به گزارش جهان صنعت نیوز: سیل در استان تهران بیشترین تعداد جان‌باخته، مفقودی و مصدوم را به خود اختصاص داده ‌است. مردم در حالی داغ عزیزانشان را بر سینه می‌کوبند که طی این مدت رفتارهای برخی مسوولان آتش خشم آنها را شعله‌ورتر می‌کرد. همزمان با سیل و رانش زمین در امامزاده داوود و دیگر شهرهای ایران برخی از مسوولان و نمایندگان مجلس در محل حادثه حضور پیدا کردند. انتشار تصاویری از علیرضا زاکانی شهردار تهران با کت و شلوار در بازدید از منطقه سیل‌زده امامزاده داوود با واکنش‌های انتقادی در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شده است. تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد که زاکانی با کت و شلوار در میانه گل‌و‌لای پس از سیل امامزاده داوود ایستاده است. رضا سیفی دستیار رسانه‌ای شهردار تهران دو تصویر از پاهای گل‌آلود زاکانی منتشر کرده و نوشته است: «می‌ریم برای جلسه ستاد اربعین». برخی از نمایندگان مجلس نیز با همین شمایل در گل و لای امامزاده داوود عکس یادگاری گرفته‌اند. این عکس‌های یادگاری در فضای مجازی با واکنش‌های زیادی مواجه شد. منتقدان براین عقیده‌اند که در چهره این افراد نه اثری از غم و دلهره مردمی بود که سیل خانه و زندگیشان را نابوده کرده و نه نشانی از خستگی آن امدادگری که بی‌ادعا در حال کمک به مردم است. تنها شباهت اینها با مردم سیل‌زده و امدادگران زحمتکش فقط «پاچه‌های گِلی» است وگرنه کدام انسان سیل‌زده‌ای در این شرایط به فکر انداختن عکس یادگاری است؟ این در حالی است که  هنوز علت حضور زاکانی در امامزاده داوود مشخص نشده است، چراکه طبق قانون شهرداری تهران مجاز به صرف هزینه و امکانات  خارج از محدوده شهری تهران نیست، زیرا روستای امامزاده داوود از ‌جمله روستاهای زیر‌مجموعه بخشداری کن است و‌ دهیاری مستقل خود را دارد. در هر صورت جدای از پاچه‌های گلی شهردار تهران و تعدادی از نمایندگان مجلس انتقادهای مسوولان علیه یکدیگر نیز سروصدای زیادی ایجاد کرده است. قالیباف، رییس مجلس دیروز در این باره گفت: «صرف رسیدگی مقطعی به مشکلات و علاج وقایع بعد از وقوع آنها بدون شک کافی نیست. شهرداری‌ها موظفند که گزارش مستمر درباره عملیات لایروبی، پاکسازی کانال‌ها و مسیل‌ها را ارائه کنند و باید به وظایف قانونی خود برای مدیریت حوادثی نظیر آنچه در هفته گذشته تجربه کردیم، عمل کنند.» اما تمام این رفتارها تبعات و عواقب جبران‌ناپذیری را بر روح و روان مردم سیل‌زده بر جای می‌گذارد؛ تبعاتی که به گفته جامعه‌شناسان بی‌تفاوتی مردم را در پی دارد‌. چه بسا به گفته پدر مددکاری اجتماعی ایران: «این روزها با وجود اینکه رییس مجلس از عملکرد مسوولان دیگر ایراد می‌گیرد و آنها را نقد می‌کند، انگار یادش رفته خودش روزی روزگاری در جایگاه شهردار تهران بوده است و در دوران او هم سابقه سیل داشتیم. از قضا در همان دوران نیز وضعیت به همین‌گونه بود. بنابراین به جای انتقادها باید ریشه مشکلات رفتاری برخی مسوولان پیدا و خشکیده شود.» همچنین به عقیده آسیب‌شناسان اجتماعی کشور ما مملو از شوآف مسوولان است.

