به گزارش جهان صنعت نیوز:   متاسفانه در ایران نه تنها استانداردهای لازم برای تفریح معلولان وجود ندارد، فرهنگ مناسب برای برخورد با آنها نیز در جامعه وجود ندارد. البته طی سال‌های اخیر فرهنگ برخورد با معلولان بهبود یافته است. فعالان پاراتورها می‌گویند وضعیت امکانات گردشگری برای خدمات‌رسانی به معلولان نیز ارتقا پیدا کرده است. مردم در سطح شهر درک بهتری از معلولیت دارند، شاید هم پاندمی کرونا در این زمینه تاثیر مثبتی برجای گذاشته باشد. به هر روی معلولیت تنها مادرزادی نبوده و ممکن است هرکسی دچار کم‌توانی شود. مشکل گردشگری در رابطه با امکانات و خدمات گردشگری مرتبط با معلولان است. طی سال‌های اخیر به حدی روی استانداردسازی هتل‌ها برای معلولان تاکید شده که بسیاری تصور می‌کنند، زیرساخت‌های گردشگری معلولان تنها به رمپ و آسانسور هتل‌ها مربوط می‌شود اما این گونه نیست. امکانات بسیار زیادی برای معلولان نیاز است تا بتوانند سفر کنند. همچنین استانداردسازی‌ها نباید فقط به حمل‌ونقل و هتل محدود شود بلکه سطح شهرها نیز باید برای معلولان استانداردسازی شود. پاراتورها تورهایی هستند که برای معلولان برگزار می‌شوند. این تورها دارای استانداردهای مورد نیاز بوده و از وسایل حمل‌ونقل مخصوص معلولان استفاده می‌کنند.

حق اجتماعی سفر کردن

دسترسی در گردشگری یک حق اجتماعی است. در واقع سفر کردن جزو حقوق بشر است و تمامی شهروندان با هر نوع کم‌توانی، ناتوانی، معلولیت، ملیت، جنسیت و نژادی باید از آن برخوردار باشند. گردشگری در ایران حتی برای مردم عادی نیز دشواری‌هایی دارد؛ حمل‌ونقل و هتل گران شده است، تعطیلات آخر هفته تنها یک روز است و در ماه‌های سرد سال، تعطیلات رسمی وجود ندارد. اما نبود استانداردها و زیرساخت‌های لازم برای معلولان، استفاده از این حق اجتماعی را برای معلولان دوچندان دشوار کرده است.

گردشگری دسترس‌پذیر فرصت شرکت در فعالیت‌های گردشگری را برای همه افراد (سالم و معلول) فراهم می‌آورد. همان‌طور که می‌دانید نیازهای افراد با یکدیگر فرق دارند. ممکن است فردی دارای ناتوانی جسمی باشد و شخص دیگری از نظر اقتصادی دچار آسیب شده باشد یا به فناوری مورد نیاز برای تنظیم برنامه سفر خود دسترسی نداشته باشد. همه این موارد در حیطه گردشگری دسترس‌پذیر مورد توجه قرار می‌گیرند.

طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی ده درصد از جمعیت دنیا دارای نوعی معلولیت هستند. این ۱۰درصد به معنای جمعیتی بالغ بر ۶۵۰ میلیون نفر است. البته با توجه به رشد جمعیت شهروندان سالمند، پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال‌های آتی افزایش داشته باشد.

گردشگری برای معلولان استانداردسازی شده است

مقصد نخست پاراتورها تهران‌گردی است اما آلودگی هوا گردش در سطح شهر را نیز برای معلولان خطرناک کرده است.

در همین حال الهام خادم‌حسینی، برگزارکننده تورهای پاراتور برای معلولان به «جهان صنعت» گفت: اگرچه تا وضعیت مناسب و ایده‌آل فاصله بسیار زیادی داریم، وضعیت گردشگری برای معلولان تا حدی استانداردسازی شده و بهبود پیدا کرده است.

او با اشاره به این که پاراتورها نیز نسبت به سال‌های گذشته کیفیت بهتری پیدا کرده‌اند اما با وجود کرونا نمی‌توان به برگزاری گسترده آن فکر کرد، بیان کرد: تورهای پاراتور همواره در حال ارتقای کیفیت است اما به خاطر شیوع ویروس کرونا به برگزاری دو برنامه در فضای باز و برنامه بازی و تفریح محدود شد. یک بازدید از ایران‌مال و چند برنامه آنلاین هم داشتیم اما آلودگی هوا برای معلولان ضرر دارد و به همین دلیل تورهای گردشگری درون شهری را کنسل کرده‌ایم.

