به گزارش جهان صنعت نیوز: هفت‌حوض معروف مقابل موزه ملی فرش ایران بر اساس فلسفه خاصی طراحی و احداث شده که عدد هفت در میان ایرانیان نمادی مقدس بوده و آب، نشانه پاکی و روشنایی است. از سوی دیگر فضای بیرونی موزه ملی فرش ایران بر اساس اعتقادات مذهبی قالی‌بافان ایجاد شده است. اما به گفته کارشناسان نوروزیان از هیچ‌یک از این مسائل اطلاع درستی ندارد. او حتی پس از انتصاب به سمت مدیریت موزه ملی فرش ایران به خود زحمت نداده تا درباره پیشینه موزه ملی فرش ایران، فلسفه طراحی و اجرای آن و دلیل وجود این هفت‌حوض تحقیق کند. حداقل کاری که مدیر فعلی موزه ملی فرش ایران می‌تواند انجام دهد، استفاده از مشاوران متخصص و ماهر است و بدون مشورت متخصصانی که صلاحیت کافی دارند نباید هیچ‌گونه اقدامی در نمای ساختمان انجام دهد؛ اینها گفته کارشناسان میراث فرهنگی است که نگران موزه ملی فرش ایران هستند و می‌گویند با وجود انتصاب افراد بی‌صلاحیت به معاونت‌های مختلف میراث فرهنگی، باید نگران تمامی آثار تاریخی و باستانی کشور باشند.

حوض‌های مقابل موزه ملی فرش ایران در اقدامی غیرمعمول به باغچه تبدیل شد. از موزه فرش ایران در تهران قرار بود برای نمایش قالیچه‌های شهری استفاده کنند و در کنار آن ساختمان دیگری برای قالی‌های بزرگ و عشایری ساخته شود.

اقدامی خلاف قانون

همچنین طبق ماده ۵۶۴ قانون مجازات اسلامی، هر کس بدون اجازه سازمان میراث فرهنگی و برخلاف ضوابط مصوب اعلام شده از سوی این سازمان به مرمت یا تعمیر، تغییر،‌تجدید و توسعه ابنیه یا تزئینات اماکن فرهنگی- تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی اقدام کند، به حبس از شش ماه تا دو سال و پرداخت‌ خسارت وارده محکوم می‌شود.

سجاد نوروزیان نخستین مدیر انتصابی عزت‌الله ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور در موزه‌های کشور که ۱۸ مهرماه به این سمت گمارده شد، در صفحه اینستاگرام خود در این باره نوشته است: به همت شهرداری منطقه ۶ محوطه ورودی موزه فرش احیا شد!… این حوض‌ها چند دهه قبل وقتی حصار کشیدند از حلقه معماری موزه خارج و وارد فضای شهری شد و اکنون نیز این حوض‌ها در محوطه موزه قرار ندارد.

سجاد نوروزیان پیش از این توسط ضرغامی در ستاد انتخاباتی به عنوان دستیار در حوزه کسب‌وکار در فضای مجازی معرفی شده بود. از سوابق مدیریتی و اجرایی دیگر وی می‌توان به طراحی یک شهربازی مهارتی- حرکتی و نوشتن یک کتاب درباره گل‌‌پروری اشاره کرد.

موزه فرش ایران واقع در خیابان کارگر شمالی و تقاطع دکتر فاطمی، ساختمانی سه هزار و ۴۰۰ متر مربعی است که در تاریخ ۲۲ بهمن ماه سال ۱۳۵۶ خورشیدی با هدف پژوهش در سوابق و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش به ویژه فرش ایرانی آغاز به کار کرد و معمار آن عبدالعزیز فرمانفرماییان بود.

در موزه فرش ایران، فرش‌های بسیار نفیس از سراسر ایران که حاصل کار هنرمندان مشهور از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است به نمایش گذاشته شده‌ است.

موزه ملی فرش براساس فلسفه خاصی طراحی شده است

کارشناسان میراث فرهنگی بر این باورند که کاربری موزه ملی فرش و هفت‌حوض در فضای این موزه بر اساس فلسفه خاصی طراحی شده است.

میرسید احمد محیط طباطبایی رییس ایکوم ایران در رابطه با شیوه طراحی موزه ملی فرش ایران به «جهان‌صنعت» گفت: موزه ملی فرش ایران توسط شرکت فرمانفرماییان طراحی و اجرا شد. این موزه بر اساس دار قالی طراحی شده و به علت اینکه قالی هنر خاص ایرانی است با باورهای مردم در ارتباط است، در تزئین فضای باز موزه از نماد کعبه استفاده شده و مفهوم مسجد دارد و در جلوی موزه از نعلین استفاده شده است.

او افزود: حتی یک دست در فضای موزه طراحی شده مانند دست حضرت ابوالفضل (ع) که جهت قبله را نشان می‌دهد. دلیل این امر نیز آن است که قالی‌بافان اعتقادات مذهبی ویژه‌ای دارند و بر اساس اعتقادات قالی‌بافان فضای موزه فرش طراحی شده است. همچنین موزه فرش در زمان احداث حصار نداشته و فضای شهر از فضای سبز موزه ملی فرش ایران تفکیک نشده بود.

