به گزارش جهان صنعت نیوز: در حالی که وزارت صمت برای ورود ماشین‌آلات معدنی شرط و شروط می‌گذارد اما فعالان معدنی معتقد هستند به دلیل اینکه تولید‌کننده واقعی در داخل نداریم نباید برای واردات خط و نشان کشید. برخی کارشناسان معتقدند کسانی که ادعای تولید ماشین‌آلات معدنی را دارند در واقع مونتاژکار هستند و به عنوان مثال مجموعه‌ای همچون هپکو توان تولید نیاز معدنی‌ها را ندارد. این در حالی است که معدنکاران باید خسارت ضعف مدیریت در هپکو را بدهند!

در قانون بودجه سال‌جاری مجلس واردات ماشین‌آلات معدنی را تا ۵۰۰۰ دستگاه آزاد اعلام کرد. با این حال با گذشت حدود چهار ماه از سال، هنوز خبری از این واردات نیست. به تازگی نیز رضا محتشمی‌پور معاون امور معادن و فرآوری مواد وزارت صمت، اعلام کرد که مشکلی در این زمینه وجود ندارد و واردات آزاد است. با اینکه این مقام مسوول اعلام کرد که واردات ماشین‌آلات معدنی آزاد شده است اما برخی از معدنکاران معتقدند که محدودیت‌ها ادامه دارد.

در این رابطه چندی پیش بود که مدیرکل صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات تولید وزارت صمت، شرط اعمال معافیت حقوق گمرکی در واردات ماشین‌آلات معدنی را نبود مشابه ساخت داخل دانست. سید محمدمهدی ‌هادوی درباره موضوع شرایط تحقق معافیت در حقوق ورودی ماشین‌آلات نیز گفته است: در بند «غ» ماده ۱۱۹ قانون امور گمرکی آمده است، معافیت مشمول ماشین‌آلاتی می‌شود که به تشخیص وزارت صمت دارای شرایط لازم هستند و وزارت صمت از سال‌ها قبل اعلام کرده که معافیت حقوق ورودی ماشین‌آلات، مشروط بر این است که مشابه ساخت داخل نداشته باشد.

وی افزود: در سال‌های اخیر، مشروط کردن معافیت به نبود ساخت داخل، چالش‌هایی به همراه داشته و مشکلاتی از سوی متقاضیان واردات ماشین‌آلات مطرح ‌شده که کیفیت نامطلوب و قیمت بالای ماشین‌آلات داخلی، دیرکرد در زمان تحویل به متقاضی و نحوه اثبات نبود ماشین‌آلات از جمله آن است.

هادوی ضمن تشریح مزایای لغو معافیت حقوق ورودی ماشین‌آلات گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت متولی توسعه تولید در همه حوزه‌ها شامل محصول نهایی، قطعات و مجموعه‌ها، ماشین‌آلات و تجهیزات و مواد اولیه از معدن بوده و صنعت ماشین‌سازی نیز صنعتی، صنعت‌ساز و نماد توسعه هر کشور است و وزارت صنعت با تشکیل معاونت ماشین‌آلات و تجهیزات بر حمایت از این حوزه صنعتی اصرار دارد.

مدیرکل صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات تولید وزارت صمت یادآور شد: البته لغو معافیت نباید موجب تشدید واردات ماشین‌آلات مستعمل شود، زیرا به تولید محصول قابل رقابت با محصولات خارجی در منطقه منجر نخواهد شد.

مسوولان مدعی چه هستند؟

در این خصوص حسن حسینقلی رییس هیات‌مدیره انجمن معادن و صنایع سرب و روی ایران به «جهان‌صنعت» گفت: اینکه مدام مطرح می‌شود که در حوزه ماشین‌آلات باید بر تولید داخل تمرکز کرد، سوال پیش می‌آید که مگر چه چیزی در داخل تولید می‌شود که بر آن تمرکز هم کنیم؟ تولیدکننده داخلی در این عرصه چه چیزی تولید می‌کند که مسوولان مدعی هستند ما تولید در داخل داریم و باید از آن حمایت کنیم.

