به گزارش جهان صنعت نیوز:   بنابراین همسایگی ایران با قطر فرصت‌های اقتصادی متفاوتی را پیش‌روی ما قرار داده است که در صورت استفاده بهینه از آنها می‌توانیم سود خالصی را از این جشنواره به دست بیاوریم. در حال حاضر جزیره‌های کیش و قشم، آمادگی بسیار بالایی را برای پذیرایی از مسافران جام‌جهانی دارند و همچنین استان‌های ساحلی بوشهر، خوزستان، هرمزگان و استان‌های گردشگری دیگری همچون فارس، آماده مشارکت در امر اسکان دادن مسافران در زمان برگزاری جام‌جهانی هستند.

از این رو برخی از کارشناسان بر این باور هستند که با مقایسه هزینه‌های اقامت، تغذیه، حمل‌و‌نقل و خدمات پزشکی، کسب سهم ۱۰ درصدی ایران از این بازار، چنان دور از انتظار نیست؛ سهمی که اگر محقق شود، منجر به رشد اقتصادی و گردشگری ایران نیز خواهد شد. این در حالی است که برخی از کارشناسان نیز معتقدند که به دلیل عدم برنامه‌ریزی مناسب و آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم در این خصوص، نمی‌توان آن‌طور که باید و شاید از این فرصت طلایی به نفع تجارت و اقتصاد کشور استفاده کرد. اگرچه هنوز هم فرصت باقی است و می‌توان با برنامه‌ریزی دقیق و با بهره‌مندی از دیپلماسی چندجانبه، از این فرصت بی‌بهره نماند.

در همین خصوص دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: برآورد می‌شود چیزی در حدود ۹ میلیارد دلار از محل دست‌کم ۵/۱ میلیون مسافری که برای حضور در جام‌جهانی راهی قطر می‌شود، عایدی برای این کشور حاصل شود. بنابراین اگر ما می‌توانستیم ۵ تا ۱۰ درصد از این مسافران را هم جذب ایران کنیم و زیرساخت‌های لازم برای انتقال آنها را از طریق خطوط هوایی و دریایی فراهم کنیم، این امکان وجود داشت که درآمد میلیارد دلاری در این حوزه نصیب ایران شود.

فرصت طلایی

دکتر جهانبخش سنجابی‌شیرازی با بیان اینکه برگزاری جام‌جهانی ۲۰۲۲ قطر می‌توانست برای ایران یک فرصت طلایی، خارق‌العاده و غیر‌قابل تکرار باشد و این فرصت صرفا محدود به فرصت اقتصادی نبود، افزود: این فرصت می‌توانست در حوزه‌های فرهنگی، دیپلماسی عمومی، گردشگری و توریسم و نهایتا در حوزه تجاری و اقتصادی با آثار بسیار مطلوبی برای کشور ما همراه باشد.

رییس سابق پژوهشگاه استاندارد اظهار کرد: بعضی از مزیت‌هایی که غیرقابل تکرار در کشورهای دیگر است، برای کشور ما وجود داشت. به خصوص اینکه ما در کشورمان مناطقی را دارا هستیم که به لحاظ آب و هوایی بسیار مشابه قطر است. بنابراین می‌توانستیم یک ماه قبل از برگزاری این رویداد، محل‌هایی را برای برگزاری بازی‌های دوستانه و تدارکاتی در ایران ایجاد کنیم. خصوصا در جزایر کیش و قشم که متاسفانه به دلیل نبود زیرساخت‌ها، این امکان از کشور سلب شد.

وی ادامه داد تا جایی که بنده شنیده‌ام، آماده‌سازی ورزشگاه هیبریدی در قشم در بهترین حالت اواخر شهریور و اوایل مهرماه به اتمام می‌رسد و خبر موثقی نیز در این خصوص شنیده نمی‌شود. به همین دلیل هم درخواستی برای برگزاری اردوهای تیم‌های ملی کشورهای حاضر در جام‌جهانی دیده نمی‌شود. سنجابی‌شیرازی افزود: همچنین با توجه به اینکه ما در مناطق آزاد کشور ویزا را در فرودگاه صادر می‌کنیم و روادید لازم نیست، می‌توانیم تعداد زیادی از گردشگران را جذب کنیم. به گفته وی، به لحاظ قیمت مواد غذایی و هزینه‌های اسکان، ایران دارای مزیت رقابتی نسبت به کشورهای همسایه است.