محیط طباطبایی تاکید کرد: زمانی که موزه ملی فرش ایران در تهران به عنوان موزه قالیچه‌های شهری در ۲۲ بهمن ۱۳۵۶ افتتاح شد، حصار و نرده‌ای برای تفکیک عمارت موزه از محوطه خیابان وجود نداشت و به همین دلیل این امکان وجود داشت که حوض‌های مقابل آن از آب رونده پر شوند و از طریق چند حوض در نهایت به حوض روبه‌روی بنای نمازخانه موزه هدایت شوند.

این تهران‌شناس افزود: هدف معمار از این کار، القای حس وضوخانه برای مخاطب بود. چند جفت کفش پشت نمازخانه و دستی که توسط پرویز تناولی ساخته شده بود به سوی قبله، مجموعه‌ای را می‌ساخت که نماد اعتقادات قالی‌بافان بود. بنابراین این مجموعه آب و موزه با یکدیگر کار می‌کردند و حالا بهترین کار احیای جریان و حرکت آب به منزله طهارت و پاکی بود و فرش که نمادی از هنر ایرانی است و بهتر بود حوض‌ها هم احیا شوند.

شهرداری باید جریان آب را در هفت‌حوض احیا کند

او گفت: بعد از انقلاب حصار کنونی موزه ملی فرش ایران ایجاد شده است؛ به علت احداث مترو، جریان آب قطع شده و وارد هفت‌حوض نمی‌شود. در گذشته آب وارد هفت‌حوض می‌شد و می‌رسید به حوض کوچک که در مقابل کعبه قرار داشت و نماد وضوخانه بود. بهتر است مدیر کنونی موزه ملی فرش ایران از شهرداری درخواست کند تا مجددا جریان آب در هفت‌حوض احیا شود. تبدیل هفت‌حوض به باغچه با فضای روحانی و مفهوم هنری موزه ملی فرش ایران در تضاد است. بهترین کار این است که از شهرداری درخواست شود جریان آب در فضای سبز موزه مجددا احیا شود.

محیط طباطبایی تاکید کرد: بلیت‌فروشی موزه فرش در داخل ساختمان قرار دارد چراکه فضای سبز این موزه جزو فضای شهری بوده است. از طرفی وجود هفت‌حوض در این مجموعه نشات گرفته از عدد هفت مقدس بین ایرانیان است و آب نشانه روشنایی و پاکی است.

مدیر موزه از مشاوران متخصص استفاده کند

کارشناسان می‌گویند که هرگونه دخل و تصرف در موزه ملی فرش باید بر اساس مصوبه معاونت میراث فرهنگی ایران انجام شود.

سیدمحمد بهشتی عضو پیوسته فرهنگستان هنر به «جهان‌صنعت» گفت: موزه ملی فرش ثبت ملی شده است و هرگونه دخل و تصرف در این موزه باید بر اساس مصوبه معاونت میراث فرهنگی انجام شود. این مداخلات باید بر اساس منطقی انجام شوند و کار مدیر موزه فرش، اقدام درستی نبوده است.

او افزود: بهتر است نوروزیان در مدیریت موزه ابتکار عمل به خرج دهد، البته نه از این مدل ابتکارها.

بهشتی در رابطه با انتصاب فردی بدون هیچ سابقه، تخصص و تحصیلات مرتبط با مدیریت موزه ملی فرش گفت: باید از افرادی که او را به مدیریت موزه فرش انتخاب کرده‌اند پرسید که چرا با وجود متخصصان و کارشناسان میراث فرهنگی، فرش و موزه‌داری، نوروزیان را به این سمت گماشته‌اند. خود او تقصیری ندارد، اما با توجه به اطلاعاتی که از او منتشر شده است، تخصصی در رابطه با مدیریت موزه ملی فرش ایران ندارد.

رییس سابق پژوهشگاه میراث فرهنگی گفت: موزه فرش، یک موزه تخصصی در مقیاس ملی کشور است، چراکه فرش جایگاه ویژه‌ای در هنر کشور دارد و بسیار مهم است. به همین روی باید افراد آشنا و مطلع چه در حوزه فرش و چه اداره کردن موزه به سمت مدیریت موزه فرش منصوب می‌شدند. به هر روی بهترین کار این است که نوروزیان از افراد متخصص درخواست کند که او را راهنمایی کنند و تحت راهنمایی آنها گام بردارد.

 اقدامات غیرکارشناسی مدیران غیرمتخصص

کم نیستند فارغ‌التحصیلان موزه‌داری، میراث فرهنگی و باستان‌شناسی در کشور که هم صلاحیت مدیریت موزه‌های مهم کشور را دارند و هم سابقه و تخصص کافی در این زمینه را دارا هستند، اما وزیر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افرادی را که نه دانش، نه تخصص و نه سابقه دارند به معاونت میراث فرهنگی و مدیریت موزه ملی فرش ایران منصوب کرده است. حال نتیجه هر دو انتصاب زیان‌بار بوده است.

  • نویسنده : صبا رضایی