به گزارش جهان صنعت نیوز:   هواداران پرتغالی هیجان‌زده‌ترین کشور اروپا در مورد جام‌‌ جهانی فوتبال ۲۰۲۲ با تقریبا یک‌چهارم هواداران جام‌‌جهانی یعنی (۲۵ درصد) هستند. کاستاریکا، علی‌رغم اینکه در بین دو تیم پیشتاز نیست، هیجان‌زده‌ترین تیم در سراسر آمریکا با (۲۹ درصد) به شمار می‌آید. اما در این رده‌بندی هواداران فوتبال ایران با تنها ۲ درصد اشتیاق برای حضور در جام‌‌جهانی ۲۰۲۲ ناامیدترین هواداران فوتبال در جام‌‌جهانی لقب گرفته‌اند. ناامیدی ایرانی‌ها شاید به این دلیل است که اولین بازی ۳۰ آبان با انگلیس است. برخی کارشناس‌ها اولین بازی را بسیار سخت می‌دانند. اما برخی دیگر از منتقدان ناامیدی و دلسردی ایرانی‌ها را درگیری مشکلات اقتصادی و اجتماعی می‌دانند. آنها بر این عقیده‌اند که طی روزهای اخیر ایرانی‌ها به اندازه‌ای درگیر مشکلات مسکن، خوراک، پوشاک و… شده‌اند که مجالی برای شادی و اشتیاق ندارند. این در حالی است که کارشناسان مذهبی دین اسلام را شادی‌آفرین می‌دانند. آنها بر این عقیده‌اند که افسردگی در میان جامعه مسلمان حرام است و اسلام نیز بر افزایش نشاط اجتماعی در جامعه بین زن و مرد تاکید فراوان داشته است. اما برخی روانشناسان اجتماعی نشاط اجتماعی را در گرو رفاه اقتصادی می‌دانند. بنابراین آنها بر این باورند که حضور ایران در جام‌‌جهانی شادی اجتماعی کوتاه‌مدتی را در میان جامعه ایجاد می‌کند اما این موضوع بعد از اتمام بازی‌ها تمام می‌شود. مردم نیز ۵ دقیقه بعد از آن در مشکلات خودشان غرق می‌شوند. بنابراین برای ایجاد و افزایش نشاط اجتماعی باید رفاه اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، بهداشت و مدنی افراد جامعه براساس معیارهای جهانی باشد. وگرنه نشاط اجتماعی با برد تیم ملی در جام‌‌جهانی به وجود نمی‌آید، بلکه تنها برای دقایقی شادی اجتماعی ایجاد می‌کند. البته شادی عمومی در جامعه لازم و ضروری است اما کافی نیست. زیرا شادی اجتماعی پایدار نیست.

نشاط اجتماعی و آینده روشنی نداریم!

در همین راستا محمدتقی فاضل‌میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه بر شادی و نشاط اجتماعی در اسلام تاکید شده است، به «جهان‌صنعت» گفت: برخلاف تصورات ورود ایران به جام‌‌جهانی و پیروزی ورزشکاران آن هم در تمامی رشته‌ها برای ایرانی‌ها شادی‌بخش است. به همین دلیل امیدواریم هیچ محرومیت و ممنوعیتی برای ورزشکاران زن و مرد ما در داخل و خارج وجود نداشته باشد. چه بسا شرکت در مسابقات جهانی حق هر ورزشکاری است که در آن شرکت کند. بنابراین ورود فوتبالیست‌های ایرانی به این مرحله از مسابقات قطعا نشاط اجتماعی را در این شرایط اقتصادی بازآفرینی می‌کند. همچنین وجود نشاط اجتماعی در اسلام نیز تاکید شده است.