تولید مشترک کالاهای مصرفی گردشگران

دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق بیان کرد: همچنین با توجه به ظرفیت‌های تامین مالی که قطر در راستای جام‌جهانی برای شرکت‌های خارجی فراهم کرده بود، می‌توانستیم نسبت به راه‌اندازی یکسری خطوط تولید مشترک اقدام کنیم و از سود مضاعف و دوگانه‌ای نیز در این حوزه بهره‌مند شویم که هم در روند پوشش رویداد جام‌جهانی حضور داشته باشیم و هم با تولید چند محصول برندی که به مصرف یک و نیم میلیون گردشگر می‌رسد، به ارزش‌افزوده قابل‌توجهی دست پیدا کنیم و از زمینه صادراتی نیز بهره ببریم.
وی با بیان اینکه متاسفانه اخبار خوبی در این خصوص شنیده نمی‌شود که نشان دهد ما از این فرصت‌ها به خوبی استفاده کرده باشیم، گفت: قطر پلن‌های فاینانس ۸۵ درصدی تا ۱۰۰ درصدی را برای تولید در قطر فراهم کرده بود و مناطقی را پیش‌‌بینی کرده بود که ما می‌توانستیم از آنها استفاده کنیم و شرکتی با هویت قطری ایجاد کنیم. در واقع امکان بازارگشایی عمده را داشتیم که از آن استفاده نکردیم.
رییس سابق پژوهشگاه استاندارد با اشاره به اینکه این جام‌جهانی یک فرصت تاریخی برای کشور بود، افزود: به دلیل عدم برنامه‌ریزی لازم از این فرصت تاریخی استفاده بهینه و بهره‌برداری لازم را نکردیم اما هنوز هم جا دارد که در این فرصت باقیمانده از بخشی از این ظرفیت‌ها استفاده کنیم.
وی اظهار کرد: با وجود بسیج تمام هتل‌ها در قطر و به کارگیری تعدادی هتل متحرک و کشتی‌های سیاحتی اقامتی در این کشور، باز هم به نظر می‌رسد که در این زمینه کمبود وجود دارد.

