به گزارش جهان صنعت نیوز:  اوایل تیرماه بود که  دامداران نسبت به قیمت شیر خام اعتراض کردند چراکه افزایش چندبرابری هزینه‌های تولید، منجر به ضرردهی آنها شده بود. در نهایت شورای قیمت‌گذاری محصولات استراتژیک مصوبه‌ای مبنی بر افزایش قیمت شیر و آزادسازی صادرات محصولات دامی ارائه داد که بر اساس آن قیمت هرکیلوگرم شیرخام ۶۴۰۰ تومان تصویب و صادرات شیرخشک، کره، روغن حیوانی، فرآورده‌های لبنی و دام زنده آزاد شد. این مصوبه از  ۱۰ مردادماه عملیاتی شد اما در فاصله کمتر از چند روز منجر به افزایش چندبرابری قیمت محصولات لبنی شد. این در حالی است که این امر به زعم کارشناسان نتیجه‌ای جز کاهش یا حذف محصولات لبنی از سبد اقشار ضعیف ندارد. در این راستا  برخی فعالان صنعت لبنیات آزادسازی قیمت و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر جامعه را تنها راه‌حل اساسی تنظیم بازار به‌واسطه رقابت میان تولیدکنندگان می‌دانند.

در این میان آمارها نشان می‌دهد که با اجرای هدفمندی یارانه‌ها، سرانه مصرف لبنیات از ۸۰ و ۹۰ کیلو به ۶۰ کیلو رسید که با افزایش قیمت شیرخام به مرز شش هزار و ۴۰۰ تومان و گرانی مجدد لبنیات، سرانه مصرف به ۴۰ کیلو تقلیل می‌یابد چرا که بسیاری از خانوارها توان‌خرید ماست دبه‌ای با قیمت‌های ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان، پنیر ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان و شیر ۱۰ تا ۲۰ هزار تومان را ندارند.

هشدار در مورد تعطیلی کارخانه‌ها

در این خصوص سیدمحمدرضا بنی‌طبا سخنگوی انجمن صنایع لبنی با  اشاره به علل گرانی قیمت لبنیات در بازار اظهار کرد: در شرایط فعلی اقتصاد و کاهش قدرت خرید خانوار، صنایع لبنی از این افزایش قیمت‌ها رضایت ندارند، چرا که نتیجه آن تعطیلی کارخانه، بیکاری کارگران و کمبود کالاست. وی افزود: طی شش ماه گذشته، مسوولان ذی‌ربط اقدام به تصمیم‌گیری راجع به قیمت‌گذاری محصولات لبنی نکرده‌اند و به‌رغم هشدارها و تقاضاهای ما از دستگاه‌های مختلف،  تولیدکننده به گرانی خودسرانه متهم است.

بنی‌طبا ادامه داد: مسوولان وزارت جهاد و وزارت صمت طی شش ماه اخیر بر سر اعلام قیمت محصولات لبنی و شیرخام اختلاف داشتند و از نیمه تیرماه با ابلاغ  مسوولیت قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی به وزارت جهاد، نرخ خرید تضمینی هر کیلو شیرخام را شش هزار و ۴۰۰ تومان اعلام کرد که این امر بیانگر حداقل قیمت برای شیرخام است، درحالی که در گذشته سقف قیمت اعلام می‌شد. وی ادامه داد: در سال حمایت از تولید و مانع‌زدایی‌ها، تولیدکننده نیمی از سال بلاتکلیف ماند که مسوولان به تصمیم واحد برسند. در حالی که توصیه ما از این بلاتکلیفی‌ها، آزاد شدن قیمت بود چرا که به‌رغم‌ نامه‌نگاری‌های متعدد به رییس‌جمهور، سازمان‌حمایت، وزیر جهاد، وزیر صمت یک خط جواب دریافت نکردیم و این به این معنی است که شاید دیگر قیمت‌گذاری دستوری در دستور کار آقایان قرار ندارد که پاسخی نمی‌دهند.

