به گزارش جهان صنعت نیوز:  براساس برآوردهای موجود چیزی حدود دو سوم این جامعه در مشاغل نامرتبط با حوزه گردشگری مشغول به فعالیت هستند و از کارت خود استفاده نکرده و حرفه راهنمای گردشگری را به عنوان یک تفنن دنبال می‌کنند.

از سوی دیگر با توجه به الزامات قانونی که در خصوص لزوم حضور راهنمای گردشگری در تورها وجود دارد برخی از آژانس‌های گردشگری از راهنمایانی که صرفا کارت دریافت کرده و حرفه تورلیدری برایشان جنبه تفننی دارد، می‌خواهند به صورت رایگان بدون آنکه توضیحی داده و یا به نحوه فعالیت و رعایت استانداردها در تور نظارتی داشته باشند، صرفا حضور فیزیکی داشته باشند.

به این ترتیب راهنمایان گردشگری که نقش نظارتی مهمی در طول سفر دارند در ازای امکان سفر رایگان تبدیل به «راهنمای تور خاموش» می‌شوند.

در این گزارش سعی کرده‌ایم ضمن گفت‌وگو با محمدحسین یزدانی رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران پدیده «راهنمایان تور خاموش» و علل شکل‌گیری آن را بررسی کنیم.

* زمینه‌های شکل‌گیری

محمدحسین یزدانی رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران در خصوص علل و زمینه‌های شکل‌گیری پدیده راهنمایان گردشگری خاموش به «جهان‌صنعت» گفت: «در حوزه راهنمایان گردشگری از زمانی که نظارت‌های مربوطه شدت گرفت و برخی شرکت‌های گردشگری به دلیل استفاده نکردن از راهنمای گردشگری تعلیق شدند، این شرکت‌ها شروع به دور زدن قانون و استفاده از راهنمایان گردشگری خاموش کردند. به این صورت که برخی از آژانس‌ها از راهنمای گردشگری می‌خواهند که در تور حاضر شود و خرج سفر راهنما را نیز به همراه مبلغ اندکی به وی پرداخت می‌کنند اما از وی می‌خواهند که روی صندلی نشسته و صحبتی مطرح نکند تا نفراتی که از سوی آژانس مشخص شده به امور تور رسیدگی کنند.»

رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران البته معتقد است این پدیده صرفا محدود به راهنمایان گردشگری نیست و در سایر حوزه‌های صنعت گردشگری کشور نیز به نوعی رده‌هایی از این پدیده نامیمون دیده می‌شود.

وی در این خصوص خاطرنشان ساخت: «این پدیده فقط منحصر به راهنمایان گردشگری نیست و «مدیر فنی خاموش»، «مدیرعامل خاموش» و موارد دیگری از این دست را نیز در تورهای گردشگری مشاهده می‌کنیم. واقعیت این است که تکالیف قانونی برای وجود راهنمایان گردشگری در تورها وجود دارد و به همین دلیل برخی از آژانس‌ها برای آنکه قانون را دور بزنند با انجام برخی اقدامات موجب شکل‌گیری پدیده «راهنمای گردشگری خاموش» و «مدیرعامل خاموش» می‌شوند.»

یزدانی ضمن اشاره به قوانین موجود در حوزه گردشگری خاطرنشان ساخت: «در حال حاضر اگر کسی قصد خرید آژانس مسافرتی داشته باشد برای آنکه این امکان را داشته باشد که تور اجرا کند مطابق قانون باید شش ماه از زمان تعیین مدیرعامل برای شرکتش گذشته باشد. همچنین در خصوص مدیر فنی نیز این مساله وجود دارد و به همین علت متاسفانه برخی از آژانس‌های مسافرتی کسانی را به کار می‌گیرند که در محل کار خود حضور نداشته و اقدامی نیز انجام نمی‌دهند. در واقع این افراد صرفا مدرک خود را در اختیار آژانس می‌گذارند تا از آن استفاده کرده و قانون را دور بزند.»

* رعایت نشدن استانداردها

توجه داشته باشید زمانی که راهنمای گردشگری مسوولیت و حرفه‌ای در تورهای گردشگری وجود داشته باشد در صورت رعایت نشدن اصول حرفه‌ای و استاندارد در زمینه انجام تور، در مقابل آژانس مسافرتی برگزار‌کننده تور ایستادگی کرده و خواستار رعایت استانداردها و حقوق گردشگران می‌شود.

حضور راهنمایان گردشگری خاموش اما این چالش را برای آژانس‌های گردشگری ندارد و به راحتی می‌توانند به دلیل ساکت بودن و منفعل بودن راهنمای گردشگری خاموش بسیاری از خدمات رایج و استاندارد را به گردشگران ارائه نداده و حتی از ارائه اطلاعات صحیح و جامع مرتبط با اماکن گردشگری خودداری کنند.

یزدانی در خصوص وضعیت فعلی برگزاری تورها در کشور به «جهان‌صنعت» گفت: «در حال حاضر باتوجه به ضعیف شدن نظارت‌ها حتی برخی از آژانس‌ها نه‌تنها از راهنمایان گردشگری حرفه‌ای استفاده نمی‌کنند بلکه از راهنمایان تور خاموش نیز استفاده نمی‌کنند و شرایطی مشابه با آنچه در سال‌های دور وجود داشت ایجاد شده است.»

رییس انجمن راهنمایان گردشگری استان تهران در خصوص راهکار حل این مشکل ابراز داشت: «این مشکل از سویی نیازمند ایجاد و اجرای قانون است و از سوی دیگر باید فرهنگ استفاده از راهنمایان گردشگری حرفه‌ای ایجاد شود. توجه داشته باشید در کشور ما باوجود آنکه سال‌هاست قوانین راهنمایی و رانندگی وجود دارد کماکان بخش کمی از قوانین رعایت می‌شود. بنابراین یک بخشی از مساله استفاده از راهنمایان گردشگری نیز مساله فرهنگی است و زمان می‌برد تا آژانس‌های مسافرتی و مردم پی به اهمیت و لزوم استفاده از آن ببرند.»

در نظر داشته باشید زمانی که یک تور فرهنگی برگزار می‌شود در صورت استفاده از راهنمای بادانش و حرفه‌ای امکان ارائه اطلاعات مفید و مرتبط وجود خواهد داشت و هدف اصلی از گردشگری که تعالی روح و دانش انسانی است، در چنین شرایطی محقق می‌شود.

در واقع این یک مزیت است که راهنمای گردشگری به اطلاعات سطحی مطرح‌شده در کتب و فضای مجازی بسنده نکرده و فرهنگ، کارکرد و سبک یک اثر فرهنگی و تاریخی را با لحنی جذاب برای گردشگران بازگو کند.

باوجود تمام مزایای استفاده از راهنمایان گردشگری حرفه‌ای و بادانش در تورها، اما برخی از آژانس‌های مسافرتی با دور زدن قانون و ایجاد پدیده راهنمای تور خاموش مانع تحقق اهداف جهانی گردشگری شده‌اند.

باتوجه به شرایط موجود به نظر می‌رسد برای رفع این مشکل لازم است که معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اقدامی عملی برای مقابله با پدیده راهنمایان گردشگری خاموش انجام دهد تا گردشگران کشور از مزایای استفاده از گردشگری پایدار که حق مهم و اولیه آنهاست محروم نشوند.

  • نویسنده : نادر نینوایی