به گزارش جهان صنعت نیوز:  همه این خبرها موید آن است که سیاستگذاری تولید و مصرف برق گویی از یک راهبرد واحدی پیروی نمی‌کند. اگر کشور با بحران برق و کمبود گاز روبه‌رو است، اقتصادی‌ترین روش آن است که مدیریت بهینه‌ای درباره صادرات و تولید داخلی صورت بگیرد. با این حال، بیشترین خروجی وزارت نیرو برای مدیریت این شرایط این بوده که هر روز از مردم خواسته شود، میزان مصرف برق و گاز خود را کاهش دهند.

عمل نکردن به وظایف با فشار به مردم

پیام باقری نایب‌رییس سندیکای برق در این رابطه به «جهان‌صنعت» می‌گوید: «وزارت نیرو و شرکت‌های تابعه به دلیل اینکه متولی تامین برق پایدار هستند باید برای تامین برق کشور، متناسب با وظایف و مسوولیت‌های مبتنی بر قوانین بالادستی و برنامه‌های توسعه کشور عمل می‌کردند، طبیعتا اگر چنین بود، ما شاهد چنین رویکردی نبودیم.»

او با اشاره به اینکه همواره در روزهای پیک مصرف وزارت نیرو از مردم درخواست می‌کند که میزان مصرف خود را در پایین بیاورند، یادآور شد: در حالی که این وظیفه وزارت نیرو است که برق کشور را تامین کند. اگر دولت‌های قبل، براساس وظایف خود و قوانین بالادستی عمل می‌کردند، طبیعتا ما امروز شاهد چنین رویکردی نبودیم .

او با تاکید بر اینکه بخشی از عقب‌ماندگی‌ها در افزایش تولید برق در کشور و اجرای پروژه‌های تولید برق به کمبود منابع مالی برمی‌گردد، گفت: متاسفانه همواره آسان‌ترین راه برای مدیریت بحران برق انتخاب می‌شود. در دسترس‌ترین و آسان‌ترین روش هم این است که تقاضا را به سمت کاهش مصرف هدایت کنند و در نهایت هم اگر این اتفاق به طور کامل نیفتاد برنامه خاموشی در دستور کار قرار می‌گیرد.

نایب‌رییس سندیکای برق تصریح کرد: نمونه این اتفاق را در تابستان 1400 شاهد بودیم. ما امیدواریم که دولت از این موضوع درس گرفته باشد و برای اینکه دوباره در سال‌های آتی با چنین مشکلی مواجه نشویم، به فکر راه‌حل‌های اساسی باشد.

او افزود: باید معادله عرضه و تقاضا به گونه‌ای تغییر کند که میزان عرضه از تقاضا پیشی بگیرد، یعنی تولید برق جوابگوی میزان برق کشور باشد که در این صورت باید سرمایه‌گذاری در حوزه نیروگاهی و توسعه ظرفیت نیروگاهی چه در بخش حرارتی و چه در بخش تجدیدپذیر صورت بگیرد.

او اضافه کرد: روش دیگر بهینه‌سازی و افزایش راندمان نیروگاه‌ها جلوگیری از کاهش تلفات شبکه است، موضوعی که متاسفانه کمتر به آن توجه می‌شود. همه این موارد نیازمند یک برنامه‌ریزی دقیق است. دولت می‌تواند از توان بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران در این حوزه کمک بگیرد، ضمن آنکه رفع موانع حضور سرمایه‌گذاران موجب ایجاد اشتیاق و تمایل برای سرمایه‌گذاری در صنعت برق می‌شود.

روی تجدیدپذیرها حساب کنید

استفاده از توان تولید انرژی‌های تجدیدپذیر موضوعی است که با توجه به شرایط اقلیمی ایران، بارها از سوی کارشناسان به دولت‌ها پیشنهاد شده است. پیام باقری هم معتقد است: «تامین انرژی از محل انرژی تجدیدپذیر موضوعی بسیار مهم و قابل توجه است، به دلیل اینکه ایران از ظرفیت بالایی در زمینه حوزه استفاده از انرژی تجدیدپذیر به ویژه خورشیدی و بادی برخوردار است. ما منابع بسیار خوبی به لحاظ پهنای جغرافیایی کشور از جمله اطلس بادی و انرژی خورشیدی داریم و در این رابطه ظرفیت باالقوه خوبی در این رابطه وجود دارد.»