بنی‌طبا با بیان اینکه نرخ کنونی محصولات لبنی بر مبنای قیمت شیرخام پنج هزار و ۷۰۰ تومان حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داشته است، گفت: با تصویب قیمت شش هزار و ۴۰۰ تومانی خرید به ازای هر کیلو شیرخام از پایان مرداد، عملا قیمت بالای شش هزار و ۶۰۰ تومان برای کارخانه‌ها تمام می‌شود که با این وجود قیمت مجدد افزایش خواهد یافت. گرچه افزایش قیمت در بستر نظام عرضه و تقاضا کمتر از قیمت‌گذاری دستوری خواهد بود چرا که کارخانه‌ها در شرایط عرضه و تقاضا برای فروش بیشتر با هم رقابت خواهند کرد.

سخنگوی انجمن صنایع لبنی ادامه داد: براساس قانون، زمانی که دولت تثبیت قیمت می‌خواهد، مابه‌التفاوت آن را باید پرداخت کند، اما توصیه ما حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و تخصیص منابع آزادشده به مصرف‌کننده به‌خصوص دهک‌های محروم جامعه است.

مبنای نرخ کنونی مشخص نیست

سعید سلطانی‌سروستانی کارشناس صنعت دامپروری نیز  در واکنش به قیمت محصولات لبنی در بازار اظهار کرد: علی‌رغم فرمول ساده محاسبه قیمت محصولات لبنی، اما معلوم‌ نیست که نرخ کنونی لبنیات بر چه مبنایی محاسبه شده است.

این کارشناس صنعت دامپروری با اشاره به اینکه مصرف محصولات لبنی برای سلامت آحاد جامعه ضروری است، گفت‌: در برنامه چهارم، پنجم و ششم توسعه بارها بر سرانه مصرف ۱۶۰ کیلو لبنیات به عنوان تضمین‌کننده سلامت افراد توصیه شده است.

 وی افزود: دولت ابتدا خرید تضمینی شیر را باید انجام دهد و سپس با قیمت تمام‌شده و بر مبنای شرایط بازار اقدام به عرضه کالا کند که با این وجود تولیدکننده به مردم یارانه نمی‌دهد.

سلطانی‌سروستانی با اشاره به اینکه قانون هدفمندکردن یارانه‌ها بیانگر قطع یارانه بود، بیان کرد: اگر طبق ماده ۲۰ قانون نظام جامع دامپروری، تولیدکننده دغدغه خاطری نداشته باشد یا طبق ماده ۸ قبل از هدفمندکردن یارانه، به نوعی کمک می‌شد تا قیمت تمام‌شده کاهش یابد، این موضوع برای تولید حائز اهمیت بود که متاسفانه این امر محقق نشد.

این کارشناس صنعت دامپروری با اشاره به اینکه مشکلات فعلی دامداران با اجرای قانون مرتفع می‌شود، بیان کرد: اگر کالا کمتر از قیمت تضمینی عرضه شود، دولت مابه‌التفاوت آن را به منظور پایداری تولید و اطمینان خاطر تولیدکننده باید پرداخت کند.

وی با تاکید بر پرداخت یارانه به تولید افزود: دولت با پرداخت یارانه به تولید، قیمت را از مبدا پایین نگه‌می‌دارد که این امر در قیمت تمام‌شده تاثیر به‌سزایی دارد، هر چند دستگاه‌های نظارتی بر قیمت شیرخام و عرضه محصولات لبنی باید نظارت دقیق داشته باشند تا بدانند که به عنوان مثال اگر ۱۰ تومان به قیمت شیر اضافه می‌شود، چقدر بر نرخ محصولات لبنی افزوده شود؟

سلطانی‌سروستانی در واکنش به دخالت‌های بی‌مورد دولت در قیمت‌گذاری گفت: در دنیا ثابت شده که در اقتصاد دولتی هیچ گونه پیشرفتی وجود ندارد و تولیدکننده تنها ضربه می‌خورد، درحالی که با به‌کارگیری از ظرفیت تشکل‌ها و نظارت دولت هیچ‌گونه مشکلی در تولید وجود ندارد. به عنوان مثال کشور هندوستان طی ۲۰ سال اخیر قیمت شیر را ثابت نگه داشته که این امر در کشور ما هم باید تکرار شود، کما اینکه کشورهایی که از ما دیرتر شروع کردند، موفقیت‌های بسیاری داشته‌اند.

