به گزارش جهان صنعت نیوز:   از دو سال گذشته موضوعاتی مانند یخ‌زدگی، کاهش دبی، کدورت آب در پی بارندگی و اکنون گل‌آلود شدن آب باعث خارج شدن چشمه کوهرنگ از مدار آبرسانی به چند شهر در چهارمحال‌وبختیاری از جمله شهرکرد شده است و این مساله بحث تامین آب را دچار چالش‌های جدی کرده است، به‌گونه‌ای که در هفته گذشته در شهرکرد شاهد قطعی مکرر آب در بسیاری از مناطق و کاهش شدید فشار آب بودیم. شاید برای بسیاری از مردم و مسوولان کلان کشور غیرقابل باور باشد که استانی که سرچشمه سه رود بزرگ زاینده‌رود، دز و کارون است، روزها است در بسیاری از شهرها و روستاهای آن، تانکرها برای تامین آب به صف شده‌اند و از چند روز گذشته با خارج شدن منبع تامین آب اصلی چند شهر و روستا، تامین آب شرب با بحران جدی روبه‌رو شده است. قطعا آبرسانی سیار در شهری با جمعیت شهرکرد، پاسخگوی نیاز شهروندان نیست و اگر این رویه ادامه‌دار باشد، قطعا شهروندان با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. باتوجه به افت شدید آبخوان‌های چهارمحال‌وبختیاری در پی خشکسالی‌های متعدد و برداشت‌های بی‌رویه نمی‌توان به منابع آب زیرزمینی به‌عنوان یک منبع آب پایدار نگاه کرد و فشار بیش از اندازه به این منابع نتیجه‌ای جز خشک شدن همین منابع محدود نخواهد داشت. به همین دلیل دیروز حدود ۵۰۰ نفر از مردم با در دست داشتن دست‌نوشته‌ها و سر دادن شعارهایی نظیر «زاده سرچشمه‌ایم، تشنه‌ایم تشنه‌ایم» و «مسوول بی‌کفایت استعفا استعفا» خواستار برطرف شدن مشکل آب شرب شهر شدند. مسوولان قطعی آب را تکذیب می‌کنند و به باور آنها آب در برخی مناطق دچار کمبود است. کمبودی که طی روزهای آینده برطرف می‌شود. همچنین تصاویری از آب گل‌آلود در لوله‌کشی خانه‌ها در فضای مجازی دست به دست می‌شود ولی مسوولان مربوطه آن را هم تکذیب کردند. این روزها با هر شخصی از مردمان چهارمحال‌وبختیاری درباره اوضاع بحرانی استان سخن گفته می‌شود، اولین نکته‌ای که بیان می‌کنند، این است که، «آیا مدیریت بحران استان، با توجه به حجم بارش‌ها نباید پیش‌بینی از دسترس خارج شدن چشمه کوهرنگ و گل‌آلود شدن منابع آبی را می‌کرد؟!» این در حالی است که مسوولان بارها در مصاحبه‌هایشان در این چند روز اخیر مدعی هستند گِل‌آلود شدن چشمه کوهرنگ بی‌سابقه بوده است. اما آیا همین مدیریت بحران‌ها برای همین اتفاقات بی‌سابقه شکل نگرفته است؟! مگر همین مسوولان مدعی نیستند آب چشمه کوهرنگ منبع پایداری برای آبرسانی به شهرها و روستاها نیست؟ پس چرا تاکنون فکری به حال آن نشده است؟! بنابراین مدیریت بحران در چهارمحال‌وبختیاری به گره کوری تبدیل شده است.

بی‌توجهی مدیران دیروز عامل بحران امروز

احمد راستینه هفشجانی، رییس مجمع نمایندگان استان چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به تنش بی‌آبی شهرکرد در چند روز گذشته گفت: حدودا یک هفته می‌شود که خط انتقال آب از چشمه کوهرنگ به شهرکرد به دلیل کدورت از مدار خارج شده است، شهرکرد آب شرب ندارد و مردم با بحران جدی بی‌آبی روبه‌رو هستند.

