به گزارش جهان صنعت نیوز: این در حالی است که به طور حتم ادامه روند صادرات روسیه با ارزهای رایج آسیایی باعث خواهد شد که این کشور در بازارهای جهانی حضور داشته باشد و بتواند به راحتی تحریم‌ها را دور بزند. «جهان‌صنعت» در این گزارش دلایل موفقیت روسیه در این عرصه و همچنین اینکه چرا ایران تاکنون نتوانسته در این روند موفق شود و از ارزهای آسیایی بهره ببرد را بررسی کرده است. در حال حاضر این سوال مطرح است که چرا ایران با تجربه مشابه روسیه یعنی رویارویی با تحریم‌ها نتوانسته روال روسیه را دنبال کند و موفقیتی در این حوزه به دست بیاورد؟

در این خصوص کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و فولاد به «جهان‌صنعت» گفت: در رابطه با نحوه مبادله روسیه با کشورهای آسیایی بعد از حمله به اوکراین باید گفت که این کشور برای مقابله با تحریم‌ها جهت صادرات محصولات زغال‌سنگ، فولاد و سایر محصولات معدنی به چین و هند، از یوآن کمک

گرفت و برای صادرات نفت و گاز هم از درهم امارات استفاده کرد.
دکتر کیوان جعفری‌طهرانی با اشاره به روابط گسترده این کشور با هند نیز گفت: در رابطه با قراردادی که بعد از شروع تحریم‌ها و حمله روسیه به اوکراین در چارچوب توافق نفتی و گازی بین هند و روسیه وضع شد نیز از روپیه هند و درهم امارات برای تسویه حساب و پرداخت‌ها استفاده شده است. کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد با اشاره به موفقیت روسیه در این روند گفت: در واقع این یکی از روندهای رایجی است که در دنیا متداول بوده و امروز ملاحظه می‌شود که روسیه در این زمینه موفق عمل کرده است؛ روندی که باعث می‌شود تا حد امکان مشکلاتی که بابت تحریم‌ها به وجود آمده برای این کشور کاهش پیدا کند.

موفقیت روسیه در تجارت

کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد در پاسخ به این سوال که آیا چنین راهکاری صحیح است یا خیر، بیان کرد: این راهکار درست است اما نیاز به هماهنگی گسترده میان بانک‌های دو طرف دارد. البته تاکنون اتفاقاتی که افتاده نشان می‌دهد روسیه به خوبی در این حوزه عمل کرده و حتی شاهد هستیم که برخی از مراودات را هم با واحد درهم امارات برای برخی از کشورهای هدف انجام داده است. جعفری‌طهرانی ادامه داد: این روند خود به خود باعث می‌شود تا حد زیادی تحریم‌های غرب علیه روسیه تاثیر کمتری بگذارد. در طول ماه‌های گذشته شاهد بودیم که روند توسعه صادرات روسیه افزایشی شده است. هرچند که در ماه جولای تاحدودی از صادرات این کشور کاهش یافته اما باید گفت که بیشتر به کاهش قیمت کامودیتی‌ها در بازار جهانی باز می‌گردد.
او خاطرنشان کرد: ادامه روند صادرات با ارزهای رایج آسیایی باعث می‌شود که روسیه بتواند همچنان در بازار جهانی حضور یافته و تحریم‌ها را دور بزند.
پیشتازی روسیه با بهره‌مندی از ارزهای آسیایی

حذف واسطه‌گری دلار از معاملات روسیه

شرکت‌های هندی برای دور زدن تحریم‌های غربی، بیشتر اوقات به جای دلار آمریکا از ارزهای آسیایی برای پرداخت پول واردات زغال‌سنگ از روسیه استفاده می‌کنند. رویترز پیش از این گزارش داده بود در یک قرارداد بزرگ زغال‌سنگ هندی، از یوآن چین استفاده شده است.
بر اساس آمارها‌، هند از زمان آغاز جنگ در اوکراین، خرید نفت و زغال‌سنگ از روسیه را افزایش داده و کمک کرده است تاثیر تحریم‌های غربی علیه روسیه ملایم شود و دهلی‌نو بتواند مواد خام را ارزان‌تر از قیمتی که می‌توانست از کشورهای دیگر دریافت کند، تهیه کند.
روسیه در ژوئیه سومین صادرکننده بزرگ زغال‌سنگ به هند بود و واردات دهلی‌نو از این کشور، بیش از یک‌پنجم در مقایسه با ژوئن افزایش یافت و به ۰۶/۲ میلیون تن رسید.
طبق اطلاعات منابع بازرگانی، خریداران هندی در ژوئن پول ۷۴۲ هزار تن زغال‌سنگ روسیه را با استفاده از ارزهای دیگری به جز دلار آمریکا پرداخت کردند که معادل ۴۴ درصد از ۷/۱ میلیون تن زغال‌سنگ وارداتی از روسیه در ماه میلادی گذشته بود. فولادسازان و تولیدکنندگان سیمان هندی در هفته‌های اخیر زغال‌سنگ روسیه را با استفاده از درهم امارات، دلار هنگ‌کنگ، یوآن و یورو خریداری کردند. یوآن ۳۱ درصد و دلار هنگ‌کنگ ۲۸ درصد از پرداخت‌های غیردلاری برای زغال‌سنگ روسیه در ژوئن بود. سهم یورو در این پرداخت‌ها، یک‌چهارم و درهم امارات حدود یک‌ششم بود. گفته شده که بانک مرکزی هند با پرداخت پول کالاها به روپیه هند موافقت کرده است. این اقدام، روابط تجاری دوجانبه با روسیه با استفاده از ارز ملی را تقویت خواهد کرد. دو معامله‌گر مقیم هند که زغال‌سنگ برای مشتریان داخلی خریداری می‌کنند و یک معامله‌گر مقیم اروپا که زغال‌سنگ روسیه را معامله می‌کند، اعلام کردند انتظار دارند سهم مبادلات غیردلاری برای زغال‌سنگ روسیه افزایش پیدا کند زیرا بانک‌ها و نهادهای دیگر برای بررسی راه‌هایی برای ایمن کردن خود در برابر تشدید تحریم‌ها هستند.

