جلال میرزایی *  پس از پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و صحبت از بازگشت به برجام احتمالی توسط آمریکایی‌ها، برخی کشورهای عربی منطقه سعی دارند از این موضوع به نفع خود استفاده کنند و جایی در این مذاکره احتمالی داشته باشند در حالی که باید قبل از هر چیز دیگر به رفتارهای چند ساله خود در قبال ایران نگاهی بیندازند.

روز گذشته محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به این اظهارات کشورهای همسایه در خلیج‌فارس که به مذاکره با جمهوری اسلامی ایران تحت حمایت و دخالت غربی‌ها امید بسته‌اند، گفت ما می‌توانیم بدون دخالت خارجی‌ها، مستقیما با هم صحبت کنیم. البته درباره  رابطه ایران با کشورهای همسایه باید به عملکرد سال‌های اخیر و نوع روابط نگاهی بیندازیم.

به دلیل برخی موضع‌گیری‌های ایران مثلا در قبال مردم یمن و سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال داعش در سوریه و عراق و مقابله با این گروه‌ها و همچنین برخی مسائل دیگر،  سطح روابط ایران با عربستان و امارات و بحرین بسیار تنزل پیدا کرده است. البته با وجودی که ایران پیام‌های دوستی مختلفی به این کشورها فرستاده است ولی این کشورها از موضع خودشان کوتاه نیامدند و علیه جمهوری اسلامی ایران بارها بیانیه صادر کرده‌اند. حتی در روابط ایران با بسیاری از کشورهای دیگر کارشکنی کرده‌اند. این موضوعی است که طی سال‌های اخیر به وفور با آن مواجه بوده‌ایم.

 البته نباید از نقش و تحریک دونالد ترامپ رییس‌جمهوری جمهوریخواه و جنگ‌طلب آمریکا هم در این باره بگذریم. ترامپ چهار سال به طور مستمر به این آتش دامن می‌زد و کشورهای عربی همسایه ما را علیه ایران تشویق و ترغیب می‌کرد که روابط‌شان با جمهوری اسلامی ایران را نه‌تنها برقرار نکنند بلکه علیه کشورمان موضع بگیرند.

این وضعیتی است که تاکنون بین ایران و کشورهای همسایه خلیج‌فارس برقرار بوده است. بنابراین بعد از پیروزی بایدن در انتخابات هم دولتمردان کشورهای همسایه ایران نگرانند تغییری در رفتار آمریکا در قبال ایران و بازگشت احتمالی آمریکا به برجام صورت بگیرد. به همین دلیل بر اساس اظهارنظرهای چند روز اخیر آنها می‌بینیم تمایل دارند در مذاکرات احتمالی برجام آنها هم حضور داشته باشند.

به همین دلیل وزیر امور خارجه کشورمان در توئیت خود به این اظهارنظرهای کشورهای همسایه پاسخ داده است که برای مذاکره و صحبت درباره موضوعات منطقه نیازی به حضور و دخالت دشمنان نیست و خودمان می‌توانیم در این باره صحبت کنیم یعنی در همین اندازه، نه بیشتر از حد و انتظاری که درباره آن سخن گفته‌اند.

آقای ظریف به درستی اعلام کردند که درباره مسائل منطقه قرار نیست صحبت شود و اگر صحبت در این باره مدنظر است می‌توانیم جداگانه و بدون حضور دشمنان و غربی‌ها با یکدیگر گفت‌وگو داشته  باشیم. این بهترین پاسخ به مسوولان کشورهای همسایه است که در قبال ایران سال‌ها غیرمسوولانه رفتار کرده‌اند.

اگر توجه داشته باشیم و به برخی کشورهای جنوب شرقی منطقه نگاهی بیندازیم، خواستار حل بحران و مشکل کره‌شمالی با آمریکا هستند و می‌کوشند آمریکا را تشویق به حل این بحران و مناقشه کنند. البته شباهتی بین مشکلات ایران با کره‌شمالی وجود ندارد ولی منظور من نوع رفتار مسوولانه کشورهای جنوب شرقی آسیا مثل ژاپن و کره‌جنوبی و چین و ویتنام برای ایجاد صلح در منطقه است.

این در حالی است که با وجود حساسیت و اهمیت بالای منطقه خلیج‌فارس و اینکه این منطقه یک منطقه حساس و مرکز مهم تامین انرژی دنیاست، کشورهای همسایه به جای تلاش برای ایجاد صلح و آرامش در منطقه با رفتارهای غیرمسوولانه به دنبال ایجاد تنش و بحران در منطقه هستند. بنابراین آقای ظریف از کشورهای همسایه خواسته است خودمان بدون حضور غربی‌ها با یکدیگر دوستانه صحبت کنیم و مشکلات منطقه را بین خودمان به صلح و سازش بکشانیم.

* دبیر کمیته سیاسی فراکسیون امید مجلس دهم