نماینده مردم شهرکرد، در مجلس یازدهم اظهار کرد: شدت‌گیری سیل طی چند روز گذشته منجر شده چشمه آب کوهرنگ که حدود ۶۰ درصد منابع آبی شهرکرد را تامین می‌کرد از مدار خارج شود و امروز به دلیل نبود تصفیه‌خانه، خدمات‌رسانی به مردم در حوزه آب با مشکلاتی روبه‌رو است. بر همین اساس ظرف چند روز گذشته جلساتی با حضور وزیر نیرو و معاونان وزارتخانه مربوطه برگزار شد و موضوع به صورت ویژه در دستور کار قرار گرفت، در حال حاضر تانکرهای آبرسانی در سطح شهر مشغول ارائه خدمات به مردم هستند.

سخنگوی کمیسیون فرهنگی تاکید کرد: خروج چشمه کوهرنگ از مدار آبرسانی شرایط سختی را به وجود آورده است. طی نشستی که با محرابیان وزیر نیرو و مسوولان استانی شهرکرد برگزار شد قرار به استقرار یک تصفیه‌خانه برای انتقال آب شرب شد که ظرف چند روز گذشته این مهم در دستور کار قرار گرفت و این تصفیه‌خانه در مرحله ارزیابی قرار دارد.

وی در ادامه گفت: باید تدابیری مدیریتی در شرایط بحرانی سنجیده و پیش از وقوع سیل باید در این راستا تصمیماتی اتخاذ می‌شد. مدیریت آبفا در این شرایط باید تمام شرایط را می‌سنجید تا با این مشکلات روبه‌رو نباشیم. همچنین با راه‌اندازی تصفیه‌خانه شاهد آبرسانی به شهرستان‌های بن، سامان، شهرکرد، طاقانک، شهرکیار و… خواهیم بود، ۶۰ درصد آب مورد نیاز شهرکرد از یک خط انتقال چشمه کوهرنگ آبرسانی می‌شد. این مساله بسیار خطرناک است و سیلاب‌های اخیر نشان داد که مسوولان باید هر چه سریع‌تر تدابیر ریشه‌ای برای خطوط پدافندی آب شرب مرکز استان در نظر بگیرند. متاسفانه کم‌توجهی و بی‌توجهی مدیران به این مساله مشکل امروز بحران و تنش آبی شهرکرد است.

 بازنگری در طراحی تصفیه‌خانه

حسین ‌هاشمی، کارشناس حوزه آب درباره قطعی 10 روزه آب در شهرکرد به «جهان‌صنعت» گفت: به نظرم مشکل گل‌آلود شدن چشمه کوهرنگ مختص به بارندگی‌های اخیر نبوده است. البته مجموع اتفاق‌هایی مانند کمبود بارش و عدم پوشش برف طی روزهای گذشته چشمه را تا حدودی گل‌آلود کرده بود اما میزان بارندگی‌های اخیر این موضوع را تشدید کرده است. به همین دلیل کدورت آب چشمه کوهرنگ بیش از حد مجاز شده است. بنابراین سیستم تصفیه منطقه براساس داده‌های بحرانی طراحی نشده است. به طور معمول در چنین شرایطی تصفیه‌خانه منفک می‌شود اما اگر کدورت آب تداوم داشته باشد، تمام این موارد به قدرت مانور تاسیسات بستگی دارد.

وی افزود: طراحی تصفیه‌خانه شهرکرد برای شرایط عادی تصفیه شده است نه شرایط بحرانی. بنابراین به خاطر احتمال وقوع بروز چنین اتفاق‌هایی طی سال‌های آینده باید استانداردهای طراحی تصفیه‌خانه منطقه بازنگری شود. البته الزاما تجهیزات فرسوده منجر به بروز چنین اتفاقی نیست، اما قدرت سیستم تصفیه‌خانه در برابر رفع این مشکل حائز اهمیت است.

