کشور پس از ۲۰ سال.
۲۰- حمایت از کسب‌وکارهای نوین، شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌های مرتبط با ماموریت‌های وزارتخانه از جمله پلتفرم‌های کاربردی و مورد نیاز گردشگران مانند «بزنیم بیرون» که این پلتفرم با ارائه‌ برنامه‌ سفر برای بیش از ۱۴ هزار نقطه گردشگری در سراسر کشور، نقش مهمی در توزیع متوازن سفر در استان‌های مختلف ایران عزیز خواهد داشت.
۲۱- در راستای تعاملات فرابخشی و استفاده از ظرفیت‌های سایر نهادها و دستگاه‌های اجرایی تفاهمنامه‌هایی با ۱- صندوق توسعه ملی ۲- بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ۳- فرماندهی کل نیروی انتظامی ۴- سازمان اوقاف و امور خیریه ۵- کمیته امداد امام خمینی(ره) ۶- شهرداری تهران ۷- سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و ۸- حوزه‌های علمیه کشور منعقد شد و مدیران وزارتخانه در جهت ماموریت‌های مشترک و شرح وظایف متقابل توجیه شدند. یکی از شاخص‌های ارزیابی عملکرد مدیران، پیگیری و اجرای مفاد تفاهمنامه‌هاست.
۲۲- تدوین، اصلاح، بازنگری و تنظیم اسناد قانونی وزارتخانه با هدف حذف موانع و تسهیل فرآیندها شامل ۱- «لایحه اهداف، وظایف و اختیارات وزارتخانه» و ارسال به دولت پس از تاخیری دو ساله ۲- سند تحول برنامه هفتم براساس سیاست‌های کلی نظام ۳- اساسنامه صندوق توسعه‌ صنایع‌دستی و فرش دستباف و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی ۴- آیین‌نامه کارگروه مبارزه با قاچاق اموال تاریخی ۵- ثبت انجمن خیرین میراث فرهنگی کشور ۶- احیای قانون حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی با تدوین و ابلاغ دستورالعمل مبتنی بر قانون حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی و هنرهای سنتی.
۲۳- بازنگری و ترمیم بودجه وزارتخانه با هدف انجام بهینه‌ ماموریت‌ها؛ از جمله افزایش ۷۷ درصدی بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای.
۲۴- اهتمام جدی به حمایت از بخش خصوصی با ایجاد معافیت‌ها و مشوق‌های گردشگری از قبیل: مصوبه آیین‌نامه ماده ۱۰۰، تصویب سوخت یارانه‌ای برای توسعه گردشگری دریایی، محاسبه مصرف گاز، آب و فاضلاب، برق تاسیسات گردشگری و کارگاه‌های صنایع‌دستی مطابق با تعرفه‌های بخش خدمات و صندوق توسعه ملی.
۲۵- رونق فضای کسب‌وکار و اشتغال با ایجاد بازارهای دائمی، دوره‌ای و محلی صنایع‌دستی، تحریک تقاضا با طراحی کارت خرید اعتباری ۱۰ میلیون تومانی صنایع‌دستی ویژه‌ کارمندان دولت با حمایت صندوق کارآفرینی امید به مبلغ ۳۲۰ میلیارد تومان، تجهیز و راه‌اندازی کارگاه‌های هنرهای سنتی، ایجاد حفظ و صیانت از مشاغل خانگی با ارائه تسهیلات به آنان و احیا و باززنده‌سازی ۲۰ رشته فراموش شده هنرهای سنتی از قبیل: پلاس‌بافی، بخارایی‌دوزی و… .
۲۶- تغییر رویکرد پژوهشگاه از پژوهش‌های بنیادین به مطالعات و پژوهش‌های کاربردی مرتبط با ماموریت‌های وزارتخانه با تولید ۴۲۰ طرح پژوهشی، مقاله‌ علمی منتشر شده و کتاب تالیف شده و شناسایی و ارائه مجوز برای بیش از ۱۰۰۰ محوطه باستانی جهت کاوش و مستندسازی.
۲۷- بهره‌گیری از دیپلماسی بین‌المللی فرهنگی با آماده‌سازی ۱۲ پرونده برای ثبت جهانی (از قبیل: زیارت رضوی، فرهنگ افطاری و…)، استرداد ۲۳ شی‌ء تاریخی از خارج از کشور و دریافت ۳۸ مهر اصالت بین‌المللی از شورای جهانی صنایع‌دستی.
۲۸- تقویت روحیه نشاط اجتماعی با احیای جاذبه‌های مکمل از قبیل برگزاری کنسرت بزرگ سالار عقیلی در ارگ تاریخی بم، اجرای کنسرت- نمایش ۳۰۰ در مجموعه تاریخی سعدآباد و… .
۲۹- راه‌اندازی ۳۵ موزه جدید در کشور و ثبت ملی ۱۳ شهر و ۳ روستای صنایع‌دستی.
۳۰- رشد کم‌سابقه مراجعه به هتل‌ها و مراکز اقامتی با سطح اشتغال متوسط بالای ۹۰ درصد و بازدید از پایگاه‌ها، موزه‌ها و مراکز تاریخی به طور متوسط بالای ۸۰ درصد نسبت به دوره مشابه.