فرصتی برای مقابله با تبلیغات ضدایران

دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق بیان کرد: ما می‌توانیم از این فرصت برای دیپلماسی عمومی پیرامون شناساندن ایران و ایرانی به مردم جهان استفاده کنیم. همچنین می‌توانیم برای خلق فرصت‌های تبلیغی در حوزه اقتصادی از این رویداد برگزار شده در قطر استفاده کنیم. معرفی کالاهای ایرانی چه در درون خاک قطر و چه در مناطق گردشگری ایران نیز از مواردی است که می‌تواند بستری برای توسعه اقتصادی کشور در آینده مهیا کند.
سنجابی‌شیرازی با بیان اینکه امیدواریم دولتمردان برنامه‌ریزی‌های لازم را برای بهره‌گیری از این فرصت داشته باشند، گفت: هرچند سلسله جلساتی در این خصوص تشکیل شده است اما بین آنچه که باید می‌بود و آنچه که وجود دارد، گپ وجود دارد. البته ما همچنان خوش‌بین هستیم که کشور از این فرصت بهره‌های لازم را ببرد.
وی در ادامه اظهار کرد: با توجه به ایران‌هراسی وسیعی که در دنیا تبلیغ می‌شود و اطلاعات غلطی که در مورد کشورمان و سطح کلاس اقتصادی اجتماعی مردم داده می‌شود، ما می‌توانستیم از ظرفیت‌های برگزاری جام‌جهانی چه پیش از برگزاری و چه در حین یک ماه زمان برگزاری این رویداد استفاده کنیم.
رییس سابق پژوهشگاه استاندارد افزود: با توجه به اختلاف نرخ ارزی که با دنیا داریم و برای خارجی‌ها قیمت‌های تمام‌شده و اسکان در ایران بسیار ارزان‌تر از بسیاری از نقاط دنیا است، ما باید حتما از ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های گردشگری که در کشور داریم استفاده می‌کردیم. اما لازمه آن این بود که زیرساخت‌های لازم را ایجاد می‌کردیم.
وی با تاکید بر اینکه رویداد جام‌جهانی قطر فرصت خوبی برای فراهم کردن زیرساخت‌های گردشگری و سیاحتی کشور ما بود، گفت: البته همچنان نیز این فرصت فراهم است اما علت اینکه می‌گویم به نظر نمی‌رسد بتوانیم بهره‌برداری شایسته را انجام دهیم این است که استفاده از این زیرساخت‌ها، اسکان در هتل‌های مختلف یا تبلیغ گردشگری ایران همگام با جام‌جهانی و … نیاز به یکسری زیرساخت‌ها داشت که رده‌هایی از آنها دیده نمی‌شود. هرچند شاهد برگزاری جلساتی حتی با محوریت معاون اول رییس‌جمهور در این دولت هستیم، ولی اساسا زیرساخت‌ها در ۳ ماه و ۶ ماه ایجاد نمی‌شود. به عبارتی زیرساخت‌ها به یک برنامه‌ریزی مدون‌تر و طولانی‌مدت نیاز داشت.
به گفته سنجابی‌شیرازی، یک شبه نمی‌شود خطوط پروازی بین ایران و قطر را از اقصی نقاط کشور و مخصوصا نقاطی که توریسم گردشگری عمدتا نیم‌نگاهی به آن مناطق دارد را ایجاد کرد یا توسعه داد.
دبیرکل اتاق مشترک ایران و قطر افزود: اقداماتی در مجموعه‌های سیاحتی خصوصی دیده می‌شود اما بین آنچه که باید باشد و آنچه وجود دارد، فاصله بسیار زیادی وجود دارد.

کشور هدف صادراتی برای بازار ایران

در این رابطه همچنین محمود خدری کارشناس و فعال بخش خصوصی به «جهان‌صنعت» گفت: درآمد روسیه از جام‌جهانی ۲۰۱۸ حدودا ۸۰۰ میلیارد روبل بود که به معنای کمک ۸۰۰ میلیارد روبلی این رویداد به تولید ناخالص داخلی آن کشور است. همچنین حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار شغل جدید و حدود ۷۰۰ هزار مسافر خارجی به دلیل بازی‌های جام‌جهانی جذب این کشور شدند.
وی افزود: طبیعی است که اگر در رابطه با قطر نیز مقداری عقلانیت به خرج دهیم، مسافران زیادی به دنبال این رویداد به استان‌های جنوبی کشور ما خواهند آمد. اما این موضوع مستلزم این است که کشور ما در قطر رایزنی‌های لازم را داشته باشد و برای این منظور راهنمایی‌های لازم را به خارجی‌ها بدهد.

خدری با اشاره به هزینه پایین مواد غذایی، هتل‌ها، حمل‌و‌نقل ایران و… برای خارجی‌ها، گفت: خصوصا لغو ویزا برای سفر خارجی‌ها از قطر به ایران می‌تواند کمک قابل‌توجهی برای دستیابی به این هدف باشد.
این کارشناس با تاکید بر اینکه این کشور می‌تواند یک کشور هدف برای بازار صادراتی ما باشد، اظهار کرد: ما محصولات زیادی داریم که می‌توانند در کشور قطر خصوصا برای یک ماه جام‌جهانی بازار خوبی داشته باشند. حتی ایران می‌تواند در زمینه تامین نیازهای گردشگران به آب معدنی و آشامیدنی‌ها نیز نقش داشته باشد.

وی ادامه داد: قطعا اگر این بازارها را در اختیار بگیریم، می‌توانیم سود قابل‌توجهی را از این بازار به دست بیاوریم اما همه این موارد و تحقق پیش‌بینی‌های درآمدی، مستلزم رایزنی قوی مسوولان ما با مسوولان قطری است. به عبارتی بدون داشتن یک دیپلماسی قوی همه‌جانبه، نمی‌توان در این زمینه بهره‌برداری بهینه‌ای را انجام داد.