رواج دلسردی میان مردم

مصطفی اقلیما، رییس انجمن علمی مددکاری اجتماعی ایران نیز با اشاره به اینکه شایسته‌سالاری در مسوولان وجود ندارد، به «جهان‌صنعت» گفت: بارها در این مورد صحبت کردم و باز هم می‌گوییم ما در کشوری زندگی می‌کنیم که برخلاف فرموده رهبر انقلاب هیچ دولتی به شایسته‌سالاری وزیران و مسوولان توجهی نکرده است. این روزها برخی مسوولان شایستگی جایگاهشان را ندارند. آنها به جای اینکه درد مردم را درمان کنند، مدام با رفتارهای پوپولیستی نمک بر زخم آنها می‌پاشند. این در حالی است که رفتارهای پوپولیستی در کشور جایز نیست، زیرا هیچ سودی برای مردم ندارد. برخی مسوولان در تمامی حوادث و بلاهای طبیعی به جای سودمندی در محل حاضر می‌شوند و با مردم کمی گپ می‌زنند و عکسشان را می‌گیرند و می‌روند. بنابراین آنها مردم سیل‌زده یا زلزله‌زده را به حال خود رها می‌کنند. مردمی که با مرگ عزیزانشان و نابودی خانه‌شان دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند را در بحرانی شدید سال‌ها رها می‌کنند.

وی افزود: تبعات و عواقب رفتار برخی مسوولان با مردم مصداق بارز بازی با افکار عمومی است. به طورکلی آنها به فکر افکار مردم نیستند، این در حالی است که مردم با دیدن چنین رفتارهایی دچار ناامیدی و دلسردی بیشتری می‌شود. به همین دلیل این روزها نه‌تنها مردم کشور با مشکل سیل درگیرند بلکه ناامیدی از مسوولان نیز آنها را تحت فشار قرار داده است. رفتارهای متناقض آن تبعات سنگینی در جامعه به جای می‌گذارد، چرا که بیشتر بازدیدهای میدانی مسوولان از مناطق سیل‌زده نیز جنبه تبلیغاتی و نمایشی دارد.

پدر مددکاری اجتماعی ایران با تاکید بر اینکه مسوولان بر علیه یکدیگر شدند، اظهار کرد: این روزها با وجود اینکه رییس مجلس از عملکرد مسوولان دیگر ایراد می‌گیرد و آنها را نقد می‌کند، انگار یادش رفته خودش روزی روزگاری در جایگاه شهردار تهران بوده است و در دوران او هم سابقه سیل داشتیم، از قضا در همان دوران نیز وضعیت به همین گونه بود. بنابراین به جای انتقادها باید ریشه مشکلات رفتاری برخی مسوولان پیدا و خشکیده شود. چرا که جامعه از کابینه رییس‌جمهوری که وعده برقراری عدالت اجتماعی را سر می‌دهد، بیش از اینها انتظار دارد. مسوولان انقلابی باید همسو با مردم باشند. دولت نیز باید طبق گفته‌های رهبری پیش برود و شایسته‌سالاری را در کابینه خود رعایت کند. مردم از دولت انقلابی توقع زیادی دارند.

ثمره بي تفاوتي مسوولان

دکتر امیر محمودحریرچی، جامعه‌شناس درخصوص تبعات رفتارهای مسوولان در برخورد با بلاهای طبیعی به «جهان صنعت» گفت: وقتی اتفاقاتی نظیر سیل و زلزله در کشور رخ می‌دهد،  متوجه می‌شویم ممکلت مملو از شوآف مسوولان است. به قولی شوآف مسوولان دریایی بی‌ساحل است. مسوولان در مواقع اضطراری تنها در بازدیدهای میدانی عکس می‌گیرند و بعد به خانه می‌روند و ماجرا را فراموش می‌کنند. مسوولان درخصوص سیل بارها اعلام کردند که به مردم هشدار دادند اما مردم غافلگیر شدند! برخی مسوولان بروز اتفاقات را دائما به گردن دیگران می‌اندازند. اگر قرار بود مسوولیت مشکلات به گردن مردم بی افتد پس چرا آنها زیر بار مسوولیت سنگین رفتند!؟ برخی مسوولان از کرسی قدرت تنها حقوقش را می‌خواهند نه اینکه به مردم خدمت کنند.  

وی افزود: برخلاف تصورات مسوولان در بلاهای طبیعی جلوی دوربین و رسانه‌ها شعار می‌دهند، اما پیگیری و رسیدگی در آن موضوع صورت نمی‌گیرد. چه بسا با توجه به تجربه ما از زلزله کرمانشاه و تخریب انبوه خانه‌ها هنوز بعد از 5 سال بیش از نیمی از آنها در چادر یا کانکس زندگی می‌کنند. این در حالی است که طی همان روزهای ابتدایی مسوولان زیادی با کفش و پاچه‌های گلی به چادر زلزله‌زده‌ها ورود می‌کردند و مشغول شوآف بودند اما بعد از گذشت این همه سال هیچ سراغی از آنها نمی‌گیرند. در حالی که تعداد زیادی از بازمانده‌ها بعد از بی‌خیالی مسوولان در رسیدگی به موضوعات دست به خودکشی زدند. اما در این موضوع نیز مسوولان خم به ابرو نیاوردند و مشکلات فعلی را به گردن دولت قبلی انداختند. به همین دلیل مردم به خوبی می‌دانند که در اینگونه مواقع برخی مسوولان فراموشکار هستند و هیچ حق و حقوقی برای آنها در نظر گرفته نمی‌شود.