او با طرح این سوال که اما چقدر از این شرایط بهره برده‌ایم، می‌گوید: «متاسفانه، عدد بسیار ناچیزی است، ما در حال حاضر کمتر از 1000 مگاوات انرژی تجدیدپذیر را در مدار شبکه برق کشور داریم در صورتی که 85 بالغ بر هزار مگاوات نیروگاه منصوب در کشور وجود دارد که در مقایسه با این میزان برق تولیدی در بخش خورشیدی بسیار ناچیز است.

این کارشناس انرژی متذکر شد: طبق برنامه توسعه ششم، مقرر بود که میزان تولید انرژی از بخش خورشیدی و بادی به میزان پنج هزار مگاوات می‌رسید، اما ما شاهد این اتفاق نیستیم در حالی که این یک پتانسل بسیار خوب در کشور است که از آن استفاده بهینه نمی‌شود .

نایب‌رییس سندیکای برق دلیل این موضوع را استفاده نیروگاه‌ها از گاز می‌داند و می‌گوید: البته دلایل مختلفی وجود دارد، اما واقع‌بینانه‌ترین دلیل این است که بیشتر نیروگاه‌های کشور از نوع حرارتی بر پایه گاز‌سوز هستند و این تلقی وجود داشت که گاز به عنوان یک منبع انرژی به وفور و به نرخ بسیار ارزان در اختیار کشور است. به همین دلیل کسی رغبت نکرد که به سمت تولید انرژی از بخش تجدیدپذیر برود، در حالی که این یک راه‌حل عاقبت‌اندیشانه نبوده و در زمستان‌های امسال و سال قبل که با کمبود گاز هم مواجه شدیم، پیامد این اتفاق خود را بیشتر نشان می‌دهد.

آلایندگی بالای نیروگاه‌های حرارتی

باقری با بیان اینکه اگر این بخش توسعه یابد، می‌تواند کمبود برق را در کشور جبران کند، گفت: تولید انرژی از بخش تجدیدپذیر مزایای بسیار بالایی دارد که بزرگ‌ترین و ملموس‌ترین آن در بخش محیط‌زیستی و پاک بودن این نوع انرژی است که آلایندگی ندارند. در حالی که نیروگاه حرارتی آلایندگی بالایی دارد. در همین رابطه ایران هم جزو 10 کشور آلاینده دنیا دسته‌بندی می‌شود که از دلایل آن فعالیت نیروگاه حرارتی است.

او مهم‌ترین مانع توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را موانع برای ورود به سرمایه‌گذاران عنوان کرده و می‌گوید: گام اول برای تشویق سرمایه‌گذاری دراین بخش این است که اصل و سود سرمایه تضمین شود، سرمایه‌گذاران تشویق می‌شوند. مانع دیگر، پایین بودن نرخ خرید برق است که اگر این مانع هم از پیش ‌پای سرمایه‌داران برداشته شود، سرمایه‌گذاران تشویق می‌شوند.

باقری گفت: در سنوات گذشته، در ارتباط با نرخ خرید برق نگاه وزارت نیرو استفاده کردن از ظرفیت‌های ایجادشده از محل عوارضی بود که روی قبض‌ها در نظر می‌گرفتند و منابعی از این محل ایجاد می‌شد. اما این منابع برای این میزان از سرمایه‌گذاری کافی نبود و راهکار‌های دیگری باید در این حوزه اندیشیده شود، به ویژه استفاده کردن از چارچوب‌هایی که به قوانین کشور برمی‌گردد. این قوانین، مثل قانون اصلاح الگوی مصرف از محل سوخت صرفه‌جویی شده و یا قوانینی که اجازه می‌دهد به سرمایه‌گذار که به ازای سرمایه‌گذاری خود به درآمد پایداری در این حوزه متکی باشد، مرتبط است.

او تاکید کرد: این حوزه بسیار حوزه پرتغییری است و به زودی ما شاهد رشد انرژی‌های تجدیدپذیر در دنیا هستیم، بنابراین برای اینکه از این حوزه عقب نمانیم باید امکان سرمایه‌گذاری‌ها به صورت جدی انجام شود و تمرکز و تاکید بر توسعه نیروگاه‌های فسیلی و حرارتی نیاز به تغییر و اصلاح دارد.

  • نویسنده : ندا کروکپور