شیر ۶۸ درصد گران شد

آنچه در رابطه با وضعیت تورم در مردادماه اتفاق افتاد نشان از افزایش نرخ تورم به 2/45 درصد داشته که در این بین تامین گروه خوراکی‌ها برای خانوارها به طور متوسط 1/57 درصد گران‌تر از پارسال تمام شده بود. در بین کالاهای مصرفی مردم افزایش قیمت لبنیات قابل توجه بوده و این در حالی است که در مدت اخیر بارها قیمت لبنیات مورد بحث قرار داشت و با اما و اگرهای زیادی در رابطه با افزایش قیمت مواجه بود.

بررسی قیمت محصولات لبنی در بین گزارش مرکز آمار ایران از قیمت اقلام خوراکی در مردادماه حاکی از آن است که افزایش قیمت آنها زیر ۵۰ درصد نبوده است. در رابطه با قیمت شیر پاستوریزه هر یک لیتر آن در مرداد سال قبل به طور متوسط ۷۲۰۰ تومان قیمت داشته که در تیرماه امسال به حدود ۱۱ هزار و ۵۳۰ رسیده است. هر یک لیتر شیر در ماه گذشته حداقل ۱۰ هزار و حداکثر ۱۵ هزار تومان فروش‌رفته و متوسط قیمت آن ۱۲ هزار و ۱۵۰ تومان بوده است‌، بر این اساس قیمت شیر نسبت به پارسال 4/68 و در مقایسه با تیر 4/5 درصد گران شده است.

کره با ۱۲۱ درصد در صدر گرانی

اما قیمت کره که اخیرا با افزایش همراه بود در آمار هم روند افزایشی آن مشهود  و بیشترین رشد را دارد. یک قالب کره صد گرمی نسبت به مرداد سال گذشته 5/121 درصد افزایش داشته؛ به طوری که این کالا در مرداد پارسال به طور متوسط ۴۸۶۶ تومان فروش رفته اما در تیر امسال به ۱۰ هزار و ۵۶۰ تومان و در ماه قبل تا ۱۰ هزار و ۷۷۰ تومان هم قیمت خورده است. کره در ماه گذشته تا ۱۲ هزار ۳۰۰ تومان فروش رفته است.

دیگر محصول لبنی خامه پاستوریزه است که نسبت به سال گذشته 3/86 گران شده است هر یک بسته ۲۰۰ گرمی خامه از مرداد پارسال به طور متوسط ۷۳۶۶ تومان قیمت داشته که در تیر امسال به حدود ۱۳ هزار و ۵۴۰ تومان و مرداد به ۱۳ هزار ۷۰۰ تومان رسیده است، این محصول حتی تا ۱۴ هزار و ۴۰۰ تومان در ماه گذشته فروش رفته است.

هر کیلو ماست تا ۲۰ هزار تومان هم پیش رفت

افزایش قیمت ماست پاستوریزه نیز به نحوی بوده که این کالا در مرداد جاری تا هر یک کیلو ۱۹ هزار و ۲۳۰ تومان فروش رفته و متوسط قیمت آن ۱۴ هزار ۶۳۰ تومان بوده است.  ماست نسبت به مرداد سال قبل 7/53 درصد گران شده؛ به طوری که در این دوره هر یک کیلو ماست ۹۵۰۰ بوده است. دوغ پاستوریزه اما در ماه گذشته تا بیش از ۵۹ درصد نسبت به سال قبل افزایش قیمت داشته؛ به‌گونه‌ای که در مرداد پارسال هر 5/1 لیتر آن به طور متوسط ۷۹۰۰ تومان عرضه شده  ولی در مرداد امسال به ۱۲ هزار و ۶۰۰ تومان رسیده است.

فروش دوغ در مرداد تا بیش از ۱۳ هزار و ۸۰۰  تومان هم گزارش شده است. دیگر محصول لبنی که این روزها افزایش قیمت آن مورد توجه فعالان بازار بوده پنیر است که این کالا برای مرداد سال‌جاری هر بسته نیم کیلویی به طور متوسط ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان و حداکثر تا ۲۷ هزار تومان فروش رفته است. متوسط قیمت هر نیم کیلو پنیر در ماه قبل، ۱۳ هزار و ۴۰۰ تومان ثبت شده که نسبت به پارسال 1/53 گران شده است.

در رابطه با افزایش قیمت محصولات لبنی دلایل مختلفی از جمله افزایش قیمت نهاده‌های تولید و خوراک دام ، رشد قیمت شیر خام و یا حتی نحوه نظارت مطرح می‌شود.