این جامعه‌شناس اظهار کرد: به گفته کارشناسان هواشناسی این‌گونه بارندگی‌ها هر ساله در مردادماه به دلیل بادهای موسمی طبیعی است. اما مسوولان ذی‌ربط هیچوقت برای جلوگیری از وقوع سیل و ویرانی کاری انجام نداده‌اند. آنها همیشه در این‌گونه بلاها غافلگیر می‌شوند. جدای از آن مدیریت بحران نیز از کمبود نیروی امدادی و تجهیزات گله‌مند است. از طرفی مردم نیز در برابر بلاهای طبیعی آموزش ندیده‌اند و هنوز نمی‌دانند در این‌گونه مواقع باید چه کنند. اما این اتفاقات هیچ ربطی به مردم ندارد، باید ارگانی یا سازمانی درخصوص این موضوعات به مردم آموزش‌های لازم را بدهد و بعد از آنها توقع داشت. مردم در این اتفاقات بی‌گناه هستند.

او ادامه داد: در هر صورت به نظرم برخلاف تصورات شوآف‌های برخی مسوولان در رخدادهای اینچنینی هیچ امیدی برای مردم ایجاد نکرده است. چرا که مردم نسبت به رفتارهای برخی مسوولان در حوادثی مانند سیل یا زلزله ناراحت هستند. چه‌بسا در تصاویر ویدئویی از بازدید ابراهیم رییسی از مناطق سیل‌زده فیروزکوه منتشر شده است، صدای اعتراض مردم به وضوح قابل شنیدن است. آنها بارها با فریاد اعلام می‌کنند که حرف به درد ما نمی‌خورد! مردم از حرف و شوآف‌های مسوولان خسته شده‌اند. مسوولان به جای پیشگیری از وقوع بلاهای طبیعی و حمایت از مردمی که زندگیشان به باد رفته است، شعار می‌دهند. مسوولان به جای اینکه به مردم هشدار دهند، باید در برابر چنین اتفاق‌هایی آماده باشند.

دکتر حریرچی با تاکید بر اینکه تبعات شوآف‌های مسوولان بی‌تفاوتی مردم است، بیان کرد: متاسفانه به دلیل رفتارهای برخی مسوولان مردم نسبت به تمام امور بی‌تفاوت شده‌اند. همان‌طور که تصاویر شوخی مردم با سیل را در فضای مجازی دیدیم و تاسف خوردیم، باید بدانیم که چنین رفتارهای مردم ناشی از بی‌خیالی مسوولان است. در حالی مردم سیل‌زده ناامیدند که می‌دانند دولت برای آنها هیچ کاری نمی‌کند، جز اینکه وامی برایشان در نظر بگیرد. بنابراین مسوولان هر دفعه مشکلات مردم سیل‌زده یا زلزله‌زده را با وام‌های ناچیز و سودهای کلان حل می‌کنند. در نتیجه تبعات رفتارهای برخی مسوولان رواج بی‌اعتمادی عمومی است. زیرا مردم براین باورند که دولت آنها را در مشکلات رها کرده است. آنها احساس رهاشدگی دارند. مسوولان با حضور در مناطق سیل‌زده می‌خواستند به مردم تفهیم کنند که در شرایط بد نیز کنار مردم هستند، اما در واقعیت مردم در زمان انتخاب مهم می‌شوند و بس. وگرنه در وقوع بلاهای طبیعی خانه و کاشانه کدام مسوول ویران شده است؟! بنابراین در این‌گونه اتفاقات طبقات برخوردار جامعه که نیمی از آنها مسوولان یا وابستگان آنها هستند، ضرر نمی‌کنند. همیشه قشر ضعیف صدمه می‌بینند. به همین دلیل بی‌تفاوتی مسوولان بی‌تفاوتی مردم را در پی خواهد داشت.

  • نویسنده : مهدیه بهارمست