وی افزود: از طرفی هر چیزی که منجر به آسیب و صدمه به جسم، روح و روان انسان شود، در اسلام حرام اعلام شده است. اما هر چیزی که به سلامت جسم و روان انسان کمک کند، در اسلام سفارش و توصیه شده است. اگر افسردگی و ناامیدی منجر به بیماری افراد جامعه شود، این وضعیت شرعا و عقلا حرام است. همچنین هر چیزی که منجر به افزایش نشاط اجتماعی در جامعه شود، قطعا واجب است. این در حالی است که براساس گزارش‌ها طی سال‌های اخیر مراجعه مردم به کلینیک‌های روانی و روان‌پزشکی افزایش چشمگیری داشته است. چه بسا آمارها ایرانی‌ها را جزو عصبی‌ترین مردم اعلام کردند. در همین راستا اختلالات روانی و افسردگی در جامعه ایرانی زیاد شده است. چنین شرایطی زیبنده کشور اسلامی نیست. زیرا یک فرد افسرده آسیب‌های اجتماعی زیادی را به بار می‌آورد. بنابراین دولت باید در افزایش نشاط اجتماعی و بذر امید در جامعه تلاش کند. متاسفانه این روزها نشاطی در جامعه مشاهده نمی‌شود. همچنین آسایش و آرامش فکری در جامعه از بین رفته است. متاسفانه آینده برای ایرانی‌ها روشن نیست. همین امر منجر به افول نشاط اجتماعی در جامعه شده است. این فعال سیاسی اظهار کرد: حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه فرموده است: «نَوْمُهُمْ سُهُودٌ وَ کُحْلُهُمْ دُمُوعٌ» یعنی یکی از نشانه‌های جامعه جاهلیت این است که چشم‌های مردم به جای سرمه اشک باشد. یعنی افراد جامعه باید چشمشان سرمه‌کشیده یعنی بانشاط باشد، نه اینکه اشک‌آلود باشد. همچنین در جامعه جاهلیت مردم خواب نداشتند، امروزه نیز به دلیل تورم و مشکلات اقتصادی آرامش و آسایش از میان خانواده‌ها رخت بربسته است. در هر صورت امیدواریم جوانان ورزشکار به جامعه ما نشاط وارد کنند. همچنین امیدواریم شادی و نشاط در میان زنان و دختران ما نیز با ورود به استادیوم بیش از همیشه شود. البته زنان و دختران نیز نباید درگیر ممنوعیت و محدودیت ورزشی باشند. بنابراین امیدوارم زنان نیز به حق و حقوقشان در تمامی مسائل علی‌الخصوص ورزش برسند.

گره نشاط اجتماعی با رفاه اقتصادی

دکتر علیرضا شریفی‌یزدی، روانشناس اجتماعی با تاکید بر اینکه باید میان شادی اجتماعی و نشاط اجتماعی تفاوت قائل شد، به «جهان‌صنعت» گفت: وقتی فرد کلیپ خنده‌داری را تماشا می‌کند در لحظه هورمون‌های شادی‌زایی مثل دوپامین آزاد می‌شود و فرد شاد می‌شود، اما ۵ دقیقه بعد از آن آثاری از شادی لحظه‌ای باقی نمی‌ماند. ولی در خصوص نشاط اجتماعی باید بدانید که نشاط اجتماعی یک شادی پایدار و ماندگار است. برخی از افراد استرس و دغدغه فکری و مالی ندارند به همین دلیل همیشه شاد و خوشحال هستند. این افراد مشکل بی‌خوابی و افسردگی را تجربه نمی‌کنند. همین مساله در مورد جامعه نیز صادق است. هر رخدادی که به صورت لحظه‌ای کمک به شادی مردم از جمله برد تیم علاقه یا ورود تیم ملی به جام‌‌جهانی می‌کند در واقع شادی اجتماعی لحظه‌ای و ناپایدار است. نشاط اجتماعی آیتم‌هایش ربطی به این موضوعات ندارد. اگر دولت به دنبال افزایش شادی اجتماعی در جامعه هست باید کاری کند که تیم ملی در مسابقات برنده شود، حداقل طرفداران آن تا مدتی شاد هستند. اما نشاط اجتماعی پایدار فراتر از شادی عمومی است. نشاط اجتماعی با رفاه اقتصادی گره خورده است.

وی افزود: نشاط اجتماعی پایدار زمانی در جامعه به وجود می‌آید که امنیت اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در جامعه وجود داشته باشد. یعنی افراد جامعه دغدغه فردا را نداشته باشند. جامعه‌ای دارای نشاط اجتماعی است که آمار بیکاران، طلاق، آسیب‌های اجتماعی، کودک‌همسری، اعتیاد، کودکان کار و خانه به دوشان آن مانند ایران وحشتناک نباشد. همچنین در این‌گونه جوامع خانواده‌ها دغدغه آینده کودکانشان را ندارند. نشاط اجتماعی یک امر پایدار است. در نتیجه آنچه که در قطر رخ می‌دهد، نشاط اجتماعی را در میان جامعه ایجاد نمی‌کند. این رخداد تنها شادی اجتماعی کوتاه‌مدتی را به وجود می‌آورد. چه بسا برخی به اشتباه بر این عقیده‌اند که با وجود کنسرت و سینما نشاط اجتماعی به جامعه بازمی‌گردد، در واقع اینگونه نیست. البته این موارد شادی اجتماعی را افزایش می‌دهد و از قضا بسیار ضروری است اما در افزایش نشاط اجتماعی پایدار و بلندمدت در جامعه نقشی ندارد. دولت برای افزایش نشاط اجتماعی پایدار باید شادی‌ها را زیاد کند اما در برابر آن نیز باید براساس معیارهای جهانی میزان رفاه معیشتی، فرهنگی، سیاسی، بهداشتی، فرهنگی و اجتماعی به همان نسبت افزایش پیدا کند. چنین امری سلیقه‌ای نخواهد بود.

  • نویسنده : مهدیه بهارمست