به گزارش جهان صنعت نیوز: تعداد بالای حفاری‌های غیرمجاز در این محوطه‌های باستانی به گونه‌ای است که بیم آن می‌رود در صورت تداوم وضعیت موجود تمام اشیا و آثار تاریخی این محوطه‌های ارزشمند سرقت شوند.مشکلات اصلی یگان حفاظت برای برخورد با حفاران غیرقانونی در زمینه تامین بودجه، نیروی انسانی و نیز امکانات لجستیکی است.

در این گزارش سعی کرده‌ایم ضمن گفت‌وگو با «سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان خوزستان» و «فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان» به بررسی مشکلات و خطراتی که «بیت مشحوت» و «مگرنات»- دو محوطه باستانی غرب شوش- را تهدید می‌کند پرداخته و راهکارهایی را که وزارت میراث فرهنگی برای حل مشکل در نظر گرفته بررسی کنیم.

* مشکلات تامین امنیت در بیت مشحوت

فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان در خصوص کمبودهای یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان به «جهان‌صنعت» گفت: هم در زمینه تامین بودجه و هم در زمینه تامین نیروی انسانی و تجهیزات لجستیکی کمبودهای زیادی وجود دارد. همچنین مسافت محوطه تاریخی «بیت‌مشحوت» تا پایگاه یگان حفاظت به نسبت زیاد است و نیم ساعتی زمان می‌برد تا نیروهای یگان به محوطه تاریخی «بیت‌مشحوت» برسند.

 فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان در خصوص اینکه چه اقدامی باید صورت گیرد تا روند حفاری‌های غیرمجاز در بیت مشحوت و مگرنات متوقف شود گفت: به هر صورت یگان حفاظت در محوطه تاریخی بیت‌مشحوت نیروی ثابت ندارد و نیروهای یگان حفاظت صرفا امکان گشت‌زنی در این منطقه را دارند و محوطه تاریخی مورد اشاره نیز بسیار بزرگ است. تنها راهکار موجود آن است که دو نفر از روستای همان منطقه جهت نگهبانی به کار گرفته شوند. اگر هم فردی در این رابطه به کار گرفته شود نیاز به مزایا، بیمه و حقوق دارد که اداره کل میراث فرهنگی باید این موارد را تامین کند.

سرهنگ مکناوی افزود: مدیرکل میراث فرهنگی شوش موضوع تامین بودجه را پیگیری کرده است و پیش از این نیز قول مساعد برای تامین بودجه به او داده شده تا دو نفر از همان محل جهت نگهبانی به کار گرفته شوند اما همچنان تامین بودجه صورت نگرفته است. با این وجود پیگیری‌های آن در حال انجام است. برای آنکه این منطقه مورد حفاظت قرار گیرد باید دو نیرو وجود داشته باشد که هر یک 12 ساعت نگهبانی دهند و طبیعتا این دو نفر نیز نیاز به تامین بودجه دارند. در حال حاضر اما نیروهای یگان حفاظت با همکاری بسیج و نیروی انتظامی آثار تاریخی بیت‌مشحوت و مگرنات را پایش می‌کنند و حتی برخی آثار تاریخی نیز در این پایش‌ها کشف‌شده که تحویل موزه داده شد.

* اقدامات میراث فرهنگی برای حفاظت

احمدرضا حسینی‌بروجنی سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان خوزستان درخصوص حفاری‌های غیرمجاز در دو محوطه تاریخی «بیت‌مشحوت» و «مگرنات» به «جهان‌صنعت» گفت: «متاسفانه در سنوات گذشته، این دو محور مورد هجوم سوداگران آثار تاریخی قرار گرفته و حفاری‌های غیرمجازی در این محوطه به صورت کاملا حرفه‌ای انجام شده بود؛ باوجود این، در سال‌های اخیر محوطه مگرنات به همت باستان‌شناسان استان در فهرست آثار ملی ثبت شد و در سال گذشته نیز مقدمات تعیین عرصه و حریم آن در دستورکار قرار گرفت.»

او ادامه داد: «در سال گذشته پرونده ثبتی محوطه تاریخی بیت‌مشحوت نیز تهیه شد و در سال‌جاری مقدمات ثبت این اثر فراهم خواهد شد؛ ضمن اینکه یگان حفاظت همه تلاش خود را برای جلوگیری از حفاری‌ها و تعرضات این دو محوطه دوچندان کرده است و با نصب تابلوهای هشداردهنده از سوی معاونت میراث فرهنگی استان نیز مقدمات حفاظت بیش از پیش این دو محوطه فراهم شده است.»

معاون میراث فرهنگی خوزستان افزود: «خدا را شکر با همت یگان‌ حفاظت و پایش‌های مستمر، حفاری‌ها به حداقل رسیده است و امید داریم با حمایت‌های سایر دستگاه‌های امنیتی و تعامل جوامع محلی بساط حفاری‌های غیرمجاز برچیده شود و این‌گونه آثار که نزد ما به امانت است به نسل‌های آینده انتقال یابند.»

سرهنگ «رامین مکناوی» فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان نیز در خصوص اقداماتی که قرار است برای حفاظت از محوطه تاریخی «بیت‌مشحوت» صورت گیرد به «جهان‌صنعت» گفت: اقداماتی مشترک با حضور نیروی انتظامی، بسیج، شورا و دهیار در حال انجام است و قرار بر این شده است که دهیار منطقه نگهبانی محلی از همان منطقه را مستقر کند تا پوشش لازم انجام گیرد. همچنین مقرر شد که یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان گشت‌های روزانه و شبانه در بیت‌مشحوت و مگرنات داشته باشد.

سرهنگ مکناوی در پاسخ به این پرسش که چه پیگیری‌های برای برخورد قضایی با حفاران غیرقانونی در بیت‌مشحوت صورت گرفته و آیا تاکنون کسی در این زمینه دستگیر شده است به «جهان‌صنعت» گفت: چندین بار زمانی که حفاران غیرمجاز قصد حفاری در محوطه تاریخی بیت مشحوت داشتند نیروهای یگان حفاظت در صحنه حاضر شده و از سوی دو طرف تیراندازی صورت گرفته است و در نهایت حفاران غیرقانونی متواری شده‌اند. با این وجود در سال‌های گذشته چند نفری از حفاران غیرمجاز در منطقه بیت مشحوت دستگیر شده‌اند.

 فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خوزستان با ذکر اینکه سایر مناطق و محوطه‌های تاریخی شهر شوش مشکلی ندارند ابراز داشت: سایر مناطق مشکلی ندارند چراکه برای چغازنبیل و هفت‌تپه که سال گذشته یگان حفاظت نداشتند امسال یگان حفاظت و پایگاه حفاظت تعیین شده و وضعیت بهتر شده است. در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی نیروهای سپاه و بسیج نیز کمک‌های زیادی انجام داده‌اند. امیدواریم که با آگاهی‌بخشی به مردم از طریق رسانه‌ها نیز از آثار تاریخی حفاظت شود، چراکه تعداد نیروی محدود (موجود) نمی‌تواند تمام محوطه‌های تاریخی را پوشش دهد.

  • نویسنده : نادر نینوایی