نتوانستیم از سیستم بانکی مناسبی بهره ببریم

از آنجایی که ایران هم مدت‌هاست که تحریم است، این سوال مطرح می‌شود که چرا نتوانسته‌ایم دست به چنین اقدامی بزنیم. در این خصوص نیز کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد گفت: نیاز به هماهنگی بسیار وسیعی در رابطه با سیستم بانکی داریم. متاسفانه در طول سال‌های گذشته که تحریم علیه ایران اعمال شده نتوانستیم در زمینه تجارت جهانی از سیستم بانکی مناسبی بهره ببریم و اکثرا صادرات ایران از طریق کانال صرافی‌ها انجام شده است.
جعفری‌طهرانی با اشاره به نقش صرافی‌ها در زمان تحریم ایران گفت: صرافی‌ها در واقع پول را جابه‌جا می‌کنند. اما در این روند اگر بتوانیم سیاستی داشته و با کشورهای وارد‌کننده هماهنگ شویم و از ارزهای رایج آسیایی استفاده کنیم که بیشتر کشورهای هدف صادرات محصولات معدنی و فولادی ایران هستند، می‌توانیم به موفقیت‌هایی برسیم.
کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد با اشاره به اهمیت روابط ایران با چین گفت: اگر راهکاری به خرج دهیم و رابطه ریال ایران و یوآن چین را طوری تعیین کنیم که کمترین نواسانات نرخ را داشته باشد، شرایط بهتر خواهد شد.
وی در ادامه گفت: اینکه ریال را به دلار تبدیل کنیم و بعد دلار را بر اساس نرخ رایج جهانی از طریق سایت‌های رسمی به واحد ارز هدف تبدیل کنیم، راه درستی نیست؛ چراکه باعث می‌شود در تبدیل ارزها به یکدیگر، کارمزد قابل ملاحظه‌ای اعمال شود. کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد تاکید کرد: در این بین باید راهکاری به خرج دهیم که بتوانیم از طریق سیستم بانکی ضریب تبدیل ریال به ارزهای کشورهای هدف را مستقیم تعیین کنیم تا کمترین نوسانات را در تبدیل نرخ ارز را شاهد باشیم.
او تصریح کرد: در این صورت می‌توانیم موفق عمل کنیم، همان‌طور که روسیه توانسته ارتباط مستقیمی بین روبل با یوآن چین، روپیه هند و درهم امارات تعریف کند. به این صورت شاهد نرخ برابری ارزها بدون تبدیل روبل به یورو و دلار هستیم.
جعفری‌طهرانی تاکید کرد: اگر بتوانیم سیاست درستی را به کار ببریم و از طریق سیستم بانکی این کار را انجام دهیم می‌توانیم موفق شویم. در غیر این صورت روال جاری از طریق صرافی پیش رفته و هیچ کمکی به توسعه صادرات نخواهد کرد.
کارشناس ارشد بازارهای سنگ‌آهن و صنعت فولاد تصریح کرد: در صادرات فعلی نرخ کالاها را در مزایده‌ها به دلار آمریکا اعلام می‌کنند اما زمانی که قرار است ارز مورد نظر واریز شود تاکید می‌شود که باید به یورو باشد. در این روند خود به خود ضریب تبدیلی بر اساس نرخ سایت اکس‌ای به آن اعمال می‌شود که کشور هدف، وقتی می‌خواهد ارزش کالای صادراتی ایرانی را بسنجد نرخ تبدیل را مجددا با واحد پول خود می‌سنجد و در نهایت باعث می‌شود که نسبت به خرید محصول ایرانی دلسرد شوند.

رقابت از طریق دامپینگ

بعد از آغاز جنگ روسیه و اوکراین‌، وضع عوارض صادراتی در ایران باعث شد تا ایران بازارهای قبلی خود را هم از دست بدهد. درست در آغاز جنگ روسیه و اوکراین که ایران می‌توانست خلاء اوکراین در بازار فولاد را پر کند، دولت ایران برای صادرات فولاد عوارض وضع کرد. در این بین چین و روسیه به سیاست دامپینگ روی آورده‌اند. حال سوال این است که ایران هم می‌تواند از این طریق به بازار برگردد؟
دقیقا پس از چند ماه روسیه و چین فولاد را دامپینگ کردند. سپس ترکیه و هند وارد این رقابت شدند. روسیه بسیاری از بازارهای ایران و حتی قسمتی از بازارهای داخلی ما را تصاحب کرد. اکنون با توجه به دامپینگ کشورهای رقیب و فقدان بازار برای تولیدکنندگان فولاد، مزیت صادرات برای تولیدکنندگان ایرانی صفر شده است. به این ترتیب کارشناسان باور دارند علاوه بر اینکه ما در روابط بین‌الملل دچار مشکلاتی از قبیل تحریم هستیم، ‌در داخل نیز سیاست‌هایی اعمال می‌شود که مانع توسعه صادرات می‌شود. لذا آنها باور دارند دولت بیش از اینها باید به بخش معدن و روند تسهیل صادرات محصولات معدنی تمرکز کند.