خادم‌حسینی با اشاره به اقداماتی که دولت انجام داده است بیان کرد: هم شهرداری تهران اقداماتی برای استانداردسازی سطح شهر انجام داده و هم وزارت میراث فرهنگی بخشنامه‌هایی را برای استانداردسازی تاسیسات گردشگری ابلاغ کرده است.

او افزود: در میان هتل‌های ایران تنها چند هتل لوکس و پنج ستاره استانداردهای لازم برای معلولان را رعایت کرده‌اند و بسیاری از هتل‌های کشور استانداردهای لازم برای گردشگری معلولان را ندارند.

هیچ چیز تغییر نکرد

بسیاری از کارشناسان معتقدند بخشنامه‌های وزارت میراث فرهنگی کافی نبوده و تاثیری در استانداردسازی گردشگری برای معلولان به جای نگذاشته است.

آقای قرایی از دیگر برگزارکنندگان تورهای پاراتور برای معلولان نیز به «جهان‌صنعت» گفت: وضعیت نسبت به سال‌های قبل هیچ تغییری نکرده، نه فضای شهری نه حمل‌ونقل و نه هتل‌ها استانداردسازی نشده‌اند. امکانات برای حضور معلولان در سطح شهر و یا سفر کردن فراهم نشده، پاراتورها همچنان با کمبود امکانات مواجهند، گردشگری معلولان همچنان نقص‌های زیادی در زیرساخت‌ها و استانداردها دارد.

او افزود: طی دو سال گذشته معلولان نیز همچون دیگر هموطنان خانه‌نشین بوده‌اند. کرونا و آلودگی هوا برای معلولان خطرناک‌تر از دیگر اقشار جامعه است. از سویی دیگر با کمبود امکانات چاره‌ای به جز خانه‌نشینی نداشته‌اند. پاراتورها نیز مانند دیگر تورهای کشور تعطیل بوده‌اند، مگر در سطح فضای شهری.

15 درصد از جمعیت کشورهای در حال توسعه

در این میان سعیدضروری موسس گروه ماجراجویان معلول ایرانی می‌گوید که  افراد دارای معلولیت، بیشتر از ۱۵ درصد جمعیت کشورهای در حال توسعه را به خود اختصاص می‌دهند که در این میان افراد سالمند و سایر افراد که به طور موقت ممکن است دچار معلولیت شوند هم به این جمعیت اضافه می‌شوند که به دلیل مناسب نبودن مقاصد گردشگری و مراکز اقامتی سفر و گردشگری تقریبا در سبد خریدشان وجود ندارد و از این بخش مهم زندگی محروم هستند.

او افزود: اگر موارد مربوط به انسان‌دوستی را هم کنار بگذاریم و اقتصادی به این موضوع نگاه کنیم، باید بگویم مراکز اقامتی در صورت رعایت مناسب‌سازی مزیت رقابتی منحصربه‌فردی را دارا خواهند بود که نیازمند بازاریابی تخصصی و تبلیغات هدفمند است.

هتل‌ها و اقامتگاه‌های قابل دسترس

یکی از بخش‌های اصلی گردشگری دسترس‌پذیر برای معلولین هتل‌ها و اقامتگاه‌ها است. در گردشگری دسترس‌پذیر، کلیه هتل‌ها، اقامتگاه‌ها، مسافرخانه‌ها باید طبق الزامات ADA ایالات‌متحده آمریکا طراحی یا ساخته شوند تا برای معلولین قابل دسترسی باشد. این استانداردها برای کسب اطمینان از این مساله است که دسترسی برای افرادی با طیف گسترده از معلولیت‌های متفاوت از قبیل افراد نابینا، کم‌بینا، ناشنوا، افرادی که دارای محدودیت در استفاده از دست و بازوها هستند و… فراهم آمده باشد.

برخی هتل‌ها در ایران برای معلولین و افراد با مشکلات حرکتی امکاناتی را در نظر گرفته‌اند و فضا و محیط خود را مناسب‌پذیر و دسترس‌پذیر کرده‌اند.

حمل‌ونقل مناسب معلولان

طرح اطلاعات سفر یکی از امکاناتی است که به معلولان تمامی اطلاعات مورد نیاز برای شبکه حمل‌ونقل مقصد را ارائه می‌کند. این اطلاعات به صورت بروشور یا دیجیتالی ارائه می‌شوند. یکی از امکانات حمل‌ونقل برای معلولان همین طرح اطلاعات سفر است. البته به جز اینها اگر معلولان دچار نقص عضو باشند، ویلچر و ون‌های مخصوص معلولان نیز برای سفر آنها ضروری است.

  • نویسنده : صبا رضایی