توانایی‌مان محدود بود

فرهام کرکانی، مدیر کل دفتر مدیریت بحران شرکت آب و فاضلاب کشور درخصوص وضعیت قطعی آب در شهرکرد به «جهان صنعت» گفت: در حال حاضر نیروهای آب و فاضلاب در محل حضور دارند و پروژه‌های پاکسازی آب شروع شده است. امیدواریم به زودی مشکل آب شرب منطقه حل شود. اما شدت کدورت آب چشمه کوهرنگ به حدی است که هیچ تصفیه‌خانه‌ای قادر به تصفیه آب آن نیست. در پی افزایش شدت کدورت آب میزان آلودگی میکروبی زیاد و طعم و رنگ آب نیز تغییر کرده است. چنین آبی قابل شرب و حتی شست‌و‌شو نیز نیست. به همین دلیل 3 طرح را همزمان برای رفع این مشکل پیش گرفتیم، طرح‌هایی که در حالت عادی باید چندین ماه طول بکشد اما ما درصدد سرعت بخشیدن به آن هستیم. چه بسا در حال حاضر چاه‌های کشاورزی به مدار بازگشته است. برخی نقاط شهرکرد به آب وصل است اما دچار کمبود شدید هستند، به دلیل کیفیت نامطلوب مجبور به قطعی آب شرب هستیم.

وی افزود: وضعیت آب شرب شهرکرد پیش از وقوع گل‌آلود شدن منبع اصلی آن یعنی چشمه کوهرنگ، مشکلی از جمله گل‌آلودگی نداشته است. معمولا برخی چشمه‌ها به دلیل میزان بارندگی گل‌آلود می‌شوند، بنابراین چنین امری طبیعی است. اما وقوع چنین امری در چشمه کوهرنگ غیرقابل پیش‌بینی بوده است. تاکنون کدورت چشمه کوهرنگ به بیش از 4 هزار نرسیده بود، بنابراین سیستم تصفیه آب منطقه نیز وقتی با این حجم از کدورت مواجه شده با مشکل روبه‌رو شده است. به همین دلیل ما در برابر آن آمادگی لازم را نداشتیم. سازمان هواشناسی تنها پیش‌بینی بارندگی را اعلام می‌کند، آنها میزان بارندگی در نقطه خاصی را اطلاع نمی‌دهند. اما به طور کلی باید توانایی‌مان را در برابر بحران‌ها افزایش دهیم تا در این مواقع آسیب‌پذیری ما نسبت به بحران کاهش یابد و از طرفی باید سریع‌تر به حالت قبل برگردیم.  

250 لیتر بر ثانیه کم داریم!

اما علی حیدری، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار چهارمحال‌وبختیاری تصاویر وجود آب بی‌کیفیت در فضای مجازی را تکذیب کرد و به «جهان‌صنعت» گفت: برخلاف تصاویری که در فضای مجازی دست به دست می‌شود، آب لوله‌کشی هیچ خانه‌ای گل‌آلود نیست و تمامی تصاویر یا برای روزهای قبل هستند یا شیطنت است. آب برخی مناطق وصل شده است و برخی دیگر نیز تنها کمبود دارند. یعنی ساعتی از روز قطع شده و دوباره وصل می‌شود. انشاء‌الله امروز و فردا نیز وصل می‌شود.

وی افزود: در حال حاضر آب در تمام مناطق شهرکرد وجود دارد اما در برخی مناطق با توجه به طراحی مخازن از نظر میزان آب دچار کمبود شد‌ه‌اند. بنابراین در برخی از مناطق آب برای ساعتی قطع می‌شود. منتها عمده طبقات اول و همکف در شهرکرد دارای آب هستند، ولی فشار آب به قدری نیست که بتوان استحمام کرد. در حال حاضر 500 لیتر آب در ثانیه وجود دارد اما نیاز ما 750 لیتر در ثانیه است. در واقع 250 لیتر در ثانیه برای حل این معضل کم داریم. امیدواریم در یکی دو روز آینده این مشکل حل شود.

  • نویسنده : مهدیه بهارمست