رییس هیات‌مدیره انجمن معادن و صنایع سرب و روی ایران با ابراز تاسف گفت: ما در زمینه ماشین‌آلات تولید‌کننده داخلی نداریم. کسانی هم که اعلام می‌کنند تولید‌کننده هستند در واقع مونتاژکار هستند. حداکثر اقدامشان این است که سی‌کی‌وی را خریداری کرده و در ایران سر‌هم‌بندی می‌کنند. به این ترتیب به خاطر حمایت از چندین کپی‌کار نباید بخش معدن را گرفتار کرد!

ضربه به ۸۵ درصد اشتغال کشور

حسینقلی درباره مشکل معادن کوچک گفت: امروز معادن کوچک که اغلب در دست بخش خصوصی قرار دارند همه گرفتار تهیه ماشین‌آلات هستند. او تصریح کرد: از آنجا که ۸۵ درصد اشتغال کشور در بخش معدن متعلق به معادن کوچک و متوسط است؛ در نتیجه باید از آنها با تامین ماشین‌آلات حمایت کرد، ‌نه اینکه مدام جلوی پایشان سنگ بیندازیم. حسینقلی خاطرنشان کرد: این در حالی است که شاهدیم مدام مطرح می‌شود که ماشین‌آلات بزرگ را معدنکاران باید تهیه کنند! واقعیت این است که با این قیمت‌ها چه کسی می‌تواند ۷۰۰ میلیون تومان بابت لاستیک دامپتراک بزرگ هزینه کند!‌

هپکو شعار دروغین می‌دهد

رییس هیات‌مدیره انجمن معادن و صنایع سرب و روی ایران درباره نقش هپکو نیز گفت: این مجموعه بیشتر شعار دروغ می‌دهد و توان تولید نیاز معدنکاران را ندارد. این در حالی است که معدنکاران باید خسارت بی‌عرضگی و ضعف مدیریت در هپکو را بدهند!
او تصریح کرد: وقتی ماشین‌آلات معدنی و کمپرسور می‌خواهیم می‌گویند ۷ ماه دیگر به دستمان می‌رسد، آن هم دو برابر قیمت چینی!
حسینقلی در ادامه با اشاره به ضعف هپکو در تولید گفت: هپکو در اوج فعالیت خود تنها توانسته چند نوع ماشین تولید کند؛ در حالی که ما در حال حاضر به ۲۰ هزار ماشین معدنی نیاز داریم.

او با اشاره به انواع ماشین‌آلات گفت: حدود ۱۶ نوع ماشین از جمله بیل مکانیکی، ‌بلدوزر و ‌لودر و… در معادن استفاده می‌شود در حالی که هپکو از تامین آنها ناتوان بوده است.

رییس هیات‌مدیره انجمن معادن و صنایع سرب و روی ایران تصریح کرد: معادن کشور به شدت به ورود کامیون کمپرسی، تریلی، لودر و بلدوزر نیاز دارند. در این بین از آنجاکه هپکو ناتوان از تولید است باور دارم که عده‌ای به عمد می‌خواهند جلوی واردات را بگیرند و از شرایط موجود به نفع خود سوءاستفاده کنند.

۱۵ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی فرسوده

در این خصوص معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صنعت نیز به تازگی گفته است: واردات ماشین‌آلات معدنی که مشابه تولید داخلی ندارد، بدون محدودیت آزاد است که با وجود آن چشم‌انداز خوبی را در بخش تجهیزات صنعت معدن در آینده خواهیم داشت.
رضا محتشمی‌پور با بیان اینکه یکی از گلوگاه‌ها در بهره‌برداری مناسب از معادن بحث ماشین‌آلات است، افزود: در خصوص واردات ماشین‌هایی که مشابه تولید داخل دارند، همچنان محدودیت وجود دارد.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: بیش از ۱۵ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی با عمر بیش از ۲۰ سال در ناوگان صنایع معدنی وجود دارد که نیازمند نوسازی و جایگزینی است.

رضا محتشمی‌پور گفت: بخشی از این ماشین‌آلات قابلیت بازسازی دارند، اما بقیه آنها باید از طریق واردات تامین شوند.

وی تاکید کرد: آزاد شدن واردات ماشین‌آلات معدنی فقط منحصر به ماشین‌آلاتی است که توانی برای ساخت داخل آنها وجود ندارد.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت ادامه داد: واردات ماشین‌آلات معدنی بدون سابقه ساخت در داخل کشور، بدون محدودیت آزاد شده است و به این ترتیب، چشم‌انداز خوبی در بخش تجهیزات صنعت معدن در آینده پیش‌بینی می‌شود.

محتشمی‌پور بیان کرد: در سایر ماشین‌آلاتی که توان ساخت داخل آنها وجود دارد، واردات انجام نخواهد شد.

وی تصریح کرد: این مهم در بخشنامه اداره کل ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت نیز به روشنی آورده شده است.
معاون وزیر صمت همچنین یادآور شد: سال گذشته واردات ماشین‌آلات معدنی با کندی همراه شده بود که بخشی از آن به دلیل تحریم‌ها بوده است.

واردات ماشین‌آلات معدنی غیرممکن است

در این زمینه بهرام شکوری عضو انجمن تولیدکنندگان سنگ‌آهن نیز گفت: آزاد شدن واردات از نگاه مسوولان وزارت صمت برای ما معنایی ندارد. یعنی مشکل معدنکاران را حل نمی‌کند.

فرسودگی ماشین‌آلات معدنی ازجمله عوامل افزایش هزینه معدنکاران شناخته می‌شود. به‌ویژه آنکه قوانین مربوط به واردات ماشین‌آلات معدنی در چند سال اخیر به شکلی تصویب شد که تامین ماشین‌های مورد نیاز معدن‌‌های متوسط و کوچک را غیرممکن یا سخت می‌کرد.

شکوری ضمن بیان اینکه نمی‌توانیم از واژه آزاد برای قوانین جدید واردات ماشین‌آلات معدنی استفاده کنیم، گفت: وزارت صمت اجازه واردات ماشین‌آلاتی که در داخل تولید نمی‌شود را داده‌اند. بنابراین محدودیت تعداد برای واردات ماشین‌آلات همچنان باقی است. با وجود همین محدودیت یک معدن که چهار دستگاه ماشین نیاز دارد، تنها می‌تواند یک دستگاه وارد کند.

او ادامه داد: دولت باید اجازه واردات ماشین‌آلات معدنی را به صورت انبوه به تریدرها یا شرکت‌های تجاری بدهد. برای خرید دستگاه‌هایی که مشابه داخلی دارند باید یک دستگاه بخریم تا اجازه پیدا کنیم که دستگاه دوم را وارد کنیم. دستگاه‌های داخل هم به نوعی وارداتی است و به‌رغم تبلیغات انجام‌شده این دستگاه‌ها در داخل تولید نمی‌شود.

وی بیان کرد: یکی از نگرانی‌های فعالان صنایع معدنی خرید ماشین‌آلات داخلی است، زیرا کیفیت، قیمت و زمان تحویل آن معلوم نیست. هنوز نمی‌توانیم به ماشین‌آلاتی که نیاز داریم دسترسی پیدا کنیم. بنابراین آزادسازی واردات ماشین‌آلات معدنی از نگاه مسوولان وزارت صمت برای ما معنایی ندارد، یعنی مشکل معدنکاران را حل نمی‌کند.

معدنکاران واردکننده نیستند

شکوری ضمن تاکید بر این نکته که معدنکار باید کار خودش را انجام دهد نه اینکه به دنبال واردات ماشین‌آلات باشد، تشریح کرد: این یک معضلی است که وزارتخانه‌ها ایجاد کرده‌اند. معدندار واردکننده ماشین نیست. این مشکل وقتی حل می‌شود که تریدرها ماشین‌آلات را وارد کنند و ما از آنها خرید کنیم. ممنوعیتی که آنها برای واردات ماشین‌آلات ایجاد کرده‌اند، قیمت آنها را چند برابر کرد. در واقع همان بلایی که سر بازار خودرو آورده‌اند را سر ماشین‌آلات معدنی هم می‌آورند.

این فعال بخش خصوصی این پرسش را مطرح کرد که چرا وقتی دستگاهی در داخل تولید نمی‌شود، محدودیت ایجاد می‌کنند؟ چنانچه ماشین‌آلات داخلی باکیفیت باشد و با قیمت و زمان تحویل مناسب عرضه شود، دیگر کسی دنبال ماشین‌آلات وارداتی نمی‌رود. به این ترتیب کسانی که اتاق فکر تشکیل می‌دهند یا کارشناس نیستند و یا به دنبال حل مشکل نمی‌گردند و در نهایت فعالان صنایع معدنی را دچار مشکل می‌کنند.